Szanowny Panie Premierze, drogi Gospodarzu, drogi Panie Prezydencie – drogi Andreju, drogi Peterze.

Przede wszystkim gratuluję Panu Premierowi Andrejowi Plenkoviciowi organizacji tegorocznego szczytu Inicjatywy Trójmorza. Dla mnie to szczególne wydarzenie, bowiem po raz pierwszy jako Prezydent Polski biorę udział w Inicjatywie Trójmorza w miejscu, w którym były jej początki.

Inicjatywa Trójmorza ma już ponad dziesięć lat, więc widzimy, że nie jest to inicjatywa, która odnosi się do kadencji, ale już do pokolenia, i z wielką dumą jako nowy Prezydent Polski będę ją wspierał. To jest z jednej strony strategiczna konieczność Rzeczypospolitej Polskiej – ale też całego regionu – budowania wertykalnej linii pomiędzy Północą a Południem Europy, wschodniej flanki NATO, stawia nas dzisiaj przed koniecznością wzmacniania tego formatu, zarówno w kontekście militarnym, wojskowym, w kontekście gospodarczym, ekonomicznym i rozwoju – wielu zjawisk, które śledzimy w Unii Europejskiej i na całym świecie.

Polska pełni rolę zarówno państwa założycielskiego, jak i nieustannego orędownika tej Inicjatywy i postrzegam ją jako podstawę konkurencyjności Europy i motor współpracy transatlantyckiej – chciałbym, żeby to także wybrzmiało. Wymiernym tego znakiem jest trwające dziś Forum Biznesu Trójmorza, o którym Pan Premier wspomniał.

Ja mam osobistą satysfakcję, że po delegacji chorwackiej największą jest delegacja polskich przedsiębiorców i biznesmenów. Stanowimy więc drugą pod względem liczebności delegację. Kilkaset osób reprezentujących prężne polskie firmy jest tu, by nawiązywać kontakty i budować gospodarkę naszego regionu. A więc pewne polityczne ramy stworzone wokół Inicjatywy Trójmorza przed ponad dziesięcioma latami, dzisiaj przez nas podtrzymywane, są wypełniane konkretnym zadaniem inwestorów, instytucji, przedsiębiorców i biznesmenów. Polskie firmy wyznaczają też nowe trendy w ramach współpracy trójmorskiej. Bardzo się cieszę, że lider sektora kosmicznego, Creotech Instruments, inicjuje dziś kooperację firm regionu na rzecz stworzenia hybrydowej konstelacji satelitarnej Trójmorza. To jest kolejny krok w kierunku pewnej cyberodpowiedzialności, jak moglibyśmy powiedzieć, w naszym regionie.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Jak Państwo wiedzą, Polska w tym roku weźmie udział w pracach Grupy G20. Zaproszenie od Prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa w kierunku Polski pokazuje z jednej strony bardzo dynamiczny rozwój Rzeczypospolitej, ale także umiejętność przejścia, a więc transformacji gospodarczej, ekonomicznej i politycznej. Jest to gest w kierunku wszystkich polskich przedsiębiorców i pracowników, którzy wypracowali tak dobre wskaźniki polskiej gospodarki. Dlatego bardzo się cieszę, że wszystkie kraje członkowskie Inicjatywy Trójmorza w ostatecznej deklaracji wskazały ten sukces Polski i Polskę jako reprezentanta całego regionu Inicjatywy Trójmorza na szczycie G20. Myślę, że wszyscy – Panie Premierze, Panie Prezydencie – w praktyce mogliśmy się przekonać, jak funkcjonuje Inicjatywa Trójmorza. Sukces gospodarczy Polski, zaproszenie do Grupy G20 stanowi też dla Polski możliwość reprezentowania całego regionu, a wszystkie państwa członkowskie nie wahały się, aby do końcowej deklaracji wpisać ten sukces i wskazać Polskę jako reprezentanta całego regionu na szczycie G20 – i z tych zobowiązań, pokazując dynamizm, rozwój Inicjatywy Trójmorza, będziemy się na Florydzie wywiązywać.

Jeśli chodzi o transformację, to rzeczywiście region Inicjatywy Trójmorza i też osiągnięcia polskich przedsiębiorców, biznesmenów i przedsiębiorców z całego regionu mają unikatowe znaczenie – i to też wybrzmiewało w czasie wielu dyskusji – dla gospodarki świata. Rzeczywiście transformacja w sektorze Europy Środkowej i Wschodniej jest pewnym międzynarodowym, sięgającym daleko poza Europę, fenomenem. To jest to, na co z całą pewnością czeka świat, także w opowieści o gospodarczej transformacji naszego regionu. To, że jesteśmy regionem dynamicznie się rozwijającym, technologicznie zaawansowanym, regionem, w którym mieszkają dobrze wykształceni ludzie, gotowi do tego, aby zdobywać rynki całego świata – to za sprawą Inicjatywy Trójmorza niesiemy w przestrzeń międzynarodową.

