Informacja w sprawie ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o ochronie granicy państwowej oraz niektórych innych ustaw

Uchwalona w dniu 17 listopada 2021 r. ustawa wprowadza regulacje, których celem jest umożliwienie skutecznej ochrony granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącej granicę zewnętrzną Unii Europejskiej oraz zmiany w przepisach dotyczących służby funkcjonariuszy Straży Granicznej. Ustawa umożliwia ponadto otrzymanie rekompensaty przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w związku z wprowadzeniem czasowego zakazu przebywania na obszarze strefy nadgranicznej. Ustawa nowelizuje ustawę z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej, ustawę z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz  ustawę z dnia 29 września 2021 r. o rekompensacie w związku z wprowadzeniem stanu wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego w 2021 r.
Zakres zmian obejmuje:
- przyznanie ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych kompetencji do wprowadzenia, w drodze rozporządzenia, wydawanego po zasięgnięciu opinii Komendanta Głównego Straży Granicznej, czasowego zakazu przebywania na określonym obszarze w strefie nadgranicznej przyległej do granicy państwowej stanowiącej granicę zewnętrzną. Warunkiem wprowadzenia zakazu przebywania jest konieczności zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego w strefie nadgranicznej w związku z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, lub mienia, wynikającym z nielegalnego przekraczania granicy państwowej lub uzasadnionym ryzykiem popełniania innych czynów zabronionych, 
-  określenie kategorii osób, których  zakaz przebywania na określonym obszarze nie dotyczy. Wyłączenie to obejmuje m.in. osoby zamieszkałe, prowadzące działalność gospodarczą  lub wykonujące pracę na obszarze objętym zakazem, przebywające na tym obszarze w celu załatwienia spraw urzędowych lub w celu udziału w kulcie religijnym, osoby posiadające nieruchomości, osoby korzystające z ośrodków dla osób niepełnosprawnych oraz  osoby podróżujące za granicę, 
-  przyznanie komendantowi placówki Straży Granicznej kompetencji do wydawania innym osobom, w szczególności dziennikarzom, w uzasadnionych przypadkach, zezwolenia na przebywanie na obszarze objętym zakazem. Zezwolenie wydaje się na czas określony i na określonych zasadach,
- nałożenie na osoby przebywające w strefie objętej zakazem przebywania obowiązku posiadania dokumentu potwierdzającego tożsamość,
- wprowadzenie sankcji karnej (kara aresztu lub grzywna) za przebywanie przez osobę  nieuprawnioną na obszarze objętym zakazem,
 - przyznanie funkcjonariuszom Straży Granicznej prawa użycia środku przymusu, jakim jest  plecakowy miotacz substancji obezwładniających. Plecakowe miotacze substancji obezwładniających wykorzystywane są obecnie przez Policję,
- modyfikację regulacji prawnych dotyczących przebiegu służby w Straży Granicznej oraz zniesienie zasady, zgodnie z którą  kandydat do służby w Straży Granicznej może być przyjęty do służby, jeżeli w dniu przyjęcia nie przekroczył wieku 35 lat; 
- przyznanie prawa do rekompensaty podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą lub inną działalność zarobkową na obszarze objętym zakazem przebywania. Rekompensata przysługuje podmiotom wskazanym w art. 1 ustawy z dnia 29 września 2021 r. o rekompensacie w związku z wprowadzeniem stanu wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego w 2021 r. (Dz. U. z poz. 1803).
Zgodnie z przepisem końcowym ustawa wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia z wyjątkiem przepisów dotyczących służby funkcjonariuszy Straży Granicznej.