Menu rozwijane

01 sierpnia 2026

Organizatorzy i Uczestnicy
uroczystości upamiętniającej podpisanie
przez dowódcę Okręgu Warszawskiego AK
płk. Antoniego Chruściela „Montera”
rozkazu rozpoczęcia powstania warszawskiego

Szanowni Państwo,

serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na ulicy Filtrowej w Warszawie przy dawnej siedzibie konspiracyjnej kwatery Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej. Dziękuję inicjatorom tej uroczystości za pielęgnowanie pamięci o pułkowniku Antonim Chruścielu „Monterze” i o jednym z najważniejszych momentów w dziejach stolicy i całej naszej Ojczyzny. Łączę się z Państwem w hołdzie składanym wszystkim uczestnikom powstania warszawskiego, którzy podążając za rozkazem wydanym 31 lipca 1944 roku, dzielnie walczyli o wolność Warszawy i Polski.

Decyzja o rozpoczęciu powstania, podjęta przez generała Tadeusza Komorowskiego „Bora” i innych dowódców AK, wpłynęła znacząco na losy Polski. Celem militarnym powstania było ostateczne wyzwolenie stolicy kraju spod okupacji niemieckiej, a politycznym – wyzwolenie Warszawy przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Niestety największe w Europie powstanie miejskie zakończyło się tragicznie, żołnierze oraz ludność cywilna Warszawy zapłacili ogromną daninę krwi.

Od dziesięcioleci wielu Polaków zadaje pytanie, czy ta decyzja – przypieczętowana rozkazem wydanym przez pułkownika Antoniego Chruściela „Montera” – była słuszna. Święty Jan Paweł II w swoim przesłaniu na 50. rocznicę powstania napisał: „Nie można na to pytanie […] odpowiadać tylko w kategoriach czysto politycznych lub militarnych. Należy raczej w milczeniu skłonić głowę przed rozmiarem poświęcenia, przed wielkością ceny, jaką tamto pokolenie sprzed pięćdziesięciu lat zapłaciło za niepodległość Ojczyzny”. Jak dodawał polski papież – „W płaceniu tej ceny byli, być może, rozrzutni, ale ta rozrzutność była zarazem wspaniałomyślnością. Kryła się w niej jakaś odpowiedź na to wezwanie, które przyniósł Chrystus, przede wszystkim swoim własnym przykładem, oddając życie za braci”.

Za każdym razem, gdy wspominam powstanie warszawskie, myślę z głębokim szacunkiem o pokoleniu, które w godzinie najwyższej próby potrafiło przedłożyć wolność Ojczyzny nad własne bezpieczeństwo. Ich odwaga pozostaje dla mnie nie tylko przedmiotem pamięci, ale również zobowiązaniem. Składając hołd bohaterom powstania i ludziom, którzy oddali życie, biorąc udział w heroicznym boju dobra ze złem, pamiętajmy o szczególnym wymiarze tamtej batalii.

Powstanie warszawskie było naturalną konsekwencją walki prowadzonej przez Polaków od 1939 roku. Miało przy tym nie tylko znaczenie militarne, ale też moralne. Polacy stanęli do nierównego pojedynku z niemieckim narodowym socjalizmem, który odrzucił wszelkie zasady człowieczeństwa. Każdy nabój wystrzelony przez powstańców i krok postawiony na ulicach Warszawy były świadectwem opowiedzenia się po stronie wartości, które jako naród chcieliśmy przywrócić Polsce i Europie – chrześcijańskich ideałów wolności i nienaruszalnej ludzkiej godności.

Dlatego dziś wspominamy nie tylko komendę o „godzinie W” przekazaną przez Antoniego Chruściela „Montera”, lecz także decyzję naszych rodaków, aby z najwyższym poświęceniem chwycić za broń i przeciwstawić się złu. Cześć i chwała bohaterom!

Z wyrazami szacunku

Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

______________________________

List odczytał Jan Józef Kasprzyk, Doradca Prezydenta RP.

Uroczystości upamiętniającej podpisanie przez dowódcę Okręgu Warszawskiego AK płk. Antoniego Chruściela „Montera” rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego (1)
Uroczystości upamiętniającej podpisanie przez dowódcę Okręgu Warszawskiego AK płk. Antoniego Chruściela „Montera” rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego (2)
Uroczystości upamiętniającej podpisanie przez dowódcę Okręgu Warszawskiego AK płk. Antoniego Chruściela „Montera” rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego (3)
Uroczystości upamiętniającej podpisanie przez dowódcę Okręgu Warszawskiego AK płk. Antoniego Chruściela „Montera” rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego (4)
Uroczystości upamiętniającej podpisanie przez dowódcę Okręgu Warszawskiego AK płk. Antoniego Chruściela „Montera” rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego (5)
Uroczystości upamiętniającej podpisanie przez dowódcę Okręgu Warszawskiego AK płk. Antoniego Chruściela „Montera” rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego (6)
Uroczystości upamiętniającej podpisanie przez dowódcę Okręgu Warszawskiego AK płk. Antoniego Chruściela „Montera” rozkazu rozpoczęcia Powstania Warszawskiego (7)
01_Jan_Kasprzyk_Tablica_upamietniajaca_podpisanie_rozkazu_rozpoczecia_Powstania_Warszawskiego -_20260801_7C6A9425.jpg
02_Jan_Kasprzyk_Tablica_upamietniajaca_podpisanie_rozkazu_rozpoczecia_Powstania_Warszawskiego -_20260801_7C6A9393.jpg
03_Jan_Kasprzyk_Tablica_upamietniajaca_podpisanie_rozkazu_rozpoczecia_Powstania_Warszawskiego -_20260801_7C6A9438.jpg
04_Jan_Kasprzyk_Tablica_upamietniajaca_podpisanie_rozkazu_rozpoczecia_Powstania_Warszawskiego -_20260801_340A9706.jpg
05_Jan_Kasprzyk_Tablica_upamietniajaca_podpisanie_rozkazu_rozpoczecia_Powstania_Warszawskiego -_20260801_340A9862.jpg
06_Jan_Kasprzyk_Tablica_upamietniajaca_podpisanie_rozkazu_rozpoczecia_Powstania_Warszawskiego -_20260801_7C6A9530.jpg
07_Jan_Kasprzyk_Tablica_upamietniajaca_podpisanie_rozkazu_rozpoczecia_Powstania_Warszawskiego -_20260801_340A9989.jpg