Organizatorzy i Uczestnicy uroczystości
                                                                                   45. rocznicy Bydgoskiego Marca 1981
                                                                                   w Bydgoszczy

Szanowny Panie Wojewodo,
Szanowny Panie Marszałku,
Szanowny Panie Prezydencie,
Szanowna Pani Przewodnicząca,
Szanowni Państwo Radni,
Szanowni Przewodniczący Związków Zawodowych,
Czcigodni Weterani Solidarności, Panie i Panowie,

serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na obchodach upamiętniających Bydgoski Marzec 1981 roku. Dziękuję władzom regionu i miasta, działaczom związkowym, nauczycielom i uczniom ze szkół w Kujawsko–Pomorskiem oraz całej miejscowej społeczności za wierną pamięć o bohaterach tamtej wspaniałej, zwycięskiej walki z komunistycznym zniewoleniem. W 45. rocznicę tych wydarzeń łączę się z Państwem, oddając hołd ich uczestnikom, dzięki którym my, współcześni Polacy, żyjemy dziś we własnej suwerennej Rzeczypospolitej.

Bydgoski Marzec był niezwykle ważnym rozdziałem naszych narodowych zmagań z czerwonym reżimem. Tutaj, w Bydgoszczy, 16 marca 1981 roku blisko 50 działaczy rolniczych podjęło strajk okupacyjny w siedzibie władz wojewódzkich Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego przy ulicy Dworcowej 87. Żądali zmian w polityce rolnej oraz legalizacji swojego niezależnego związku zawodowego. Wysłuchaniu ich racji i zapoznaniu się ze stanowiskiem wspierającego rolników bydgoskiego Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” miała służyć sesja Wojewódzkiej Rady Narodowej zwołana na 19 marca. Spotkanie to jednak nosiło znamiona prowokacji. Przedstawicieli strony społecznej nie dopuszczono do głosu, a obrady zakończono przed czasem.

Wzburzeni działacze związkowi pozostali na miejscu, domagając się wznowienia rozmów. Gdy okazało się to niemożliwe, rozpoczęli redagowanie komunikatu o zaistniałej sytuacji. Tę spontaniczną akcję protestacyjną przerwała brutalna pacyfikacja przez oddział ZOMO, wskutek której trzej najdotkliwiej pobici związkowcy trafili do szpitala. Nazajutrz – w odpowiedzi na te wydarzenia – zakłady pracy regionu bydgoskiego stanęły na dwie godziny, a 27 marca w całym kraju odbył się kilkugodzinny strajk ostrzegawczy, jeden z największych protestów pracowniczych w historii Polski. Władze NSZZ „Solidarność” zapowiedziały również, że jeśli rząd nie wznowi rozmów, a winni haniebnego ataku zomowcy nie zostaną ujawnieni i ukarani, odbędzie się ogólnokrajowy strajk generalny.

Dopiero ta próba sił otworzyła drogę do rzeczywistych negocjacji. I choć funkcjonariusze reżimu już wtedy przygotowywali wojskowy zamach stanu – by łamiąc własne prawa, zdławić wolnościowe dążenia Polaków – to jednak Bydgoski Marzec zapisał się w historii jako wyjątkowa manifestacja ducha solidarności i naszej narodowej godności. Wszystkim bohaterom tamtych wydarzeń dziękuję za niezłomną wiarę w sens walki, za nadzieję wbrew przeciwnościom i za prawdziwą miłość Ojczyzny. W imieniu obywateli niepodległej Polski wyrażam najwyższe uznanie dla Państwa zasług. Niech płomień wdzięcznej pamięci o Bydgoskim Marcu i całej pokojowej rewolucji Solidarności trwa w sercach naszych rodaków przez kolejne pokolenia.

Z poważaniem

Karol Nawrocki

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

__________________________________

List odczytał dr Marek Szymaniak, doradca Prezydenta RP.