Informacja
o ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych zakłada dodanie przepisów dotyczących świadczenia kompensacyjnego i tworzących Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych, które zapewnią pacjentom środki prawne umożliwiające szybkie uzyskanie świadczenia pieniężnego w związku z zaistniałymi działaniami niepożądanymi spowodowanymi przez podanie szczepionki lub szczepionek. 
W przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, w wyniku których: osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni – osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych.
Świadczenie kompensacyjne wynosi w przypadku:
1)	obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć w związku z wystąpieniem wstrząsu anafilaktycznego – 3000 zł;
2)	hospitalizacji w związku z wystąpieniem wstrząsu anafilaktycznego trwającej krócej niż 14 dni – 10 000 zł;
3)	hospitalizacji trwającej (w sześciu przedziałach) od 14 do powyżej 120 dni – od 10 000 zł do 100 000 zł - proporcjonalnie do okresu hospitalizacji.
Świadczenie kompensacyjne jest dodatkowo podwyższane w przypadku wprost określonego w ustawie innego zdarzenia – w zależności od jego czasu trwania i rodzaju, o kwoty od 5 000 do 20 000 zł.  Świadczenie kompensacyjne obejmuje również zwrot kosztów dalszego leczenia lub rehabilitacji po zakończeniu obserwacji lub hospitalizacji, w kwocie nie wyższej niż 10 000 zł. Łączna suma świadczenia kompensacyjnego nie może być wyższa niż 100 000 zł.
Świadczenie kompensacyjne jest przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta w drodze decyzji, po uzyskaniu opinii działającego przy RPP Zespołu do spraw Świadczeń z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Od decyzji w sprawie służy skarga do sądu administracyjnego. Opinię w sprawie Zespół wydaje w terminie miesiąca od dnia otrzymania wniosku o przyznanie świadczenia kompensacyjnego w składzie trzech członków, a decyzja wydawana jest w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania kompletnego wniosku. Złożenie wniosku wymaga wniesienia opłaty (200 zł). Świadczenie kompensacyjne oraz zwrot opłaty (który następuje w przypadku przyznania prawa do świadczenia kompensacyjnego), wypłacane są w terminie 14 dni od dnia upływu terminu zaskarżenia decyzji w sprawie.  
Wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego może być złożony w terminie roku od dnia, który był ostatnim dniem obserwacji albo hospitalizacji w związku ze zdarzeniem będącym podstawą do wypłaty świadczenia, nie później niż po upływie 5 lat od dnia przeprowadzenia szczepienia ochronnego, o którym mowa we wskazanych na wstępie przepisach. W przypadku aktualizacji Charakterystyki Produktu Leczniczego, podanej szczepionki albo podanych szczepionek, polegającej na dodaniu niewymienionego w niej wcześniej działania niepożądanego, wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego dotyczącego takiego działania może być złożony w terminie roku od dnia dokonania tej aktualizacji, jednak nie później niż po upływie 5 lat od dnia przeprowadzenia szczepienia ochronnego, o którym mowa w ww. przepisach.  
Rzecznik Praw Pacjenta ma udostępnić na stronie internetowej wzór wniosku o przyznanie świadczenia kompensacyjnego umożliwiający podanie wymaganych ustawę danych i informacji, w postaci papierowej albo elektronicznej. 
Przepisów nie stosuje się jeżeli Skarb Państwa wypłacił wnioskodawcy zadośćuczynienie lub odszkodowanie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu wydanego w postępowaniu cywilnym, związane z wystąpieniem działań niepożądanych po podanej szczepionce albo podanych szczepionkach, albo toczy się postępowanie cywilne w tej sprawie. Przyznane świadczenie kompensacyjne jest zaliczane na poczet zadośćuczynienia lub odszkodowania w postępowaniu cywilnym związanym z wystąpieniem działań niepożądanych po podanej szczepionce albo podanych szczepionkach. 
Tworzony przez ustawę Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych jest państwowym funduszem celowym tworzonym w celu wypłacania świadczeń kompensacyjnych, którego dysponentem jest Rzecznik Praw Pacjenta. Funduszu stanowią m.in. wpłaty dokonywane przez podmioty, które zawarły ze Skarbem Państwa umowę na realizację dostaw szczepionek do przeprowadzania szczepień ochronnych i odsetki od ich nieterminowego uiszczania, opłaty za wniosek o świadczenie kompensacyjne oraz wpłaty z budżetu państwa przekazywanych w danym roku budżetowym, w przypadku konieczności zasilenia Funduszu na rzecz wypłaty przyznanych świadczeń kompensacyjnych. W 2022 r. przychodem Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych jest wpłata wniesiona w 2022 r. z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 w wysokości 10 mln zł.

Kwoty świadczeń kompensacyjnych wypłacanych z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych, zwolnione są z opodatkowania podatkiem dochodowego od osób fizycznych.
	Przepisy wskazują także, że świadczenia kompensacyjne, obejmują szczepienia ochronne przeciwko COVID-19 przeprowadzane po dniu 26 grudnia 2020 r. oraz pozostałe szczepienia ochronne - wskazane wprost w ustawie, przeprowadzane od dnia 1 stycznia 2023 r. Termin złożenia wniosku o przyznanie świadczenia kompensacyjnego, które wystąpiły przed dniem wejścia w życie ustawy w wyniku szczepień ochronnych przeciwko COVID-19 przeprowadzanych po dniu 26 grudnia 2020 r. upływa z dniem 31 grudnia 2022 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów nakładających na podmioty, które zawarły ze Skarbem Państwa umowę na realizację dostaw szczepionek do przeprowadzania szczepień ochronnych, obowiązek wpłaty na Fundusz – przepisy te wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.