Informacja
o ustawie z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel 

Celem ustawy jest kompleksowe uregulowanie kwestii związanych z funkcjonowaniem aplikacji mObywatel oraz warunków jej udostępniania i świadczenia usług w ramach tej aplikacji. Regulacje zawarte w ustawie o aplikacji mobilnej mObywatel zastąpią dotychczasowe przepisy art. 19e–19j ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, na podstawie których obecnie funkcjonuje aplikacja mObywatel.
Korzystanie z aplikacji mObywatel, analogicznie jak to ma miejsce obecnie, będzie dobrowolne i bezpłatne. Użytkownik aplikacji będzie mógł zrezygnować z jej korzystania poprzez jej odinstalowanie lub unieważnienie certyfikatu użytkownika aplikacji mObywatel. 
Użytkownikiem aplikacji mObywatel będzie mogła zostać osoba fizyczna, która została uwierzytelniona w sposób, o którym mowa w art. 20a ust. 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne albo złożyła wniosek o wydanie dowodu osobistego, a jej tożsamość i obywatelstwo zostały potwierdzone w sposób, o którym mowa w art. 29a ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych. Wyjątek od powyższej zasady stanowią użytkownicy mLegitymacji szkolnej oraz legitymacji studenckiej w postaci dokumentu mobilnego. Użytkownik aplikacji mObywatel korzystający wyłącznie z usług pozwalających na posługiwanie się wyżej wspomnianymi legitymacjami zostanie uwierzytelniony w sposób właściwy dla procedury wydawania takich dokumentów przez organ wydający te dokumenty.  

Ustawa ma ponadto na celu:
1)	zrównanie pod względem prawnym dokumentów cyfrowych obsługiwanych w aplikacji mObywatel z dokumentami w tradycyjnej formie, a w szczególności doprecyzowanie warunków wykorzystywania i uznawania dokumentu elektronicznego, obsługiwanego przy użyciu aplikacji mObywatel, który ma służyć jako mobilny dokument tożsamości (mobilny odpowiednik dowodu osobistego).
Dokumenty elektroniczne mieszczą się w ogólnym pojęciu dokumentu, zatem mogą pełnić analogiczne funkcje jak dokumenty tradycyjne. Są to głównie dokumenty elektroniczne, zawierające w szczególności dane pobrane z rejestrów publicznych lub z publicznych systemów teleinformatycznych, czyli dane posiadające walor autentyczności. Uzasadnia to, aby takie dokumenty elektroniczne były uznawane za dokumenty równoważne odpowiadającym im dokumentom tradycyjnym, jako potwierdzające odpowiednio tożsamość, sytuację prawną użytkownika aplikacji mObywatel lub prawa mu przysługujące. Podstawowym dokumentem elektronicznym, jaki będzie obsługiwany przy użyciu aplikacji mObywatel, będzie dokument, zwany „dokumentem mObywatel”, zawierający dane pobrane z Rejestru Dowodów Osobistych i z rejestru PESEL. Mając na uwadze powyższe w ustawie wskazano, że jeżeli z odrębnego przepisu prawa wynika obowiązek stwierdzenia tożsamości lub obywatelstwa polskiego na podstawie dokumentu tożsamości, w szczególności na podstawie dowodu osobistego, to obowiązek ten powinien być uznany za spełniony także w przypadku stwierdzenia tożsamości lub obywatelstwa polskiego na podstawie dokumentu mObywatel. Dokument mObywatel będzie wydawany automatycznie, na okres 5 lat, osobie, która stała się użytkownikiem aplikacji mObywatel; 
2)	upowszechnienie korzystania z usługi mLegitymacji przez uczniów i studentów.
