Uczestnicy i Organizatorzy
konferencji inaugurującej
studia podyplomowe dotyczące Trójmorza
w Akademii Zamojskiej w Zamościu

Szanowni Państwo,

narody żyjące między Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym połączyło historyczne doświadczenie dyktatury komunistycznej i niszczycielskiego wpływu Sowietów, a następnie trud zrzucania tego jarzma. Obecnie spaja je wspólnota interesów, aspiracji i zagrożeń w wymiarze geopolitycznym. Miejsce naszego regionu – pomiędzy blokiem państw tzw. starej Unii a imperialną Rosją – nie musi być obciążeniem ani źródłem napięć osłabiających środkowoeuropejską wspólnotę poddawaną oddziaływaniu obu tych silnych biegunów politycznej i ekonomicznej grawitacji. Tę trudność można przekuć w atut, tak jak czyniła to dawna Rzeczpospolita, ukształtowana jako państwo–pomost między Wschodem a Zachodem. Usprawnienie przepływu ludzi, idei, kapitału i towarów, rozbudowa infrastruktury energetycznej, komunikacyjnej i teleinformatycznej na osi północ–południe oraz związane z tym zacieśnienie współpracy politycznej krajów Trójmorza to szansa na dobre, wielostronnie korzystne interesy i wzmocnienie pozycji każdego z tych państw w relacjach z głównymi graczami polityki europejskiej.

Te wręcz oczywiste konstatacje bardzo długo – zbyt długo – pozostawały jedynie w sferze opinii, debat i postulatów eksperckich, na kartach specjalistycznych periodyków politologicznych i kurtuazyjnych not dyplomatycznych. Wreszcie jednak przyszedł czas na wyciągnięcie wniosków praktycznych i przetłumaczenie ich na język konkretnych działań: umów międzypaństwowych, kontraktów gospodarczych, przepływów kapitałowych, handlu i inwestycji oraz transgranicznych projektów infrastrukturalnych. Pełnoskalowa napaść Rosji na Ukrainę dodatkowo uwydatniła znaczenie wspólnych przedsięwzięć wzmacniających bezpieczeństwo zewnętrzne i odporność państw regionu. Nadal też ważnym elementem realizacji wizjonerskiej koncepcji Trójmorza pozostają opracowania studyjne uwzględniające bieżące potrzeby, międzynarodowa współpraca naukowa i analityczna oraz – co równie istotne – kształcenie fachowych kadr.

Wierzę, że XXI wiek może stać się czasem dynamicznego rozwoju współpracy państw Europy Środkowej. Od naszej zdolności do budowania wspólnych projektów i wzajemnego zaufania zależy nie tylko pomyślność poszczególnych narodów, ale również bezpieczeństwo całego regionu.

W tej perspektywie niezwykle doniosłym wydarzeniem jest inauguracja na Akademii Zamojskiej studiów podyplomowych poświęconych Trójmorzu. Dziękuję za tę inicjatywę. Ufam, że zainspiruje ona inne polskie uczelnie. Dzieje i współczesność relacji między państwami naszego regionu w wymiarze historyczno–kulturalnym, politycznym, militarnym i gospodarczym tworzą olbrzymi obszar wiedzy o istotnym znaczeniu. Opracowanie programu studiów dotyczących tego zagadnienia będzie dla wielu polskich badaczy i wykładowców pasjonującym wyzwaniem, słuchaczom tych kursów zaś pozwoli przyswoić wiadomości i zdobyć przydatne kompetencje, które otworzą przed nimi atrakcyjne ścieżki karier. Życzę Państwu interesującej i owocnej wymiany myśli, przyciągnięcia utalentowanej młodzieży akademickiej oraz wykształcenia znakomitych absolwentów, którzy w przyszłości przyczynią się do rozwoju współpracy państw Trójmorza, a sukcesami przysporzą Akademii Zamoyskiej uznania w kraju i za granicą.