Uczestnicy uroczystości pogrzebowych
żołnierzy Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej
na cmentarzu Na Rossie w Wilnie

Czcigodni Weterani,
Szanowni Krewni Poległych, 
Drodzy Rodacy,

nasze serca przepełnia dzisiaj głęboki smutek, ale też ulga i prawdziwa duma. Mimo upływu lat wciąż czujemy żal po poległych jednych z najlepszych synów Rzeczypospolitej, jej heroicznych, wiernych do końca żołnierzach. Zarazem jednak cieszy nas, że możemy oddać im należną cześć. Ich doczesne szczątki, wydobyte z bezimiennej leśnej mogiły, spoczną dzisiaj w szczególnie godnym miejscu: kwaterze wojskowej wileńskiego cmentarza Na Rossie, obok Mauzoleum Matki i Serca Syna.

Ten akt sprawiedliwości i wypełnienie elementarnej powinności wobec zmarłych poprzedziła wielka praca specjalistów z Wydziału Kresowego w Biurze Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej: kwerenda w archiwach polskich, litewskich i rosyjskich; analiza zmienionej od lat 40. topografii terenu, dawnych szkiców, map i zdjęć lotniczych; przebadanie ponad 3000 metrów kwadratowych terenu w pobliżu wsi Raubiszki przy granicy białorusko–litewskiej. Wreszcie, w 2020 roku – przy wsparciu wolontariuszy ze Stowarzyszenia Odra–Niemen i wileńskiej młodzieży – miejsce pochówku sześciu żołnierzy Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej zostało odnalezione.

Przed 80 laty, 4 lutego 1945 roku, starli się oni w tej miejscowości z siłami NKWD. Oddział podchorążego Sergiusza Kościałkowskiego ps. Fakir stawił zacięty opór i zanim uległ przewadze nieprzyjaciela, zadał mu znaczące straty. Oprócz dowódcy polegli jego podkomendni, spośród których tylko dwu znamy z nazwiska. W prowizorycznym grobie w Raubiszkach spoczął zasłużony uczestnik konspiracji Jarosław Skrodzki ps. Zeks, Jur oraz Edward Borkowski, a także ich czterej towarzysze broni. Dzisiaj z honorami wojskowymi grzebiemy ich doczesne szczątki w miejscu, gdzie będą otoczeni czcią wdzięcznych rodaków.

W tej uroczystej chwili chcę zapewnić, że Rzeczpospolita i działające w jej imieniu instytucje – na czele z Instytutem Pamięci Narodowej – nie ustaną w wysiłkach, dopóki wszyscy bohaterowie walk o wolność i niepodległość nie zostaną odnalezieni, godnie pochowani i uczczeni. Budując naszą pomyślną przyszłość, szanujemy również bohaterów z przeszłości. Nie pozostawimy żadnego z nich w otchłani niepamięci. Polska i polskość ufundowane są bowiem na systemie wartości, którego centrum stanowi człowiek i jego dobro. Nie chwała imperium, nie zbrodnicza ideologia, nie chciwość i korupcja elit, jak w ościennym państwie, które źle traktuje nawet swoich żołnierzy – lecz właśnie człowiek, bliźni, rodak!

Polska wspólnota narodowa otacza szacunkiem każdego z nas, a w sposób szczególny bohaterów walk o prawo do spokojnego życia i rozwoju we własnym niepodległym państwie. Niech przykład męstwa i ofiarnego patriotyzmu tych poległych żołnierzy będzie inspiracją i umocnieniem wobec trudnych wyzwań – dla nas, współczesnych, i dla następnych pokoleń naszego narodu.

Cześć i chwała poległym żołnierzom Armii Krajowej!

Niech żyje wolna Polska!

Z szacunkiem

Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

_____________________________

List odczytał doradca Jan Józef Kasprzyk.