Informacja
o ustawie z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia 

Celem ustawy jest stworzenie regulacji pozwalających na stosowanie w krajowym porządku prawnym szeregu aktów prawa unijnego i międzynarodowego. Są to: 
1)	 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych;
2)	rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców;
3)	rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE; 
4)	Rewizja 3 Porozumienia dotyczącego przyjęcia zharmonizowanych regulaminów technicznych Organizacji Narodów Zjednoczonych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być montowane lub wykorzystywane w tych pojazdach, oraz warunków wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych regulaminów Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Mimo, że wskazane powyżej akty prawne wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane, to państwa członkowskie zostały zobowiązane do powołania lub wyznaczenia organów udzielających homologacji oraz do stworzenia na mocy prawa krajowego podstaw do powołania służby technicznej oraz procedur dotyczących jej oceny, zawieszenia oraz całkowitego lub częściowego cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań w zakresie kategorii działań, do których została wyznaczona. 
Ustawa zapewnia także pełne wdrożenie dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2021/1716 zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE w odniesieniu do zmian w oznaczeniach kategorii pojazdów wynikających ze zmian w prawodawstwie dotyczącym homologacji typu oraz dyrektywy delegowanej Komisji (UE) 2021/1717 zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE w odniesieniu do aktualizacji niektórych oznaczeń kategorii pojazdów i dodania systemu eCall do wykazu badanych elementów, metod, kryteriów uznania stanu technicznego za niezadowalający i oceny usterek w załącznikach I i III do tej dyrektywy.
Ustawa określa zadania organów administracji publicznej i innych podmiotów w zakresie systemów homologacji obejmujących:
1)	homologację typu;
2)	homologację typu UE;
3)	homologację typu ONZ;
4)	homologację sposobu montażu instalacji przystosowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem;
5)	homologację montażu dodatkowej instalacji R115;
6)	krajowe indywidualne dopuszczenie pojazdu;
7)	unijne indywidualne dopuszczenie pojazdu;
8)	dopuszczenie do ruchu drogowego pojazdu z końcowej partii produkcji;
9)	wprowadzanie do obrotu przedmiotu wyposażenia lub części, które mogą stwarzać poważne zagrożenie dla właściwego funkcjonowania istotnych układów;
10)	kontrolę zgodności produkcji;
11)	kontrolę zgodności montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu.
Zgodnie z przepisami ustawy Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego, dalej jako „Dyrektor TDT”, jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organem udzielającym homologacji, organem udzielającym unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu i krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu oraz organem uznającym świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, a także organem przeprowadzającym kontrolę zgodności produkcji lub kontrolę zgodności montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu.
Dyrektor TDT został ponadto wskazany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako organ nadzoru rynku, wyznaczający w drodze decyzji administracyjnej służbę techniczną wykonującą czynności z zakresu homologacji. Wyznaczenia służby technicznej dokonuje się na podstawie certyfikatu akredytacji wydanego zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku lub oceny dokonanej przez Dyrektora TDT. 
W ustawie określono sytuacje, w których następuje zawieszenie oraz cofnięcie wyznaczenia służby. Służba techniczna przeprowadza badania homologacyjne na wniosek producenta lub podmiotu dokonującego montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu. Z przeprowadzonych badań homologacyjnych służba techniczna sporządza:
1)	protokół wraz ze sprawozdaniem zawierającym wyniki badania – w przypadku badań homologacyjnych w zakresie montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu;
2)	sprawozdanie zawierające wyniki badania – w przypadku badań w ramach homologacji typu.
Nowy typ pojazdu i typ przedmiotu wyposażenia lub części, który ma być wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powinien spełniać wymagania techniczne odpowiednie dla danej kategorii pojazdu, określone w przepisach Unii Europejskiej lub regulaminach ONZ dotyczących ich homologacji, lub w przepisach wydanych na podstawie ustawy. Spełnienie odpowiednich wymagań technicznych dla danego typu pojazdu, typu przedmiotu wyposażenia lub części potwierdzane będzie w procedurze homologacji typu UE, typu ONZ albo typu pojazdu.
Zgodnie z przepisami ustawy producent jest obowiązany uzyskać świadectwo homologacji typu, odpowiednie dla typu pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części, które potwierdza spełnienie wymagań technicznych. Producent nowego typu pojazdu będzie  zwolniony z tego obowiązku, jeżeli uzyskał uznanie:
1)	świadectwa krajowej homologacji typu pojazdu wydanego na dany typ pojazdu zgodnie z procedurą krajowej homologacji typu pojazdu przez właściwy organ innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo
2)	świadectwa krajowej homologacji typu pojazdów produkowanych w małych seriach wydanego na dany typ pojazdu zgodnie z procedurą krajowej homologacji typu pojazdów produkowanych w małych seriach przez właściwy organ innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
Ustawa wskazuje, że producent pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części jest odpowiedzialny za wszystkie aspekty procesu homologacji oraz za zapewnienie zgodności produkcji, niezależnie od tego, czy bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach wytwarzania pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części.
