Informacja w sprawie ustawy z dnia 25 lutego 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw

Podstawowym celem ustawy jest dokonanie zmian w krajowym porządku prawnym w związku z wejściem w życie unijnych regulacji prawnych dotyczących wymogów kapitałowych dla instytucji finansowych:
-	dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/878 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniającej dyrektywę 2013/36/UE w odniesieniu do podmiotów zwolnionych, finansowych spółek holdingowych, finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, wynagrodzeń, środków i uprawnień nadzorczych oraz środków ochrony kapitału (Dz. Urz. UE L 150 z 07.06.2019, str. 253, z późn. zm.), „dyrektywa CRD V",
-	rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/876 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wskaźnika dźwigni, wskaźnika stabilnego finansowania netto, wymogów w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, ryzyka kredytowego kontrahenta, ryzyka rynkowego, ekspozycji wobec kontrahentów centralnych, ekspozycji wobec przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, dużych ekspozycji, wymogów dotyczących sprawozdawczości i ujawniania informacji, a także rozporządzenie (UE)      nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 150 z 07.06.2019, str. 1, z późn. zm.), „rozporządzenie CRR II".
Dyrektywa CRD V oraz rozporządzenie CRR II stanowią elementy pakietu legislacyjnego obejmującego również zmiany:
-	dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/879/UE z dnia 20 maja 2019 r. zmieniającej dyrektywę 2014/59/UE w odniesieniu do zdolności do pokrycia strat i dokapitalizowania instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz dyrektywę 98/26/WE (Dz. Urz. UE L 150 z 07.06.2019, str. 296) oraz
-	rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/877 z dnia 20 maja 2019 r. zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 806/2014 w odniesieniu do zdolności do pokrycia strat i dokapitalizowania instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (Dz. Urz. UE L 150 z 07.06.2019, str. 226).
Powyższy pakiet jest wynikiem unijnej reformy dotyczącej standardów świadczenia usług finansowych w związku z wystąpieniem kryzysu ekonomicznego w latach 2007 i 2008.

Zmiany w zakresie rozporządzenia CRR II dotyczą m.in.:
-	wiążącego wskaźnika dźwigni, który uniemożliwi instytucjom finansowym stosowanie nadmiernej dźwigni, np. celem skompensowania niskiej rentowności;
-	wiążącego wskaźnika stabilnego finansowania netto (NSFR), który uzupełni wzmocnione profile finansowania instytucji i będzie stanowił zharmonizowany standard służący określeniu wysokości stabilnych i długoterminowych źródeł finansowania;
-	uwzględnienia w większym stopniu ryzyka dla instytucji, które na znaczną skalę prowadzą obrót papierami wartościowymi i instrumentami pochodnymi;
-	nowych wymogów w zakresie całkowitej zdolności do pokrycia strat (TLAC) w przypadku globalnych instytucji o znaczeniu systemowym (G-SII), zgodnie z którymi instytucje te będą zobowiązane do posiadania zwiększonych zdolności pokrycia strat i dokapitalizowania.

