Menu rozwijane

23 września 2026

22 września 1976 roku zapadła decyzja o powołaniu Komitetu Obrony Robotników. Następnego dnia ogłoszono „Apel do społeczeństwa i władz PRL” – publiczny protest przeciwko represjom wymierzonym w uczestników robotniczych wystąpień Czerwca ’76.

Powstanie KOR było przełomowym momentem w historii polskiej opozycji demokratycznej. Po doświadczeniach Marca 1968, Grudnia 1970 i Czerwca 1976 roku doszło do spotkania środowisk inteligenckich z robotnikami. Sprzeciw wobec komunistycznego bezprawia przestawał być sprawą poszczególnych grup społecznych – stawał się wspólną sprawą ludzi gotowych solidarnie występować w obronie prześladowanych.

KOR wyrósł z konkretnej pomocy. Po brutalnych represjach wobec uczestników protestów ludzie opozycji docierali do robotników i ich rodzin, zbierali pieniądze, zapewniali pomoc prawną, dokumentowali przypadki bezprawia. Wszystko opierało się na osobistym zaangażowaniu, wzajemnym zaufaniu i przekonaniu, że człowieka prześladowanego przez komunistyczne państwo nie można pozostawić samego.

Kolejnym krokiem było nadanie tej działalności trwałej i jawnej formy. „Apel do społeczeństwa i władz PRL” podpisali: Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Ludwik Cohn, Jacek Kuroń, Edward Lipiński, Jan Józef Lipski, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Antoni Pajdak, Józef Rybicki, Aniela Steinsbergowa, Adam Szczypiorski, ks. Jan Zieja i Wojciech Ziembiński. Reprezentowali różne pokolenia, środowiska i tradycje ideowe, ale połączyło ich przekonanie, że wobec bezprawia konieczne jest wspólne działanie. Swoimi nazwiskami publicznie wzięli odpowiedzialność za powstający Komitet i jego misję.

Właśnie w tym tkwiło szczególne znaczenie KOR. Komitet przełamywał podziały, które wcześniej osłabiały społeczny opór wobec komunistycznej dyktatury. Łączył robotników i inteligencję, ludzi o różnych życiorysach i przekonaniach. Tworzył przestrzeń niezależnego od władz działania i uczył praktycznej solidarności – nie jako hasła, lecz jako zobowiązania wobec drugiego człowieka.

W 50. rocznicę powstania Komitetu Obrony Robotników oddajemy hołd jego twórcom, członkom i tysiącom współpracowników. Ich odwaga i solidarność współtworzyły doświadczenie, z którego kilka lat później wyrósł wielki ruch „Solidarności”. KOR zapisał się w historii jako jeden z najważniejszych etapów polskiej drogi od sprzeciwu wobec komunistycznego bezprawia do odzyskania wolności i suwerenności.