Informacja 
w sprawie projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących regulacji stanu prawnego niektórych dróg ogólnodostępnych
Projekt ustawy ma na celu ułatwienie nabywania przez gminy własności nieruchomości pozostających w ich władaniu w dniu wejścia w życie ustawy od co najmniej 20 lat i zajętych pod drogi, które nie zostały zaliczone do kategorii dróg publicznych a są drogami ogólnodostępnymi, o utwardzonej powierzchni, po których odbywa się ruch pojazdów i pieszych, przeznaczone do korzystania przez nieokreśloną liczbę użytkowników, stanowiące uzupełnienie sieci dróg służących miejscowym potrzebom, funkcjonalnie zbliżone do dróg publicznych i połączone z drogami publicznymi.
Projekt ustawy stwarza narzędzie prawne umożliwiające rozwiązanie szeregu problemów występujących w codziennej praktyce administracyjnej. Z proponowanych rozwiązań skorzystają samorządy, w tym w zakresie uporządkowania stosunków własnościowych w ważnej sferze infrastruktury drogowej, a także mieszkańcy setek gmin.
Wskazane w projekcie drogi bądź to istnieją od niepamiętnych czasów, bądź przebiegają szlakiem dawnych dróg dojazdowych do pól, bądź zbudowane zostały przed laty w ramach tzw. „czynów społecznych” a dokumentacja związana z ich budową zgodnie z przepisami dotyczącymi archiwaliów podlegała już kasacji. Większość tych dróg została wyodrębniona jako działki ewidencyjne w latach sześćdziesiątych XX w. podczas zakładania ewidencji gruntów i budynków. Wtedy jako władających gruntami wpisywano w rejestrach właściwe prezydia gromadzkich rad narodowych, współcześnie jako władający figurują gminy samorządowe.
Zwykle istnienia dróg ogólnodostępnych w rozumieniu przedmiotowego projektu nikt nie kwestionuje ani nie czyni przeszkód w korzystaniu z nich. Jednak istniejąca sytuacja jest powodem wielkich trudności dla mieszkańców wielu osiedli. By skorzystać z szeregu należnych im praw właściciele nieruchomości muszą wylegitymować się dostępem nieruchomości do drogi publicznej. W szczególności dotyczy to możliwości dokonania podziału działki budowlanej, uzyskania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, czy uzyskania pozwolenia na budowę domu. Brak dostępu do dróg mających uregulowany stan prawny a zwłaszcza status dróg publicznych, w istocie poważnie ogranicza prawa podmiotowe właścicieli takich nieruchomości.

Także samorządy nie mogą właściwie wykonywać swoich zadań, ponieważ zgodnie z obowiązującym prawem nie wolno im dokonywać nakładów inwestycyjnych na nieruchomościach, do których nie posiadają tytułu prawnego. Przed 1990 r. i w pierwszych latach istnienia samorządów dokonywano ze środków publicznych nakłady finansowe na te drogi. Obecnie według interpretacji Regionalnych Izb Obrachunkowych kwestionowane są również wydatki na bieżące utrzymywanie tych dróg o nieuregulowanym stanie prawnym, pomimo tego, że związane one są z zaspokajaniem potrzeb lokalnej wspólnoty mieszkańców.
Projekt ustawy przyniesie więc korzystne skutki społeczno-gospodarcze. Dzięki przyjętym rozwiązaniom usunięta zostanie dyskryminacja tysięcy mieszkańców małych osiedli, dotycząca pozbawienia ich możliwości korzystania z należnych im praw. Natomiast samorządy uzyskają możliwość właściwego wykonywania swoich zadań ustawowych dla dobra społeczności lokalnej, w tym prowadzenia na tych nieruchomościach inwestycji drogowych lub dokonywania bieżących nakładów na ich utrzymanie w należytym stanie.
Projekt ustawy ma charakter jednostkowego i szczególnego unormowania prawnego, umożliwiającego trwałe uregulowanie stanu prawnego nieruchomości gruntowych użytkowanych jako drogi ogólnodostępne, niemające jednak statusu dróg publicznych, wskazuje organy właściwe w tych sprawach oraz zasady ustalania odszkodowania związane z nabyciem gruntów zajętych pod drogi ogólnodostępne. 
W kluczowym dla projektu ustawy art. 3 ust. 1 wskazano, że: nieruchomości gruntowe pozostające w dniu wejścia w życie ustawy od co najmniej 20 lat we władaniu gminy, użytkowane w całości jako drogi ogólnodostępne, nie zaliczone do kategorii dróg publicznych, mogą zostać nabyte na własność gminy za odszkodowaniem na wniosek złożony najpóźniej do dnia 31 grudnia 2035 r.