Uczelnia udostępnia zainteresowanemu studentowi kod QR, który umożliwia w terminie 30 dni pobranie mLegitymacji studenckiej i uzyskanie przeznaczonego dla studentów certyfikatu użytkownika aplikacji mObywatel. W zakresie danych studenta wskazanych w mLegitymacji studenckiej administratorem danych jest uczelnia. Natomiast w zakresie danych zapisanych w certyfikacie m.in. imię (imiona), nazwisko, numer PESEL, numer legitymacji – administratorem danych jest minister właściwy do spraw informatyzacji. W przypadku mLegitymacji uczniów kwestie wydawania dokumentu oraz przetwarzania danych przedstawiają się analogicznie jak w przypadku mLegitymacji studenckiej, przy czym właściwymi podmiotami są tu odpowiednio uczeń i szkoła. MLegitymacja szkolna będzie wydawana uczniowi pełnoletniemu a uczniowi niepełnoletniemu wówczas gdy rodzice tego ucznia nie wyrazili sprzeciwu;
3)	stworzenie rozwiązania, w ramach którego jednostki samorządu terytorialnego i inne podmioty (organizacje zawodowe, zrzeszenia, związki sportowe) będą mogły prowadzić ewidencję, uruchamiać i zarządzać swoimi dokumentami elektronicznymi wydanymi dla obywateli. Działania te mają przyczynić się do wyrównywania dysproporcji w zakresie dostępu do nowoczesnych technologii, w szczególności w przypadku mieszkańców mniejszych gmin i powiatów;
4)	uproszczenie procesu nawiązywania przez ministra właściwego do spraw informatyzacji współpracy z podmiotami publicznymi i podmiotami niepublicznymi w zakresie korzystania ze standardowych usług opracowywanych i udostępnianych przez tego ministra. 
W przepisach ustawy wskazano, że minister właściwy do spraw informatyzacji może opracować i udostępnić w aplikacji mObywatel usługę, której świadczenie pozwala na realizację zadań podmiotu publicznego albo podmiotu niepublicznego lub określonej kategorii tych podmiotów. Minister właściwy do spraw informatyzacji określi listę usług oraz ogólne warunki świadczenia każdej z tych usług. W celu świadczenia usług podmiot publiczny albo podmiot niepubliczny składał będzie do ministra właściwego do spraw informatyzacji wniosek. Minister określi wzór wniosku odpowiednio dla każdej ustandaryzowanej usługi. Do wniosku konieczne będzie dołączenie dokumentów potwierdzających spełnianie przez wnioskodawcę ustalonych warunków świadczenia usługi. Ogólne warunki świadczenia usług będą opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw informatyzacji. W uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że  konstrukcja ogólnych warunków świadczenia usługi ma na celu wyeliminowanie konieczności negocjowania i podpisywania porozumień w przypadku usług, które funkcjonują w ten sam sposób dla bardzo dużych grup podmiotów. Wyrażenie zgody przez ministra właściwego do spraw informatyzacji na świadczenie usługi będzie następowało po spełnieniu przez podmiot publiczny albo podmiot niepubliczny warunków określonych w ogólnych warunkach świadczenia usługi. Wyrażenie zgody stanowić będzie czynność materialno-techniczną. Natomiast odmowa świadczenia usługi następowała będzie w drodze decyzji administracyjnej.  
Jednocześnie przepisy ustawy przewidują możliwość, by podmiot zainteresowany świadczeniem nowej usługi w aplikacji mObywatel mógł wystąpić do ministra właściwego do spraw informatyzacji z wnioskiem o opracowanie, udostępnienie oraz umożliwienie temu podmiotowi świadczenia takiej usługi. W takim przypadku zakres i warunki współpracy dotyczące udostępnienia oraz świadczenia usługi będą określane w porozumieniu zawartym między ministrem właściwym do spraw informatyzacji i podmiotem wnioskującym;   
5)	przyznanie upoważnienia Radzie Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, zakresu danych i wykazu rejestrów publicznych oraz systemów teleinformatycznych podmiotów publicznych, z których użytkownicy aplikacji mObywatel będą mogli pobrać dane w ramach usług dostępnych w aplikacji mObywatel;
6)	umożliwienie użytkownikom aplikacji mObywatel uzyskania środka identyfikacji elektronicznej – profilu mObywatel.
