Organizatorzy i Uczestnicy obchodów
60. rocznicy wydarzeń brzeskich

Szanowni Państwo,

serdecznie pozdrawiam wszystkich mieszkańców Brzegu zgromadzonych na uroczystościach upamiętniających bohaterów wydarzeń z 26 maja 1966 roku. Dziękuję za to, że rokrocznie czczą Państwo odwagę i dzielność ludzi, którzy aktywnie przeciwstawili się komunistycznej ideologii. Uważam, że ta lokalna historia powinna być znana w całym kraju, stanowi bowiem jeden z ważnych etapów zmagań naszego narodu z czerwonym reżimem tutaj, na Śląsku. Łączę się z Państwem we wspólnym hołdzie dla uczestników obywatelskiego zrywu, którym mieszkańcy ziemi brzeskiej sprzeciwili się brutalności i niesprawiedliwości ówczesnej władzy.

Jesienią 2022 roku odwiedziłem Państwa miasto jako prezes Instytutu Pamięci Narodowej, miałem wtedy przyjemność zainaugurować działalność tutejszego Przystanku Historia w pięknym zabytkowym ratuszu. Pamiętam, że kilka miesięcy wcześniej miał miejsce akt symboliczny dla tożsamości i dziedzictwa oraz polityki historycznej miasta. Został wtedy rozebrany tzw. pomnik zwycięstwa, który przez pół wieku narzucał obraz chwały armii sowieckiej i wdzięczności jej. Cieszę się, że dziś Brzeg czci już tylko własnych, prawdziwych bohaterów.

Jednym z nich był ksiądz Kazimierz Makarski, proboszcz tutejszej Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego. Przyszło mu pełnić posługę w wyjątkowo trudnych czasach. Komuniści prowadzili wtedy walkę z Kościołem o rząd dusz, m.in. organizując propagandowe obchody tysiąclecia państwa polskiego – konkurencyjne wobec milenium chrztu Polski i programu odnowy duchowej narodu prymasa bł. Stefana Wyszyńskiego. Innym przejawem tej walki były codzienne szykany, utrudniające pracę duszpasterską i mające zniechęcać wiernych do religii. Ksiądz Makarski aktywnie się temu sprzeciwiał. Śmiało głosił katechezę, gromadząc wokół siebie licznych gorliwych katolików. Odradzał parafianom wstępowanie do partii, rodziców uczniów zachęcał, by domagali się przywrócenia nauczania religii w szkołach. Nie zgadzał się na uznanie budynków kościelnych za własność państwa. Niepokornego kapłana inwigilował aparat bezpieczeństwa, który prowadzonej przeciwko niemu sprawie nadał wymowny kryptonim „Obrońca wiary”. Gdy parafia po raz kolejny stała się celem ataku, a milicja chciała odebrać księżom wikarówkę, Brzeżanie powiedzieli „dość” – nie słowem, lecz czynem. Protestujący stanęli przeciwko oddziałom ZOMO, które w haniebny i brutalny sposób, za pomocą pałek i gazu, zaatakowały bezbronnych obywateli. Choć wystąpienia ostatecznie zostały stłumione, w pamięci uczestników trwale zapisało się poczucie wspólnoty i świadomość, że w solidarności tkwi prawdziwa siła.

60 lat temu mieszkańcy Brzegu bronili proboszcza Makarskiego i jednej z nielicznych w totalitarnym państwie enklaw swobody, jaką był Kościół. Opowiedzieli się po stronie wiary chrześcijańskiej i ludzkiej godności. Razem z Państwem oddaję dzisiaj hołd bohaterom tamtych wydarzeń. Dzięki ich odwadze kajdany komunistycznego zniewolenia zostały ostatecznie skruszone, a my, współcześni, cieszymy się teraz niepodległą Ojczyzną, wierną swojemu 1060–letniemu dziedzictwu.

Cześć ich pamięci!

Z wyrazami szacunku

Karol Nawrocki

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

__________________________

List odczytał doradca Prezydenta RP Tomasz Heryszek.