Obszar Inicjatywy Trójmorza jest – jak wiemy – jednym z najszybciej rozwijających się regionów na całym świecie. To rynek, który generuje łącznie 2 biliony euro rocznie, co stanowi niemal 20 procent PKB całej Unii Europejskiej, i wszyscy razem – trzynaście państw – tworzymy siódmą gospodarkę świata.

Wszystko to jest zresztą doskonale przedstawione w katalogu Instytutu Sobieskiego – przygotowanego na ten zjazd – który pokazuje statystyczną siłę i doskonałą perspektywę Inicjatywy Trójmorza, tę perspektywę, którą my wypełniamy swoją pracą i tego typu spotkaniami, szczytem Inicjatywy Trójmorza.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Oczywiście o atrakcyjności tej części regionu i Europy świadczy też fakt, że z roku na rok wzrasta zainteresowanie inwestycjami w krajach Inicjatywy Trójmorza. To nie tylko wymiana handlowa wewnątrz państw Inicjatywy Trójmorza, ale także głębokie zainteresowanie świata. Jeszcze raz dziękuję Panu Premierowi Plenkoviciowi, bo słyszeliśmy głos strategicznych partnerów. Przyjęliśmy do naszego grona nowego strategicznego partnera: Włochy, któremu wszyscy gratulowali, ale widzimy, że nasza Inicjatywa zdobywa też zainteresowanie całego świata, choćby w kontekście inwestycyjnym.

Ja oczywiście, czy Polska, poza instrumentami, o których mówił Pan Premier, liczę także, że nie zabraknie nam odwagi i determinacji – i o to będę apelował na całym świecie, ale także w gronie państw Inicjatywy Trójmorza – do rozwoju debaty nad powołaniem Banku Rozwoju Trójmorza. Myślę, że to już jest moment, w którym powinniśmy zacząć dyskutować o stworzeniu mechanizmów finansowania infrastruktury wokół Banku Rozwoju Trójmorza. O tym dyskutowaliśmy i myślę, że to jest przed nami, to jest ten krok, którego oczekuje Inicjatywa Trójmorza.

Część dyskusji odbywała się także wokół instytucjonalizacji Inicjatywy Trójmorza – i to są kolejne kroki, które będą dawały tej Inicjatywie możliwości w kolejnych latach bądź kolejnych dekadach i myślę, że wśród państw Inicjatywy Trójmorza generalnie jest zrozumienie dla tego typu kierunku, który chcielibyśmy przyjąć.

Szanowni Państwo,

potencjał współpracy naszego regionu to także współpraca ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki. Pan Sekretarz Wright brał udział w posiedzeniu, i to wybrzmiewało niemal w każdym głosie.

Strategicznym partnerem nie tylko Rzeczypospolitej, ale także Inicjatywy Trójmorza są Stany Zjednoczone Ameryki. Polska jest gotowa do tego, aby stać się bramą Północy dla amerykańskiego gazu do całego regionu, ale podobne połączenia interkonektorami odbywają się oczywiście na południu Europy.

Ja mówię o możliwościach Morza Bałtyckiego, polskich terminali w Świnoujściu, inwestycji w terminal pływający na Morzu Bałtyckim. Polska jest gotowa do tego, aby stać się bramą Północy dla budowania odpowiedzialności i niepodległości energetycznej. To jeden z większych sukcesów państw Inicjatywy Trójmorza, że udało nam się odciąć od rosyjskiego gazu. To pokazuje, że państwa Inicjatywy Trójmorza także w zakresie energetycznym stawiają na swoją niepodległość. Cieszę się, że dzisiaj – w obliczu wielu głosów krytycznych, dla mnie osobiście niezrozumiałych, w Europie, ale także w Polsce w kontekście Stanów Zjednoczonych – na posiedzeniu na szczycie Inicjatywy Trójmorza mocno wybrzmiało to, że Stany Zjednoczone Ameryki są strategicznym, ważnym partnerem zarówno w zakresie militarnym, wojskowym, jak i w zakresie gospodarczym.

Panie Premierze, Panie Prezydencie,

Inicjatywa Trójmorza jest częścią Unii Europejskiej, nie jest obok Unii Europejskiej, jest formatem złożonym z państw, które podzielają wartości europejskie, są częścią Unii Europejskiej. Ale w czasie szczytu Inicjatywy Trójmorza poruszyłem także te tematy, które w mojej opinii, w opinii wielu Polaków, wpływają na problemy ekonomiczne w Europie, a więc: kwestie zielonych podatków, ETS czy Zielonego Ładu. To właśnie z tej części Europy, z Europy Środkowej, Południowo–Wschodniej, może wybrzmieć i powinien wybrzmiewać głos troski o Unię Europejską w zakresie konieczności reindustrializacji czy podnoszenia kwestii, które nie są dobre dla naszych gospodarek. A więc Inicjatywa Trójmorza jest także tym miejscem, gdzie odbywa się swobodna debata w trosce o Unię Europejską. I za tę możliwość swobodnej debaty bardzo dziękuję jeszcze raz Panu Premierowi, organizatorom Szczytu Inicjatywy Trójmorza w Dubrowniku.

