Informacja
w sprawie ustawy z dnia 7 października 2022 r. o Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego.

 Celem ustawy jest utworzenie Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego, z siedzibą w Warszawie, zajmującego się wspieraniem rozwoju języka polskiego za granicą. Ustawa określa zadania i zasady funkcjonowania Instytutu. Zgodnie z ustawą Instytut jest państwową osobą prawną, z siedziba w mieście stołecznym Warszawie.
Do zadań Instytutu będzie należało:
1) inicjowanie i realizowanie działań dotyczących promocji języka polskiego;
2) wspieranie kultywowania polskiej tradycji i wartości języka polskiego jako ojczystego oraz promocji języka polskiego jako ojczystego wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą;
3)  wzmacnianie współpracy między Polonią i Polakami zamieszkałymi za granicą a podmiotami działającymi w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą, w szczególności w dziedzinie edukacji i nauki;
4) wspieranie inicjatyw oraz projektów edukacyjnych i naukowych mających na celu pogłębianie znajomości języka polskiego;
5) upowszechnianie języka polskiego jako obcego;
6) współpraca ze szkołami, uczelniami, instytucjami publicznymi, stowarzyszeniami, fundacjami, organizacjami i innymi podmiotami działającymi w Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą na rzecz rozwoju języka polskiego za granicą.
Nadzór nad działalnością Instytutu będzie sprawował minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. 
W celu realizacji powierzonych Instytutowi zadań, będzie on mógł tworzyć, za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, udzieloną na wniosek Dyrektora Instytutu, oddziały zamiejscowe będące wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi lub komórkami organizacyjnymi Instytutu, w tym mającymi siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku tworzenia oddziału zamiejscowego poza Polską, niezbędna będzie zgoda ministra właściwego do spraw zagranicznych. 
W ustawie jako organy Instytutu wskazano Dyrektora Instytutu i Radę Instytutu. Dyrektora Instytutu będzie powoływał minister właściwy do spraw oświaty i wychowania po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. 
W skład Rady Instytutu wejdą: 
1) jeden członek będący przedstawicielem Prezesa Rady Ministrów, powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów;
2) jeden członek będący przedstawicielem ministra właściwego do spraw zagranicznych, powoływany i odwoływany przez tego ministra;
3) jeden członek będący przedstawicielem ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, powoływany i odwoływany przez tego ministra;
4) nie więcej niż sześciu członków powoływanych i odwoływanych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
W ustawie przewidziano, że kadencja Rady Instytutu trwa cztery lata.  Do zadań Rady Instytutu będzie należało, opiniowanie:
1) kierunków działalności Instytutu;
2) inicjatyw, opracowań i badań prowadzonych przez Instytut;
3) projektu rocznego planu działania Instytutu i projektu rocznego planu finansowego Instytutu;
4) projektu rocznego sprawozdania finansowego Instytutu;
5) projektu rocznego sprawozdania z działalności Instytutu;
6) projektów zmian w statucie Instytutu.
Zgodnie z ustawą Instytut będzie prowadził samodzielną gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. 
Instytut będzie mógł ustanawiać i finansować stypendia, ze środków z funduszu stypendialnego, dla osób należących do Polonii, Polaków zamieszkałych za granicą oraz osób nieposiadających polskiego pochodzenia. Stypendia będą mogły otrzymać osoby zaangażowane na rzecz podtrzymywania polskiej tożsamości narodowej oraz więzi z Ojczyzną lub osoby zaangażowane na rzecz nauki języka polskiego. Ustawa szczegółowo reguluje zasady przyznawania środków z funduszu stypendialnego Instytutu, przeznaczonego dla osób należących do Polonii, Polaków zamieszkałych za granicą oraz osób nieposiadających polskiego pochodzenia.
W ustawie przewidziano również  możliwość wsparcia przez Instytut przedsięwzięcia na rzecz wspierania rozwoju języka polskiego za granicą w formie:
1) dotacji celowej na finansowanie lub dofinansowanie realizacji określonych zadań, które podlegają szczególnym zasadom rozliczania;
2) nieodpłatnego użyczenia nieruchomości Instytutu przeznaczonych na realizację określonych w ustawie zadań Instytutu. 
Ustawa wprowadza zmiany do trzech ustaw tj.:
1) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (wprowadza zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych stypendiów ustanowionych i przyznanych przez Instytut);
2) ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (dyrektor Instytutu i jego zastępcy zostaną objęci zakresem definicji osoby publicznej, obowiązanej do złożenia oświadczenia lustracyjnego);
3) ustawę z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (dodaje w zakresie katalogu państwowych osób prawnych Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. świętego Maksymiliana Marii Kolbego). 
Ustawa ustala na lata 2022–2031 maksymalny limit wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym realizacji zadań wynikających z ustawy (w 2022 r. wyniesie on 14 925 000 zł, a w latach kolejnych 92 400 000 zł każdego roku). 
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.