Informacja
o ustawie z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym oraz niektórych innych ustaw

Celem ustawy jest doprecyzowanie zakresu stosowania ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Wizowym Systemie Informacyjnym, zwanej dalej „ustawą o udziale RP w SIS i VIS”, do przepisów rozporządzeń unijnych, które przyjęto w ramach pakietu reform Systemu Informacyjnego Schengen (tzw. SIS recast), tj.:
1)	rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1860 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen do celów powrotu nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, s. 1) – zwanego dalej „rozporządzeniem 2018/1860”;
2)	rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie odpraw granicznych, zmiany konwencji wykonawczej do układu z Schengen oraz zmiany i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1987/2006 (Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, s. 14, z późn. zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem 2018/1861”;
3)	rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1862 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie współpracy policyjnej i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych, zmiany i uchylenia decyzji Rady 2007/533/WSiSW oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1986/2006 i decyzji Komisji 2010/261/UE (Dz. Urz. UE L 312 z 07.12.2018, s. 56, z późn. zm.) – zwanego dalej „rozporządzeniem 2018/1862”.

W ramach dostosowywania prawa krajowego do regulacji unijnych w ustawie wprowadzono zmiany polegające na dodaniu nowych kategorii wpisów: 
1)	wprowadzenie do SIS danych daktyloskopijnych (odbitek linii papilarnych palców oraz odbitek linii papilarnych dłoni) znalezionych na miejscu poważnego przestępstwa, w tym o charakterze terrorystycznym i uznanych za należące do sprawcy, w celu poszukiwania osób podejrzanych w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego;
2)	wpisy tzw. prewencyjne o małoletnich zagrożonych uprowadzeniem przez rodzica, członka rodziny lub opiekuna oraz małoletnich, którym należy uniemożliwić podróżowanie ze względu na realne zagrożenie, iż staną się ofiarami przestępstw terrorystycznych lub wezmą udział w popełnianiu takich przestępstw bądź zostaną zwerbowane lub zaciągnięte do ugrupowań zbrojnych lub zmuszone do aktywnego udziału w działaniach wojennych;
3)	wpisy tzw. prewencyjne o małoletnich i osobach pełnoletnich, którym należy uniemożliwić podróżowanie dla ich własnej ochrony, ze względu na ryzyko bycia ofiarą handlu ludźmi, przymusowego małżeństwa lub zastosowania przemocy warunkowanej płcią;
4)	wpisy na potrzeby rozpytania kontrolnego pozwalającego na wstępne przesłuchanie osoby przez państwo członkowskie; 
5)	wpisy dla celów powrotu dokonywane na podstawie decyzji wydanych przez państwa członkowskie o zobowiązaniu do powrotu cudzoziemców nielegalnie przebywających na terytorium UE. 

Ustawa zmienia także zakres danych zamieszczanych w ramach poszczególnych kategorii wpisów, modyfikuje krąg organów uprawnionych do dokonywania wpisów danych SIS, jak również poszerza krąg organów uprawnionych do bezpośredniego dostępu do Krajowego Systemu Informatycznego w celu wglądu do poszczególnych rodzajów wpisów zamieszczonych w SIS. 
Ponadto celem ustawy jest wprowadzenie zmian służących skorelowaniu Krajowego Systemu Informatycznego (KSI) z SIS, gdyż rozporządzenia unijne wprowadziły zmiany, które służą zwiększeniu wydajności oraz skuteczności operacyjnej SIS. 
Znaczna liczba zmian m.in. w słowniczku ustawy o udziale RP w SIS i VIS zmierza do uporządkowania pojęć w niej stosowanych ze względu na zmianę treści definicji wprowadzonych w rozporządzeniach unijnych. Jednocześnie zdefiniowaniu podlegają nowe pojęcia, takie jak „tożsamość przywłaszczona”, „dane biometryczne”, „dane daktyloskopijne”, „użytkownik instytucjonalny”, „użytkownik indywidualny” oraz „użytkownik końcowy”. 
Konsekwencją zmian wprowadzonych w ustawie o udziale RP w SIS i VIS w zakresie nowych kategorii wpisów oraz nowej kategorii przedmiotów objętych wpisami do SIS, co wiązało się także ze zmianą kręgu podmiotów uprawnionych do dokonywania wpisów i wglądu do danych SIS, nowelizacji poddane zostały także następujące ustawy: ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej, ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawa z dnia 18 września 2001 r. – Kodeks morski, ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze oraz ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m.
Ustawa wejdzie w życie z dniem określonym w decyzji Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 66 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1861 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie odpraw granicznych, zmiany konwencji wykonawczej do układu z Schengen oraz zmiany i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1987/2006 oraz art. 79 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1862 z dnia 28 listopada 2018 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) w dziedzinie współpracy policyjnej i współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych, zmiany i uchylenia decyzji Rady 2007/533/WSiSW oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1986/2006 i decyzji Komisji 2010/261/UE, z wyjątkiem art. 1 pkt 1, 12, 14 i 15 oraz art. 8 ust. 2, które wejdą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.