Informacja w sprawie ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw

W obecnym stanie prawnym działalność Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A., zwanej dalej „KUKE”, prowadzona na podstawie zmienianej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, zwanej dalej „ustawą o   KUKE”, jest działalnością o charakterze stricte agencji ubezpieczeń eksportowych, ukierunkowaną na wsparcie, w sposób bezpośredni lub pośredni, aktywności eksportowej polskich przedsiębiorców. Proponowane w ustawie rozwiązania rozszerzają zaś mandat ustawowy KUKE również o działalność niezwiązaną z eksportem. W ustawie zaproponowano więc, aby wszystkie ubezpieczenia oferowane w oparciu o ustawę o KUKE nosiły wspólne miano „ubezpieczeń gwarantowanych”, a nie, tak jak dotychczas – „ubezpieczeń eksportowych”. Powyższe skutkowało także zmianą określenia przedmiotu ustawy w jej tytule.
Ustawa będzie dawać możliwość reasekuracji przez KUKE ryzyk pokrywanych ubezpieczeniami z działu II z grup 3–7 i 9–16 załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, o ile ryzyka te nie wystąpiły na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i mają zarazem charakter nadzwyczajny, każdorazowo określany przez Radę Ministrów w akcie wykonawczym do ustawy. 
  KUKE będzie także mogła oferować ochronę ubezpieczeniową w zakresie umów lub inwestycji realizowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umożliwiających rozpoczynanie, kontynuowanie lub rozwijanie działalności gospodarczej wnoszącej istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje. Ubezpieczenie takie obejmować będzie szkody poniesione przez ubezpieczającego lub ubezpieczonego:
1)       w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez kontrahenta albo
2)       w wyniku realizacji inwestycji
– pod warunkiem, że szkody te będą następstwem zdarzeń określonych jako ryzyko handlowe, polityczne lub nierynkowe. Ubezpieczenie takie będzie mogło być udzielone także w przypadku niespełnienia wymogu krajowego pochodzenia produktów i usług.
Ustawa rozszerza katalog podmiotów mogących korzystać z ochrony ubezpieczeniowej KUKE o polskie oddziały przedsiębiorców zagranicznych, które dokonują eksportu krajowych towarów i usług. 
Krajowi przedsiębiorcy będą mogli skorzystać z takiej ochrony także w przypadku dokonywania inwestycji bezpośrednich za granicą za pośrednictwem swoich podmiotów zależnych mających siedzibę za granicą.
Ochrona będzie także przysługiwała członkom konsorcjum, w skład którego wchodzić będą przedsiębiorca krajowy lub jego przedsiębiorca zależny, lub oddział przedsiębiorcy zagranicznego mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w ramach tego konsorcjum będzie mieć miejsce:
1)	eksport krajowych produktów i usług;
2)	sprzedaż przez przedsiębiorcę zależnego za granicą towarów i usług, które stanowiły towary lub usługi krajowe;
3)	inwestycja bezpośrednia za granicą.
Ubezpieczeniem KUKE będą mogły być także objęte inwestycje podejmowane w celu realizacji kontraktów eksportowych  - ubezpieczenie takie obejmie szkody poniesione przez ubezpieczającego w związku z realizacją danej inwestycji, jeżeli szkody te będą następstwem zdarzeń określonych jako ryzyko polityczne.
Zmianie ulegnie nazwa dotychczasowego Komitet Polityki Ubezpieczeń Eksportowych – który stanie się  Komitetem Polityki Ubezpieczeń Gwarantowanych przez Skarb Państwa. Do zadań Komitetu dodane zostanie określanie szczegółowych kryteriów branych pod uwagę przy ocenie zaistnienia interesu Rzeczypospolitej Polskiej oraz ocena zaistnienia takiego interesu w danym przypadku (wystąpienie takiego interesu upoważnia do udzielenia ubezpieczenia gwarantowanego pomimo niespełniania wymogu krajowego pochodzenia produktu lub usługi).
Ustawa wprowadza także zmiany w ustawie z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne – zmierzające przede wszystkim do uniemożliwienia przejmowania kontroli w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów nad podmiotem prowadzącym aptekę ogólnodostępną przez osoby inne niż farmaceuci lub spółki z ich udziałem oraz przez podmioty, które już prowadzą, w sposób bezpośredni lub pośrednio, co najmniej 4 apteki ogólnodostępne. Niedopuszczalne będzie także przejęcie kontroli nad podmiotem prowadzącym aptekę ogólnodostępną przez osobę, która wchodzi w skład organów spółki posiadającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej lub zajmującej się pośrednictwem w obrocie produktami leczniczym. Ograniczenia powyższe nie będą stosowane do przejęcia kontroli w wyniku nabycia spadku. Naruszenie zakazu przejęcia kontroli skutkować będzie cofnięciem przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej dla podmiotu, nad którym została przejęta kontrola, oraz nałożeniem przez organ inspekcji farmaceutycznej kary pieniężnej od 50 000 zł do 5 mln zł na podmiot przejmujący niedozwoloną kontrolę w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 12 ustawy przepisy dotyczące niedozwolonego przejęcia kontroli będą miały zastosowanie do przejęcia kontroli, które nastąpi po dniu wejścia w życie ustawy. 
Ustawa dokonuje również nowelizacji ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego – wydłużając okres tymczasowego zarządu przymusowego, jaki może być ustanawiany na jej podstawie (z 12 do 24 miesięcy). 
Ustawa dokonuje uchylenia ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych, określając jednocześnie zasady stosowane do spraw „w toku”. 
Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem niektórych przepisów, które wchodzą w życie w późniejszym terminie.