Główne zmiany wynikające z dyrektywy CRD V dotyczą m. in.: 
-    	zatwierdzania działalności finansowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej. Finansowe spółki holdingowe i finansowe spółki holdingowe o działalności mieszanej mogą być jednostkami dominującymi grup bankowych i stosowanie wymogów ostrożnościowych jest wymagane na podstawie skonsolidowanej sytuacji takich spółek holdingowych. Ponieważ instytucja kontrolowana przez takie spółki holdingowe nie zawsze jest w stanie zapewnić spełnienie wymogów na zasadzie skonsolidowanej w całej grupie, konieczne jest, aby niektóre finansowe spółki holdingowe i finansowe spółki holdingowe o działalności mieszanej zostały objęte bezpośrednim zakresem uprawnień nadzorczych w celu zapewnienia spełnienia wymogów na zasadzie skonsolidowanej; 
-    	obowiązku posiadania pośredniej unijnej jednostki dominującej, w przypadku gdy co najmniej dwie instytucje z siedzibą w Unii Europejskiej wchodzą w skład tej samej grupy z państwa trzeciego, a całkowita wartość aktywów w Unii Europejskiej grupy z państwa trzeciego wynosi co najmniej 40 mld euro; 
-   stosowania przez instytucje standardowej metodyki i uproszczonej standardowej metodyki oceny ryzyka stopy procentowej (oprócz dotychczas funkcjonującego systemu zarządzania ryzykiem);
-  	określenia kategorii instytucji oraz pracowników zwolnionych z obowiązku stosowania określonych elementów polityki wynagrodzeń. W celu zapewnienia zbieżności praktyk nadzorczych oraz wspierania równych warunków prowadzenia działalności przez instytucje i odpowiednią ochronę deponentów, inwestorów i konsumentów w Unii Europejskiej, doprecyzowano zasady stosowania polityki wynagrodzeń przez zdefiniowanie kategorii pracowników, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka instytucji, oraz wskazano kryteria na potrzeby identyfikacji podmiotów podlegających obowiązkowi sporządzenia i stosowania polityki wynagrodzeń;
-  	obowiązku dostarczenia przez podmiot składający wniosek o zezwolenie na utworzenie banku, oprócz dotychczas wymaganych dokumentów, także informacji o podmiotach należących do tej samej grupy oraz o powiązaniach w ramach grupy;
-    	upoważnienia dla organu właściwego do odwołania członka organu zarządzającego instytucji, w przypadku gdy dana osoba nie spełnia wymogów niezbędnych do pełnienie danej funkcji;
-    	umożliwienia organowi nadzoru nałożenia na podmiot nadzorowany   dodatkowych obowiązków sprawozdawczych lub zwiększenia ich częstotliwości;
-   rozszerzenia katalogu podmiotów, którym udzielenie określonych informacji nie stanowi naruszenia tajemnicy zawodowej;
-   	uelastycznienia bufora ryzyka oraz ograniczenia dotyczącego wypłat zysków w razie niespełniania wymogu bufora wskaźnika dźwigni;
-  	uzależnienia wydania zezwolenia na utworzenie banku od istnienia systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej;
-   	nałożenia na oddziały banków zagranicznych obowiązku przedkładania Komisji Nadzoru Finansowego rocznego sprawozdania z prowadzonej działalności wraz ze wskazaniem informacji, jakie powinno dane sprawozdanie zawierać;
-    	wprowadzenie obowiązku zatwierdzenia prowadzenia działalności przez dominującą finansową spółkę holdingową, dominującą finansową spółkę holdingową o działalności mieszanej, unijną dominującą finansową spółkę holdingową i unijną dominującą finansową spółkę holdingową o działalności mieszanej. Prowadzenie działalności przez wymienione podmioty bez zatwierdzenia (lub zwolnienia z zatwierdzenia, które może nastąpić w formie decyzji Komisji Nadzoru Finansowego) będzie wiązało się z możliwością zastosowania przez Komisję Nadzoru Finansowego szerokiego katalogu sankcji; 
-   	umożliwienia wydania decyzji przez Komisję Nadzoru Finansowego o przejęciu banku spółdzielczego przez inny bank, w przypadku gdy fundusze własne banku spółdzielczego obniżą się poniżej minimum regulacyjnego tj. poziomu 1 000 000 euro. Powyższe pozwoli na uniknięcie uchylenia zezwolenia na utworzenie banku spółdzielczego i likwidacji banku.

Uchwalona ustawa wprowadza zmiany w zakresie dostosowującym do powyższych zmian ustawodawstwa Unii Europejskiej w ustawach:
•	z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe;
•	z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających;
•	z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego;
•	z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
•	z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym;
•	z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym;
•	z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej; 
•	z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem wskazanych w ustawie regulacji, które wchodzą odpowiednio, z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z dniem 26 czerwca 2021 r., z dniem 28 czerwca 2021 r. oraz z dniem 1 stycznia 2023 r.