Producent pojazdu skompletowanego będzie odpowiedzialny za uzyskanie świadectwa homologacji typu pojazdu, świadectwa homologacji typu UE albo świadectwa homologacji typu ONZ oraz za zapewnienie zgodności produkcji w zakresie tych przedmiotów wyposażenia lub części, które zostały dodane na etapie dokonywanej kompletacji pojazdu.
Producent pojazdu skompletowanego wprowadzający zmiany w przedmiocie wyposażenia lub części, które były objęte procedurą homologacji typu UE lub ONZ na wcześniejszym etapie kompletacji pojazdu, będzie odpowiedzialny za uzyskanie świadectwa homologacji typu pojazdu, świadectwa homologacji typu UE albo świadectwa homologacji typu ONZ oraz za zapewnienie zgodności produkcji w zakresie dokonanej zmiany.
Dyrektor TDT, za opłatą, na wniosek producenta wydaje albo zmienia w drodze decyzji administracyjnej:
1)	świadectwo homologacji typu UE pojazdu;
2)	świadectwo homologacji typu UE;
3)	świadectwo homologacji typu ONZ;
4)	świadectwo krajowej homologacji typu pojazdu;
5)	świadectwo krajowej homologacji typu tramwaju;
6)	świadectwo krajowej homologacji typu trolejbusu;
7)	świadectwo krajowej homologacji typu pojazdów produkowanych w małych seriach.
Zgodnie z ustawą, producent pojazdu będzie obowiązany:
1)	umieścić nazwę handlową lub znak towarowy oraz oznaczenie typu lub numer identyfikacyjny, jeżeli przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące homologacji lub regulaminy ONZ albo przepisy wydane na podstawie ustawy tego wymagają;
2)	wystawić świadectwo zgodności do każdego pojazdu, na którego typ wydano odpowiednio świadectwo homologacji; świadectwo może być podpisane podpisem odbitym sposobem mechanicznym;
3)	wystawić oświadczenie zawierające dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu; 
4)	dołączyć w języku polskim instrukcję obsługi lub podręcznik użytkownika oraz informacje dotyczące ograniczenia lub specjalnych warunków użytkowania mających wpływ na bezpieczeństwo, ochronę zdrowia i środowiska.
Producent pojazdu, na którego typ wydano świadectwo homologacji typu ONZ, będzie obowiązany wystawić także deklarację zgodności zgodnie z przepisami regulaminów ONZ. Dokumenty te wydawane są właścicielowi pojazdu.
Podmiot dokonujący montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu będzie obowiązany uzyskać odpowiednio świadectwo homologacji sposobu montażu instalacji przystosowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem lub świadectwo homologacji montażu dodatkowej instalacji R115.
Podmiot dokonujący montażu instalacji przystosowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem, dokonuje montażu zgodnie z warunkami udzielenia homologacji montażu instalacji przystosowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem we wskazanych w świadectwie homologacji zakładach montujących. Podmiot dokonujący montażu dodatkowej instalacji R115 dokonuje montażu zgodnie z warunkami udzielenia homologacji montażu dodatkowej instalacji R115.
Dyrektor TDT albo upoważniona przez niego służba techniczna przeprowadza, za opłatą, kontrolę zgodności:
1)	produkcji – pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części, 
2)	montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu.
Kontrolę zgodności przeprowadza się przed wydaniem świadectwa homologacji albo zezwolenia na wprowadzanie do obrotu, oraz w przypadku uzyskania informacji o zastrzeżeniach, które Dyrektor TDT uznał za zasadne, w tym zgłoszonych przez inne niż Rzeczpospolita Polska państwo członkowskie Unii Europejskiej. W przypadku negatywnego wyniku kontroli zgodności Dyrektor TDT wzywa podmiot kontrolowany do usunięcia nieprawidłowości w terminie do 90 dni od dnia otrzymania wezwania oraz zawiesza świadectwo homologacji lub zezwolenie na wprowadzanie do obrotu. Po uzyskaniu od podmiotu kontrolowanego informacji o usunięciu nieprawidłowości, Dyrektor TDT przeprowadza kolejną kontrolę zgodności w celu potwierdzenia usunięcia tych nieprawidłowości.
Koszty badań homologacyjnych, badań potwierdzających spełnienie wymagań technicznych przez typ przedmiotu wyposażenia lub części, które mogą stwarzać poważne zagrożenie dla właściwego funkcjonowania istotnych układów, kontroli zgodności montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu oraz kontroli zgodności produkcji pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części – pokrywa producent albo podmiot dokonujący montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu.
Za czynności związane z systemami homologacji ustalono stawkę za godzinę pracy w wysokości 3,75% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ogłaszanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującej w dniu rozpoczęcia tych czynności i pomnożonej przez liczbę godzin wykonywania tych czynności. Określono także maksymalne stawki opłat za poszczególne czynności.
Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 lipca 2023 r., z wyjątkiem:
1)        art. 3 ust. 1 i 3, które wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)        art. 3 ust. 2, który wejdzie w życie po upływie 3 lat od dnia ogłoszenia;
3)        art. 43, który wejdzie w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.