Informacja o ustawie z dnia 6 października 2022 r. o wypowiedzeniu Traktatu Karty Energetycznej oraz Protokołu Karty Energetycznej dotyczącego efektywności energetycznej i odnośnych aspektów ochrony środowiska, sporządzonych w Lizbonie dnia 17 grudnia 1994 r.
Celem ustawy jest wyrażenie zgody Parlamentu na dokonanie przez Prezydenta RP wypowiedzenia Traktatu Karty Energetycznej oraz Protokołu Karty Energetycznej dotyczącego efektywności energetycznej i odnośnych aspektów ochrony środowiska, sporządzonych w Lizbonie dnia 17 grudnia 1994 r. (dalej: Karta), w trybie art. 89 ust. 1 Konstytucji RP. 
Traktat ustanawia normy prawne dla rozwijania długofalowej współpracy w dziedzinie energii, zgodnie z celami i zasadami Europejskiej Karty Energetycznej. Dzięki jego postanowieniom w zakresie ochrony inwestycji i tranzytu surowców, zarówno państwa posiadające surowce i potrzebujące inwestycji, jak i państwa posiadające kapitał i chcące te surowce importować, zyskały odpowiednie gwarancje bezpieczeństwa prawnego w zakresie sprawiedliwego i równego traktowania. Szczególnym mechanizmem ochrony inwestorów z jednego państwa-strony przed niezgodnymi z Traktatem działaniami drugiego państwa-strony stała się możliwość skierowania sprawy przeciwko takiemu państwu przez inwestora do arbitrażu międzynarodowego (art. 26 Traktatu). 
Niestety praktyka stosowania arbitrażu międzynarodowego, generująca olbrzymie koszty dla budżetów państw, w tym państwa polskiego, stanowi obecnie jedną z dwóch głównych przyczyn podjęcia kroków zmierzających do wypowiedzenia Traktatu. Niemniej ważnym powodem jest sygnalizowana od wielu lat przez Komisję Europejską sprzeczność z prawem Unii Europejskiej postanowień Traktatu dotyczących arbitrażu w odniesieniu do wewnątrzunijnych sporów inwestycyjnych. Została ona ostatecznie potwierdzona w wyroku TSUE z dnia 2 września 2021 r. w sprawie C-741/19, Republika Mołdawii przeciwko Komstroy LLC (naruszenie zasady autonomii prawa UE). Wypowiedzenie Traktatu zapobiegnie zatem możliwemu oskarżaniu Polski o naruszenie prawa UE poprzez dalsze stosowanie art. 26 Traktatu. Inwestorzy nie zostaną jednak pozbawieni ochrony prawnej, ponieważ będą mogli kierować potencjalne spory przeciwko państwom zarówno do sądów krajowych, jak i sądów międzynarodowych, w tym sądów i organów kontroli praw człowieka. Nie pogorszy to w szczególności pozycji polskich inwestorów, którzy i tak dotychczas nie byli zainteresowani korzystaniem z arbitrażu na podstawie Traktatu (żaden polski inwestor nie wszczął dotychczas takiego postępowania). 
Jednostronne wypowiedzenie Traktatu przez Polskę jest jednocześnie uzasadnione brakiem jasnej perspektywy, w tym perspektywy czasowej, osiągnięcia porozumienia wewnątrzunijnego w zakresie zawarcia umowy wyłączającej stosowanie klauzuli arbitrażowej Traktatu. Nie będzie także pierwszym tego rodzaju krokiem podjętym przez państwo UE: w 2016 r. Traktat został wypowiedziany przez Włochy, nad podobnym rozwiązaniem zastanawiają się kolejne państwa, m.in. Hiszpania. Coraz częściej wskazuje się bowiem na to, że utrzymywanie Traktatu w mocy daje ochronę tzw. „brudnym” inwestycjom: inwestorzy oskarżają państwa o naruszenia ich praw w sytuacji podejmowania przez nie prób ograniczenia ich działalności ze względu na ochronę klimatu. Potęguje się zatem ryzyko bycia pozwanym w następstwie wprowadzanych proekologicznych regulacji prawnych w obszarze energetyki.
Wypowiedzenie Traktatu nie wyłączy od razu możliwości poddania pod arbitraż wszelkich sporów przeciwko Polsce, ponieważ zgodnie art. 47 ust. 3 Traktatu, zawierającego klauzulę przedłużonego obowiązywania (tzw. sunset clause) jego postanowienia będą miały nadal zastosowanie do inwestycji już dokonanych na obszarze RP przez inwestorów z innych państw-stron Traktatu przez okres 20 lat od dnia, kiedy wystąpienie RP z Traktatu wejdzie w życie (dotyczy to także działań podjętych na obszarze innych państw-stron przez polskich inwestorów). Nie będzie natomiast podstawy prawnej do podnoszenia roszczeń w odniesieniu do nowych inwestycji, powstałych po tej dacie. Jednocześnie RP dołączy do dokumentu wypowiedzenia deklarację interpretacyjną mającą za cel wykluczyć stosowanie klauzuli arbitrażowej z art. 26 Traktatu do sporów wewnątrzunijnych, tj. wytoczonych z powództwa inwestorów unijnych przeciwko RP, z względu na jej sprzeczność z prawem UE (brak ważnej zgody na arbitraż).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.