Informacja
w sprawie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. 

Przedmiotowa ustawa ma przede wszystkim na celu wprowadzenie możliwości zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających nielegalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czyli tzw. abolicji. 
Potrzeba uregulowania sytuacji cudzoziemców przebywających na terytorium Polski nielegalnie, a zamieszkujących w naszym kraju od dłuższego czasu, wynika z faktu funkcjonowania w Polsce znacznej grupy osób o takim statusie. Wprowadzenie możliwości uregulowania pobytu takich cudzoziemców w Polsce w ramach kolejnej abolicji umożliwi im zalegalizowanie pobytu czasowego lub w dalszej perspektywie stałego, pozwalając tym samym na wyjście z szarej strefy i umożliwienie stopniowej integracji ze społeczeństwem polskim.
Potrzeba przeprowadzenia kolejnej akcji abolicyjnej wynika ponadto z oczekiwań społecznych wyrażanych m.in. przez środowiska imigrantów (apel komitetu „Imigranci na rzecz abolicji” z dnia 22 października 2010 r. skierowany do Parlamentu, Kancelarii Prezydenta RP oraz Prezesa Rady Ministrów), organizacje pozarządowe (Helsińska Fundacja Praw Człowieka) oraz kręgi parlamentarne (Dezyderat nr 18 Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych Sejmu RP do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie abolicji dla nielegalnych imigrantów uchwalony na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2010 r.). Na potrzebę ponownego, kompleksowego uregulowania sytuacji cudzoziemców przebywających nielegalnie na terytorium Polski, a zamieszkujących w naszym kraju od dłuższego czasu, wskazywał także Rzecznik Praw Obywatelskich.
Obecnie przyjęte przepisy o charakterze abolicyjnym mają umożliwić zalegalizowanie pobytu jak największej liczbie cudzoziemców nielegalnie przebywających w Polsce. Z uwagi na powyższe przyjęte regulacje są stosunkowo liberalne gdyż nie wprowadzają szerokiego zakresu przesłanek, od spełnienia których zależy uzyskanie zezwolenia na pobyt i nie stwarzają nadmiernych barier dla osiągnięcia tego celu.
W ustawie przyjęto, że podstawowym wymogiem dla uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji będzie nieprzerwany pobyt na terytorium Polski. Co do zasady powinien on trwać co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. i być nielegalny w dniu wejścia w życie ustawy. W przypadku cudzoziemców, w stosunku do których została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, w której orzeczono o wydaleniu, wymogiem będzie nieprzerwany pobyt co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r. Z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji będą ponadto mogli wystąpić ci cudzoziemcy, wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku złożonego przez cudzoziemca.
W celu uproszczenia postępowania dowodowego w ustawie przyjęto domniemanie, że pobyt cudzoziemca na terytorium Polski będzie się uważać za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie będzie wynikać ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego lub okoliczności sprawy.
W przyjętych obecnie regulacjach odstąpiono ponadto od wymogów, które zastosowano w ramach poprzednich takich akcji z lat 2003 i 2007, dotyczących zamieszkania i możliwości wykonywania pracy lub posiadania dochodów lub mienia wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania i leczenia cudzoziemca oraz członków jego rodziny pozostających na jego utrzymaniu przez okres 1 roku.
Wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji cudzoziemiec powinien złożyć w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Taki termin ma umożliwić skorzystanie z legalizacji pobytu możliwie dużej liczbie cudzoziemców spełniających wymagane kryteria. Dodatkowo w trakcie prac w parlamencie przyjęto, iż ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2012 co ma na celu umożliwienie dotarcia informacji o nowych regulacjach do jak najszerszego kręgu osób, których dotyczą wprowadzane instytucje.
Pobyt cudzoziemca w czasie postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony będzie uważany za legalny aż do czasu wydania ostatecznej decyzji w sprawie. 
Cudzoziemcowi można odmówić udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub cofnąć udzielone pozwolenie jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie.
W ustawie przyjęto, iż zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji będzie udzielane na okres 2 lat. Jak pokazują doświadczenia poprzednich dwóch abolicji, przyjęty poprzednio okres 1 roku był zbyt krótki.
W trakcie pobytu na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie abolicji cudzoziemiec będzie uprawniony do podjęcia zatrudnienia bez zezwolenia na podstawie umowy o pracę. 
Ponadto uchwalone przepisy przewidują, iż decyzja o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie abolicji spowoduje wygaśnięcie z mocy prawa decyzji orzekających o zobowiązaniu do opuszczenia Polski lub decyzji o wydaleniu z tego terytorium oraz zawartych w innych decyzjach orzeczeń o zobowiązaniu do opuszczenia Polski oraz orzeczeń o wydaleniu z Polski.

Z kolei przyjęta przedmiotową ustawą zmiana ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma przede wszystkim na celu wprowadzenie rozwiązań prawnych, w konsekwencji których możliwe będzie udzielenie pomocy i włączenie w proces integracji cudzoziemców, którzy zostaną przeniesieni do Polski w ramach przesiedlenia lub relokacji. 
Przesiedlenie uchodźców spoza terytorium UE jest środkiem o charakterze humanitarnym oraz wyrazem solidarności UE z krajami trzecimi. Z kolei relokacja, jako szczególna forma przesiedleń wewnątrz UE, ma przede wszystkim na celu podział pomiędzy państwa członkowskie UE obciążeń z tytułu utrzymania cudzoziemców. Zgodnie z przyjętymi regulacjami, Rada Ministrów będzie mogła, w drodze rozporządzenia, określić liczbę cudzoziemców, którzy mogą być przesiedleni lub relokowani na terytorium Polski w danym roku lub latach, a także  państwa, z których będą oni przybywać, wysokość środków przeznaczonych do pokrycia kosztów przesiedlenia lub relokacji, w tym: kosztów związanych z czynnościami podejmowanymi przez organy poza granicami Polski, kosztów pomocy świadczonej cudzoziemcom przesiedlonym lub relokowanym i kosztów związanych z ich integracją oraz źródła pokrycia tych kosztów.
Ponadto w ramach zmiany ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzono regulacje, które mają na celu poprawę poziomu udzielanej cudzoziemcom pomocy i zwiększenie dostępności świadczeń dla cudzoziemców. Jednocześnie wprowadzono takie rozwiązania, które mają uniemożliwić nadużywanie przez cudzoziemców pomocy udzielanej w trakcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy. Doprecyzowano ponadto przepisy regulujące postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy w celu usprawnienia tego postępowania.

Ustawa wprowadza również dostosowujące zmiany przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.