Dookreśleniu pojęcia nieruchomości gruntowej użytkowanej jako droga ogólnodostępna służy ust. 2 powołanego przepisu, w myśl którego: za nieruchomość gruntową użytkowaną jako drogę ogólnodostępną należy rozumieć nieruchomość niezabudowaną, utwardzoną, użytkowaną jako drogę ogólnodostępną o znaczeniu lokalnym, po której odbywa się ruch pojazdów i pieszych, wykorzystywaną przez nieokreśloną liczbę użytkowników, stanowiącą uzupełnienie sieci dróg służących miejscowym potrzebom, funkcjonalnie zbliżoną do dróg publicznych i połączoną z drogami publicznymi.
W projekcie przewidziano, że regulacja stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi ogólnodostępne odbywała się będzie w oparciu o decyzję o nabyciu nieruchomości. 
W art. 4 ust. 2 projektu ustawy przewidziano tryb wnioskowy wydania decyzji o nabyciu nieruchomości.
Co do zasady inicjatorem postępowania o nabycie nieruchomości zajętej pod drogę ogólnodostępną jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Projekt przewiduje również rozwiązanie, polegające na uruchomieniu procedury nabycia przez gminę własności nieruchomości drogowej z inicjatywy dotychczasowych właścicieli nieruchomości stanowiących drogę ogólnodostępną, przy spełnieniu określonych warunków. Zgodnie z art. 4 ust. 4 w przypadku, gdy co najmniej 2/3 właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 3 ust. 1, stanowiących dojazd do co najmniej 10 nieruchomości zabudowanych wystąpi do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 2, wójt (burmistrz, prezydent miasta) składa wniosek o wydanie decyzji o nabyciu nieruchomości w terminie 6  miesięcy od dnia wystąpienia z wnioskiem przez właścicieli nieruchomości gruntowych albo wskazuje przyczyny, z uwagi na które wniosek nie może być złożony.
Organem prowadzącym postępowanie będzie w pierwszej instancji  właściwy miejscowo starosta, a organem wyższego stopnia ‒ wojewoda.
W art. 6 projektu uregulowano, co zawiera decyzja o nabyciu oraz skutki jakie wywołuje. I tak decyzja o nabyciu nieruchomości zawiera w szczególności: określenie przebiegu drogi według stanu na dzień wejścia w życie ustawy, wskazanie nieruchomości lub ich części stanowiących pas drogowy, które stają się własnością gminy, według katastru nieruchomości, określenie granic pasa drogowego, zatwierdzenie podziału nieruchomości. Co istotne, z dniem, w którym decyzja o nabyciu nieruchomości stała się ostateczna nieruchomości lub ich części zajęte pod drogi ogólnodostępne, stają się własnością gminy. Jeżeli nieruchomości te lub prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości są obciążone ograniczonymi prawami rzeczowymi, z dniem, w którym decyzja o nabyciu nieruchomości stała się ostateczna, prawa te wygasają, za odszkodowaniem. 
W projekcie przyjęto, że do ustalania wysokości i wypłacenia odszkodowania za utracone prawo własności oraz ograniczone prawa rzeczowe, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem rozwiązań szczególnych przewidzianych w projekcie ustawy. 
Konsekwencją przejścia na własność gminy nieruchomości zajętych pod drogę ogólnodostępną jest uzyskanie z mocy prawa przez taką drogę statusu drogi publicznej zaliczanej do kategorii dróg gminnych. Oznacza to zarówno zwiększenie zasobu własności gminy (zwiększenie jej majątku), jak i automatycznie wiąże się z powstaniem obciążeń w postaci konieczności wykonywania przez właściciela obowiązków zarządcy drogi. 
Projektowana ustawa ma charakter epizodyczny (ograniczony w czasie) i uwzględnia konieczność zapewnienia bezpieczeństwa prawnego w postaci dalszej możliwości bezpiecznego korzystania z dróg ogólnodostępnych, co wiąże się z koniecznością ich utrzymywania i zapewnieniu przejezdności. 
Projektowane przepisy zapewniają stronie ewentualnie kwestionującej decyzję o nabyciu nieruchomości przez gminę możliwość przedstawienia swoich racji w toku postępowania administracyjnego oraz żądania kontroli sądowoadministracyjnej.
Projektowana ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.