Organizatorzy i Uczestnicy
obchodów 82. rocznicy zdobycia
Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych
przez powstańców warszawskich
Szanowni Państwo,
w lutym ubiegłego roku odszedł na wieczną wartę ostatni ze zdobywców i późniejszych obrońców zabudowań Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych – Juliusz Kulesza „Julek”. Przed dwoma laty, podczas swego ostatniego udziału w tych obchodach, wypowiedział słowa, których echo nadal brzmi w tych murach: „Gdyby w momencie rozpoczęcia powstania ktoś mi powiedział, że po kilkudziesięciu latach ja będę tym ostatnim, to byłoby dla mnie nieprawdopodobne. Słyszę nieraz, że jestem bohaterem powstania. Ja nie uważam siebie za bohatera. Moją największą zasługą jest tylko to, że długo żyję. Bo ci bohaterowie waleczniejsi ode mnie, skutecznie walczący, już nie żyją”.
W tych kilku prostych zdaniach zawarte jest jedno z najważniejszych przesłań pozostawionych nam przez pokolenie powstania warszawskiego. Wybrzmiewa pokora, skromność i wierność – cnoty, które w tamtych sierpniowych dniach połączyły Warszawiaków w zrywie przeciwko niemieckiemu okupantowi. Ich patriotyzm i bohaterstwo wyrastały właśnie z tych fundamentalnych wartości, którymi żyli i za które wielu z nich oddało życie.
Dzisiaj, 82 lata od wybuchu powstania warszawskiego, wspominamy setki obrońców tej strategicznej reduty, która przez niemal miesiąc osłaniała od północy Stare Miasto przed niemieckimi atakami. Oddajemy hołd tym, którzy polegli w obronie Reduty PWPW, oraz tym, którzy po jej upadku kontynuowali walkę w innych rejonach miasta. Jako pokolenie synów, wnuków i prawnuków obrońców tego bastionu mieliśmy zaszczyt dorastać w obecności ocalałych z tamtej pożogi. Dziś to na nas spoczywa odpowiedzialność za zachowanie i przekazanie ich świadectwa kolejnym pokoleniom. Uroczyste obchody upamiętniające zryw z 1944 roku, organizowane od lat w miejscu, którego wówczas tak bohatersko bronili, są świadectwem ich zwycięstwa. Są ostatecznym i niezbitym potwierdzeniem polskiej niepodległości, suwerenności i wolności – wartości dumnie niesionych na powstańczych sztandarach.
Historii obrony i upadku Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych nie sposób sprowadzić wyłącznie do opowieści o bohaterstwie żołnierzy, którzy przez 27 dni toczyli tutaj nierówną walkę. Reduta PWPW była również miejscem heroicznej służby lekarzy i sanitariuszek. Działał tu szpital polowy kierowany przez dr Hannę Petrynowską „Ranę” – warszawską pediatrę, która mimo śmiertelnego zagrożenia nie opuszczała rannych. W jej powstańczym biogramie w Muzeum Powstania Warszawskiego zapisano: „W chwili wtargnięcia niemieckiego oddziału do schronu PWPW wykonywała zabieg chirurgiczny. Na rozkaz odstąpienia od rannego odpowiedziała po niemiecku, że nie odstąpi, dopóki nie dokończy zabiegu. Po tych słowach została zastrzelona z pistoletu. Pozostałych ok. 30 rannych i sanitariuszki Niemcy wymordowali granatami ręcznymi”.
Obchody 82. rocznicy zdobycia Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych przez powstańców pod dowództwem por. Czesława Lecha „Białego” są hołdem dla wszystkich, którzy właśnie tutaj walczyli o wolną Polskę – żołnierzy, lekarzy, sanitariuszek, łączniczek i cywilów, którzy pozostali do końca wierni przysiędze i Ojczyźnie. Serdecznie dziękuję organizatorom tegorocznych obchodów za troskę o zachowanie pamięci o zdobywcach i obrońcach PWPW. Dziękuję również wszystkim uczestnikom uroczystości oraz tym, którzy każdego dnia dbają o zachowanie prawdy o walkach stoczonym w tym miejscu i o ofierze personelu medycznego, który do końca pozostał przy rannych. Niech pamięć zdobywców Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych trwa wiecznie! Cześć i chwała bohaterom!
Z wyrazami szacunku
Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
_________________________
List odczytał Jan Józef Kasprzyk, Doradca Prezydenta RP.