Organizatorzy i Uczestnicy

                                                                                   uroczystego spotkania Dam i Kawalerów

                                                                                   Krzyża Wolności i Solidarności

                                                                                   w ramach obchodów

                                                                                  45–lecia rejestracji NSZZ „Solidarność”

                                                                                   na Uniwersytecie Pomorskim w Słupsku

Szanowni Odznaczeni, Drodzy Państwo,

Rok 1984 George’a Orwella jest uznawany za jedną z najważniejszych książek XX wieku. Wśród zawartych tam wnikliwych obserwacji dotyczących mechanizmów władzy i natury totalitaryzmu znajdujemy następującą uwagę: „Kto rządzi przeszłością, w tego rękach jest przyszłość; kto rządzi teraźniejszością, w tego rękach jest przeszłość”. Do obowiązków wolnego, demokratycznego państwa należy zatem troska o to, by historia nie stała się jednocześnie przedmiotem i narzędziem czyichkolwiek propagandowych manipulacji. Jak pisał Józef Mackiewicz, „jedynie prawda jest ciekawa” – i tylko na fundamencie obiektywnej, rzetelnie zbadanej i opisanej prawdy historycznej możemy budować pomyślną przyszłość naszego narodu i państwa.

Dlatego bardzo się cieszę, że w przygotowanym na dzisiejszą uroczystość spektaklu multimedialnym głos otrzymają ponownie ci, którzy ponad 45 lat temu zatrzęśli gmachem totalitarnego systemu kłamstwa, opresji i niewoli. „Mówili, żeśmy stumanieni,/ nie wierząc nam, że chcieć – to móc”. Te dwa wersy pieśni I Brygady Legionów Polskich na pewno nieraz powracały w pamięci bohaterów zbrojnej i pokojowej walki ze zniewoleniem komunistycznym. Bo istotnie wyjątkowej wiary i determinacji, wielkiej odwagi i poświęcenia wymagał bunt przeciwko powojennej rzeczywistości w naszym kraju. Ten mroczny czas to przecież okupacja przez armię globalnego mocarstwa totalitarnego oraz niedemokratyczne, nieudolne rządy moskiewskich namiestników – gorliwie uczestniczących w kolonialnym wyzysku Polaków. Tak zwana dyktatura proletariatu oznaczała zamknięte granice, brak wolności słowa i propagandę opartą na orwellowskim odwróceniu znaczenia podstawowych pojęć. Było powszechnie wiadomo, że upolitycznione sądy surowo karały patriotycznych dysydentów, a tolerowały korupcję i zbrodnie komunistycznego aparatu przemocy, w tym zdeprawowanej policji politycznej. Wreszcie trudno było żądać dodatkowych poświęceń od rodaków, którym doskwierały na co dzień absurdy gospodarki centralnie planowanej – a więc trudy życia w kraju, w którym horyzonty dążeń i aspiracji z konieczności ograniczały się często do zakupu żywności i innych artykułów pierwszej potrzeby.

A jednak znaleźli się odważni, którzy powiedzieli temu wszystkiemu „nie” i pociągnęli za sobą innych – w przekonaniu, że w jedności siła. Porozumienia sierpniowe 1980 roku były iskrą rozbudzonej na nowo nadziei. Mimo to wielu wciąż powątpiewało w realizację głównego postulatu letnich strajków: legalizację niezależnej od reżimu reprezentacji związkowej. Niełatwo było uwierzyć, że samozwańcza władza nazywająca siebie robotniczą wreszcie przyzna, że zamiast wyrazicielką interesów ludzi pracy – jest w istocie ich przeciwniczką, odpowiedzialną za naruszanie praw pracowniczych i ubóstwo polskich rodzin.

Mimo to nieustępliwość przedstawicieli strony społecznej oraz wyraziste, zorganizowane wsparcie ich działań przez demonstrantów i liczne załogi zakładów pracy przyniosły skutek: 10 listopada 1980 roku NSZZ „Solidarność” został zarejestrowany. Andrzej Gwiazda wspominał: „Mieliśmy
3 miliony 400 tysięcy członków, a po rejestracji ich liczba skoczyła do 9 milionów 200 tysięcy”. Związek zawodowy zaczął się przeobrażać w ogólnonarodowy ruch, który ostatecznie doprowadził do upadku systemu komunistycznego w Polsce i Europie.

Z uznaniem witam inicjatywę Instytutu Pamięci Narodowej, aby obchody 45. rocznicy tamtego sukcesu uczcić podczas regionalnych spotkań Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności. Dziękuję naszym drogim Odznaczonym za przybycie na dzisiejszą uroczystość w gościnnych murach Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku. Cieszę się, że jako obywatele niepodległej Polski znów zyskaliśmy okazję, aby publicznie uczcić Państwa zasługi.

Raz jeszcze dziękuję organizatorom i gościom tego wyjątkowego spotkania. Proszę przyjąć wyrazy szacunku i gorące pozdrowienia.

Z poważaniem

Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

__________________________________________

List odczytał Doradca Prezydenta RP Marek Szymaniak.