Informacja o ustawie z dnia 22 lipca 2016 r.
o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
oraz niektórych innych ustaw 

Celem ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw jest przeciwdziałanie nadużywaniu umów cywilnoprawnych, poprzez wprowadzenie minimalnej stawki godzinowej dla osób wykonujących pracę na podstawie umów zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego) oraz umów o świadczenie usług, do których mają zastosowanie przepisy o zleceniu (art. 750 Kodeksu cywilnego).
Uchwalona ustawa wprowadza do ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę regulacje dotyczące minimalnej wysokości wynagrodzenia, przysługującej przyjmującemu zlecenie i osobie świadczącej usługi, za każdą godzinę wykonywania zlecenia lub świadczenia usług, zwanej „minimalną stawką godzinową”. Przepisy dotyczące minimalnej stawki godzinowej stosowane będą do umów zawartych przez osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą zarejestrowaną w Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, niezatrudniające pracowników lub niezawierające umów ze zleceniobiorcami, jak również umów zawartych przez osoby fizycznych niewykonujące działalności gospodarczej, realizowanych na rzecz przedsiębiorców albo innych jednostek organizacyjnych, w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności.
Spod zakresu ustawy wyłączone będą natomiast umowy zlecenia i umowy o świadczenie usług, w których zleceniobiorca samodzielnie decyduje o miejscu i czasie wykonania zlecenia lub świadczenia usługi i przysługuje mu z tego tytułu wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne. Ponadto, przepisy ustawy nie będą miały zastosowania do umów dotyczących usług opiekuńczych i bytowych, realizowanych poprzez prowadzenie rodzinnego domu pomocy, umów zawieranych w związku z koniecznością zapewnienia opieki dziecku umieszczonemu w pieczy zastępczej, wymienionych enumeratywnie w ustawie, umów dotyczących usług polegających na sprawowaniu opieki nad osobami podczas wypoczynków lub wycieczek, a także umów dotyczących usług opieki domowej nad osobą niepełnosprawną, przewlekle chorą lub w podeszłym wieku, jeżeli ze względu na charakter sprawowanej opieki, usługi te są świadczone nieprzerwanie przez okres dłuższy niż jedna doba
Wysokość minimalnej stawki godzinowej przysługującej z tytułu wykonywania zlecenia lub świadczenia usług będzie corocznie przedmiotem negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego. W przypadku jej uzgodnienia, będzie ona ogłaszana wraz z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę, w terminie do dnia 15 września każdego roku, w formie obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Z kolei w razie braku uzgodnienia, będzie ustalana, w ww. terminie, przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia.
Wysokość minimalnej stawki godzinowej podlegać będzie corocznie waloryzacji o wskaźnik wynikający z podzielenia wysokości minimalnego wynagrodzenia ustalonej na rok następny przez wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w roku, w którym odbywają się negocjacje i zaokrąglana będzie do pełnych dziesiątek groszy.
W przypadku ustalenia w umowie zlecenia lub umowie o świadczenie usług, wynagrodzenia nie zapewniającego przyjmującemu zlecenie bądź świadczącemu usługi otrzymania, za każdą godzinę pracy, wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnej stawki godzinowej, przyjmującemu zlecenie i świadczącemu usługi przysługiwać będzie wynagrodzenie w wysokości obliczonej z uwzględnieniem minimalnej stawki godzinowej. Jeżeli zlecenie przyjmuje kilka osób lub kilka osób zobowiązuje się świadczyć usługi wspólnie, gwarancją minimalnej stawki godzinowej, objęta będzie każda z tych osób.
Analogicznie jak w przypadku wynagrodzenia otrzymywanego w ramach stosunku pracy, przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi obowiązywał będzie zakaz zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia wynikającego z minimalnej stawki godzinowej oraz przeniesienia go na inną osobę. Wypłata wynagrodzenia dokonywana będzie w formie pieniężnej, przy czym w przypadku umów zawartych na okres dłuższy niż miesiąc – co najmniej raz w miesiącu.
W celu umożliwienia kontroli zapewnienia minimalnej stawki godzinowej, ustawa określa zasady ustalania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług. 
Ustawa zawiera również przepis karny, przewidujący karę grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł dla przedsiębiorcy, osoby działającej w jego oraz osoby działającej w imieniu innej jednostki organizacyjnej, wypłacających przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi wynagrodzenie w wysokości niższej niż obowiązująca wysokość minimalnej stawki godzinowej. Postępowanie w tych sprawach toczyć się będzie na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Oprócz zmian dotyczących minimalnej stawki godzinowej dla przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi, ustawa zawiera również dwie istotne zmiany, niezwiązane bezpośrednio z ww. kwestią, mianowicie uchyla przepis umożliwiający wypłatę pracownikowi, w okresie pierwszego roku jego pracy, wynagrodzenia w wysokości 80% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz rozszerza katalog składników wynagrodzenia niepodlegających uwzględnieniu przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika, o dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej.
Ustawa wprowadza zmiany w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych, ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Ww. stanowią konsekwencję wprowadzenia minimalnej stawki godzinowej. 
Zgodnie z przepisami przejściowymi, wysokość minimalnej stawki godzinowej w 2017 r. ustalona zostanie w kwocie wynikającej ze zwaloryzowania 12 zł o wskaźnik wynikający z podzielenia wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonej na rok 2017 przez wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującą w roku 2016 r., zaokrąglonej do pełnych dziesiątek groszy, i ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do dnia 30 września 2016 r.
Ponadto, przepisy przejściowe przewidują, w przypadku umów zawartych przed dniem 1 września 2016 r., przeprowadzenie przez strony negocjacji w sprawie odpowiedniej zmiany wynagrodzenia albo rozwiązanie umowy, z uwagi na brak możliwości renegocjacji, a w pewnych przypadkach rozwiązanie umowy, w związku ze zwiększonymi kosztami wynikającymi z wprowadzenia minimalnej stawki godzinowej, co mogłoby skutkować utratą rentowności przedsiębiorstw oraz stanowić zagrożenie dla realizacji umów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących definicji minimalnej stawki godzinowej oraz przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi, jak również ustalenia wysokości minimalnej stawki godzinowej w roku 2017, które wejdą w życie z dniem ogłoszenia, oraz pozostałych przepisów przejściowych które wejdą w życie z dniem 1 września 2016 r.