Organizatorzy i Uczestnicy inauguracji
wystawy Nieznanemu – Rodacy 1925–2025
na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego
w Warszawie

Szanowni Państwo,

Grób Nieznanego Żołnierza w Warszawie jest sanktuarium narodowej pamięci, symbolem męstwa i poświęcenia wielu pokoleń Polaków, którzy na przestrzeni naszej ponadtysiącletniej historii złożyli ofiarę z własnego życia w obronie wolności i niepodległości Ojczyzny. W tym świętym miejscu składamy hołd niezliczonym bezimiennym bohaterom poległym, aby Polska mogła trwać i aby biało–czerwone barwy wieczyście prowadziły nasz naród w przyszłość. Chociaż we mgle minionego czasu zatarły się ich imiona, to w sercach Polaków pozostają niezapomniani. Uosabia ich nieznany żołnierz, którego prochy złożono tutaj w Dzień Zaduszny 2 listopada 1925 roku. W stulecie tego wielkiego historycznego wydarzenia miałem zaszczyt być w tym miejscu, by zaświadczyć, że zawsze będziemy wiernie kultywować pamięć o zasługach naszych bohaterskich przodków. Z głębokim uznaniem przyjmuję również bardzo cenne przedsięwzięcie, jakim jest otwierana dzisiaj wystawa plenerowa Nieznanemu – Rodacy 1925–2025. Dziękuję za jej przygotowanie Instytutowi Pamięci Narodowej.

Warto pokazywać losy tego wyjątkowego dla nas, Polaków, miejsca. W historii Grobu Nieznanego Żołnierza odbijają się bowiem dzieje narodu i jego dziedzictwo, naznaczone krwawymi zmaganiami w imię fundamentalnych wartości. Niezwykle poruszająca jest opowieść o tym, jak w odrodzonej Rzeczypospolitej dojrzewała idea tego grobu–pomnika, zainicjowana przez prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i z entuzjazmem podjęta przez szerokie kręgi społeczne. Trudno bez głębokiego wzruszenia myśleć o tym, jak z Cmentarza Orląt Lwowskich podjęte zostały szczątki bezimiennego bohatera – o którym wiemy jedynie tyle, że zginął w boju o polski Lwów, miał zaledwie 14 lat i był szeregowym żołnierzem, a odnaleziona przy nim czapka maciejówka świadczyła, że walczył jako ochotnik. Narodowym symbolem stała się uroczystość jego pochówku. Równie przejmująca jest jednak dalsza historia Grobu Nieznanego Żołnierza, który w latach ciężkich dziejowych prób – pod niemiecką okupacją i pod władzą reżimu komunistycznego – stał się widomym znakiem nieugiętego polskiego ducha. To tutaj, na tym placu, zostały wypowiedziane opatrznościowe słowa modlitwy św. Jana Pawła II, gdy prosił Boga o odnowienie oblicza tej ziemi.

Jakże nie zadumać się nad poruszającą symboliką tego miejsca, które jest wielkim zwierciadłem polskich losów. Dodatkowy asumpt do tej refleksji będzie stanowić inaugurowana dzisiaj wystawa. Raz jeszcze wyrażam uznanie wszystkim jej twórcom. Jestem przekonany, że spotka się ona z dużym zainteresowaniem warszawiaków i Polaków z całego kraju oraz gości z zagranicy. Niech przyczyni się do upowszechnienia wiedzy o chlubnej, fascynującej historii związanej z tym szczególnym miejscem. Wszystkim zwiedzającym życzę niezapomnianych wrażeń.

Z poważaniem

Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

______________________________________________

List odczytał doradca Krzysztof Wacławek.