Profil mObywatel to nowy środek identyfikacji elektronicznej, którego dane będą potwierdzane przy użyciu certyfikatu wydanego użytkownikowi aplikacji mObywatel, zawierającego w szczególności:
a)	imię (imiona), nazwisko oraz numer PESEL oraz obywatelstwo użytkownika aplikacji mObywatel,
b)	numer seryjny certyfikatu generowany przez podmiot wydający certyfikat,
c)	oznaczenie daty i godziny początku i końca okresu ważności certyfikatu.
Certyfikat będzie wydawany na okres roku, przy czym będzie mógł być wcześniej unieważniony przez użytkownika m.in. za pośrednictwem dedykowanej infolinii – w sytuacji, w której użytkownik i posiadacz tzw. profilu mObywatel utraci telefon. Minister właściwy do spraw informatyzacji zapewni także możliwość unieważnienia certyfikatu podstawowego przy użyciu usługi online;
7)	zapewnienie możliwości dokonywania płatności w aplikacji mObywatel w ramach usług świadczonych przez podmioty publiczne. 
Decyzja w zakresie dokonania płatności przy wykorzystaniu mechanizmów dostępnych w aplikacji każdorazowo będzie decyzją użytkownika aplikacji;
8)	wskazanie, że opiekun prawny albo rodzic może w aplikacji posiadać dostęp do dokumentu elektronicznego osoby, którą ma pod swoją opieką;
9)	 rozszerzenie źródeł finansowania rozwoju i utrzymania systemu mObywatel oraz aplikacji mObywatel. 
Zmiany wprowadzone do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym przewidują umożliwienie finansowania wydatków związanych m.in. z udostępnianiem, utrzymaniem i rozwojem aplikacji mObywatel oraz funkcjonowaniem systemu mObywatel z Funduszu CEPiK. W uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że uzasadnieniem do pokrywania część wydatków na realizację zadań związanych z rozwojem i utrzymaniem systemu mObywatel oraz aplikacji mObywatel z funduszu CEPiK jest fakt, iż w aplikacji mObywatel udostępniane są usługi skierowane do kierowców, właścicieli pojazdów - mPrawo Jazdy, Punkty Karne, mPojazd. W przyszłości jest rozważane udostępnianie kolejnych usług, w zależności od zidentyfikowanych potrzeb;
10)	 udostępnienie mobilnej legitymacji osoby niepełnosprawnej w aplikacji mObywatel, która będzie w szczególności poświadczała uprawnienia osób niepełnosprawnych do ulg i zniżek. 
Mobilna legitymacja osoby niepełnosprawnej nie będzie jednak obowiązkowym elementem w procedurze uzyskiwania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, tak jak obecnie nie ma obowiązku posiadania legitymacji tradycyjnej;
11)	 udostępnienie mobilnej legitymacji służbowej nauczyciela;
12)	 udostępnienie mobilnego prawa wykonywania zawodów medycznych;
13)	 udostępnienie tymczasowego elektronicznego prawa jazdy i umożliwienie kierowcom kierowania pojazdem od razu po zdanym egzaminie państwowym.  
Ustawa przewiduje udostępnianie tymczasowego elektronicznego prawa jazdy wyłącznie dla kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T nowym kierowcom, nieposiadającym dotychczas uprawnień, oraz takim, którzy posiadali już uprawnienie w ramach wymienionych powyżej kategorii i ubiegają się o kolejne uprawnienie z tej grupy. Tymczasowe elektroniczne prawo jazdy będzie obowiązywało wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie dłużej niż przez okres 30 dni od dnia uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.  

Ustawa wprowadza zmiany w ponad 30 ustawach. Większość tych zmian jest konsekwencją rozwiązań przewidzianych w ustawie o aplikacji mObywatel.

W ustawie przyjęto standardowy 14-dniowy okres vacatio legis, niemniej znaczna część przepisów wejdzie w życie w terminach określonych w komunikatach ministra właściwego do spraw informatyzacji określających dzień wdrożenia poszczególnych rozwiązań technicznych.