![018_Prezydent Karol Nawrocki_Toruń_IX Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacja Niemiecką_24-03-2026_GJB_3560.jpg.JPG [559.50 KB]](https://www.przyszlosc.pl/storage/image/core_files/2026/3/24/4a954ef7e3e06feaa5ad2c60f978d34b/JPG/prezydent/preview/018_Prezydent%20Karol%20Nawrocki_Toruń_IX%20Narodowy%20Dzień%20Pamięci%20Polaków%20ratujących%20Żydów%20pod%20okupacja%20Niemiecką_24-03-2026_GJB_3560.jpg.JPG)
W IX Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką Prezydent Karol Nawrocki wziął udział w obchodach upamiętniających Rodaków, którzy w czasie II wojny światowej, ryzykując życiem własnym i swoich rodzin, udzielali pomocy ludności pochodzenia żydowskiego. Uroczystości państwowe z udziałem Karola Nawrockiego odbyły się w Toruniu.
Przez kolejne wieki naród polski wsłuchany w Ewangelię, w słowa Jezusa Chrystusa, budował swoją tożsamość chrześcijańską i swój fundament, wierząc w to, że Bóg zesłał swojego jednorodzonego Syna po to, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne – mówił Prezydent, przywołując wartości chrześcijańskie będące fundamentem tak wielu heroicznych czynów Polaków w czasie II wojny światowej.
– To wszystko dawało naszej narodowej wspólnocie, tej tworzącej się w I Rzeczpospolitej, a także II i w III, przekonanie o tym, że wartości chrześcijańskie dają nam możliwość dawania i oddawania dobra, miłości i miłosierdzia, które są najważniejszym atrybutem Pana Boga. To dlatego I Rzeczpospolita stała się miejscem życia tak wielu Żydów, którzy nie mogli znaleźć sobie innego miejsca w Europie. A II Rzeczpospolita, gdy stała się wolna i niepodległa, gdy Polacy swoje państwo odzyskali w 1918 roku, stała się miejscem życia kilku milionów Żydów – powiedział Prezydent Karol Nawrocki.
Prezydent w swoim wystąpieniu odwoływał się do historii przypominając ówczesne plany III Rzeszy wobec ludności cywilnej okupowanych państw, szczególnie Polski.
– Niemcy zanim zaczęli mordować Żydów, już od 1 września 1939 roku mordowali Polaków, polskich duchownych, przedstawicieli kościoła katolickiego, polskich urzędników, polskie kobiety i polskie dzieci. Amerykański historyk Richard Lukas nazwał lata 1939–1941 zapomnianym Holokaustem. Niemcy mieli w planie wymordowanie wszystkich Żydów i Romów na terenie Rzeczypospolitej, w całej Europie, ale mieli też plan wymordowania 50 milionów Słowian, 85% Polaków. Tak brzmiały zapisy Generalnego Planu Wschód – mówił.
Prezydent przypomniał, że za pomoc Żydom w czasie niemieckiej okupacji życie traciły całe polskie rodziny, między innymi rodzina Ulmów z Markowej i rodzina Pochwatków z Kolczyna.
– Mieli świadomość, że na terenach Rzeczypospolitej rozpętało się prawdziwe pandemonium, a za próbę ratowania Żyda groziła śmierć. I robili to dlatego, że w naszej wspólnocie narodowej była tożsamość chrześcijańska. Miłość i miłosierdzie płynie wprost z życiorysów Józefa i Wiktorii Ulmów, z życiorysów rodziny Pochwatków – podkreślił Prezydent.
Karol Nawrocki zapewnił, że pamięć o Polakach ratujących Żydów podczas okupacji niemieckiej będzie trwała i podkreślił, że ofiara, jaką ponieśli, nie zostanie zapomniana.
Okrucieństwo zwyciężyli chrześcijańskimi wartościami. Dlatego dzisiaj Polska jest z nich dumna. Jesteśmy im głęboko wdzięczni, że stali się żywym, choć tragicznym świadectwem naszej narodowej wspólnoty otwartej na innych, przywiązanej do wartości miłości i miłosierdzia. Wspólnoty, która współczuje i która jest gotowa poświęcić się dla drugiego człowieka. Ale jest też zdeterminowana, by bronić tych wartości, które nas ukształtowały jako naród – podkreślił.
Podczas uroczystości Prezydent odsłonił na Tablicy Pamięci 7 nowych nazwisk Polaków zamordowanych za pomoc udzieloną Żydom w czasie II wojny światowej. Ich sylwetki dodano do pozostałych 1242 nazwisk wyrytych na ścianie Kaplicy Pamięci Polskich Męczenników. Odczytano też ich biogramy. Kaplica Pamięci mieszcząca się w Świątyni pw. Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II jest unikalnym w skali międzynarodowej pomnikiem upamiętniającym często nieznanych bohaterów, którzy nie zawahali się zaryzykować życia, by ratować tysiące zagrożonych śmiercią Żydów. Tablicę poświęcił ordynariusz diecezji toruńskiej biskup Arkadiusz Okrój.
W uroczystościach wspólnie z Prezydentem RP Karolem Nawrockim wziął udział były Prezydent Andrzej Duda, a także wiceambasador Izraela w Polsce Omer Chechek Katz i zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej prof. Krzysztof Szwagrzyk.
Z okazji Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką wieczorem na fasadzie Pałacu Prezydenckiego została wyświetlona okolicznościowa iluminacja z wizerunkiem Rodziny Pochwatków z Kolczyna.
W czasie okupacji niemieckiej Rodzina udzieliła schronienia jedenastu osobom narodowości żydowskiej – z Kazimierza Dolnego i Puław.
26 lutego 2026 r., z udziałem Prezydenta Karola Nawrockiego odbyła się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych członkom rodzin ofiar totalitaryzmów, podczas której wręczono również noty identyfikujące zamordowanych członków rodziny Pochwatków.
![001_Iluminacja_Narodowy_Dzien_Pamieci_Polakow_Ratujacych_Zydow_20260324_GJA_3870_1.jpg [1.13 MB]](https://www.przyszlosc.pl/storage/image/core_files/2026/3/24/15d68aa07d1d892936c6ffb2ee400988/jpg/prezydent/preview/001_Iluminacja_Narodowy_Dzien_Pamieci_Polakow_Ratujacych_Zydow_20260324_GJA_3870_1.jpg)
Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką obchodzony jest 24 marca. To wyraz hołdu dla tych, którzy w trudnym okresie okupacji niemieckiej, mimo grożącej kary śmierci, decydowali się pomagać współobywatelom narodowości żydowskiej. To święto państwowe ustanowione w 2018 roku przez parlament z inicjatywy Prezydenta Andrzeja Dudy. Data jest symboliczna, 24 marca 1944 roku dokonano egzekucji na bł. Rodzinie Ulmów. Tego dnia w Markowej niemieccy żandarmi zamordowali ośmioro Żydów oraz ukrywające ich małżeństwo z siedmiorgiem dzieci. Życie stracili: Józef i Jego żona Wiktoria będąca w zaawansowanej ciąży, a także Stanisława, Barbara, Władysław, Franciszek, Antoni i Maria. Rodzina Ulmów z Markowej została beatyfikowana przez Papieża Franciszka 10 września 2023 roku.
Według szacunków historyków, za pomoc Żydom w czasie niemieckiej okupacji zginęło prawie tysiąc Polaków.
Najnowsze