Oddając głos, jak rozumiem, Peterowi Pellegriniemu, nie mogę się już doczekać kolejnego szczytu Inicjatywy Trójmorza na Słowacji. Gratuluję, Panie Premierze, i oddaję głos Panu Prezydentowi.

Bardzo dziękuję.

Pytania dziennikarzy

Adrian Borecki, TV Republika: Jeżeli chodzi o dzisiejszą obecność Sekretarza Energii Stanów Zjednoczonych, Chrisa Wrighta, w kontekście też wywiadu polskiego Premiera Donalda Tuska dla „Financial Times”, który stawia znak zapytania, jeśli chodzi o lojalność Stanów Zjednoczonych wobec sojuszników w NATO – czy mają Panowie wątpliwości co do lojalności Stanów Zjednoczonych wobec sojuszników w NATO?

Wypowiadałem się już publicznie na temat tego, że bardzo nieopatrzny był ten artykuł Pana Premiera Donalda Tuska. Myślę, że ani ja, ani ci uczestnicy Inicjatywy Trójmorza, którzy dzisiaj się spotkali, nie mają najmniejszych wątpliwości, że Stany Zjednoczone są nie tylko formalnie strategicznym partnerem i Polski, i Inicjatywy Trójmorza, ale dla Polski są także najważniejszym sojusznikiem.

Nie rozumiem tego typu narracji, która jest rozpowszechniana w przestrzeni – nie tylko Polski, ale także Europy – i niepokojącego antyamerykanizmu, który chce podważyć z jednej strony relacje Polski i Europy ze Stanami Zjednoczonymi, a z drugiej strony działa z niekorzyścią dla tych relacji.

My mamy świadomość, że w Europie jest około 100 tysięcy żołnierzy amerykańskich, w całej Polsce blisko 10 tysięcy. Pod względem gospodarczym i ekonomicznym wielu inwestorów amerykańskich odpowiada za miejsca pracy dla Polaków, ale także dla innych państw, które są w Inicjatywie Trójmorza. Stany Zjednoczone są głównym motorem, fundamentem Sojuszu Północnoatlantyckiego, który poza naszymi narodowymi armiami współgwarantuje bezpieczeństwo naszego regionu, wschodniej flanki NATO i naszych państw.

W moim uznaniu Europa ma więc szansę na rozwój wówczas, gdy relacje transatlantyckie są budowane w odpowiedzialności, w partnerstwie. Zresztą tego dowodem jest dzisiejsza obecność Pana Sekretarza Wrighta, to znaczy to jest partnerstwo pomiędzy Europą a Stanami Zjednoczonymi, które nosi w sobie wskaźniki symbiozy, współpracy wokół pewnych ważnych projektów, także tych gazowych i energetycznych, ale niesienia bezpieczeństwa i przez Europę, i przez Stany Zjednoczone. Także ja do tego typu wypowiedzi odnoszę się bardzo krytycznie. I jeszcze raz podkreślę, że dzisiejsze posiedzenie podczas szczytu Inicjatywy Trójmorza pokazywało raczej synergię państw Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo–Wschodniej w relacjach ze Stanami Zjednoczonymi, ale także z partnerami spoza Europy, takimi jak Japonia – o tym mówił Pan Premier Plenković – i z innymi państwami zainteresowanymi formatem Inicjatywy Trójmorza. My powinniśmy dyskutować o tym, jak budować relacje transatlantyckie, a nie starać się przekonywać Polskę, Europę i świat, że artykuł 5 jest kwestionowany czy że nie potrzebujemy silnego okrętu transatlantyckiego. Jestem zdecydowanym krytykiem i przeciwnikiem tego typu narracji. Dziękuję.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Pytanie dziennikarza ze Słowacji o przyszłość Inicjatywy Trójmorza

Ja krótko, bo już moi przedmówcy odnieśli się do tych kwestii. Myślę, że moglibyśmy stworzyć trzy kategorie finansowego rozwoju Inicjatywy Trójmorza. Z jednej strony wydaje mi się, a nawet jestem przekonany, że wola polityczna i prezydentów, ale przede wszystkim rządów państw – trzynastu państw rozwijających się, dbających o swoją gospodarkę – może wypełnić te potrzeby Inicjatywy Trójmorza poprzez swoje instrumenty finansowe, które będą realizować przyjęte wewnątrz Inicjatywy Trójmorza ramy. Więc najważniejsza w moim uznaniu jest pewna wola polityczna, to, czy my chcemy budować Inicjatywę Trójmorza, i dzisiaj nasza obecność tutaj jest dowodem na to, że te trzynaście państw chce budować Inicjatywę Trójmorza.

Oczywiście drugim elementem, tak jak mówili Pan Premier i Pan Prezydent, jest ten zakres działań wewnątrz Unii Europejskiej, a więc budowanie solidarności naszego regionu w walce o budżet z Unii Europejskiej i pewien balans pomiędzy potrzebami Europy Zachodniej, Europy Wschodniej i Południowo–Wschodniej w inwestycjach, które budują naszą odporność.

W końcu trzeci punkt, który także pobrzmiewał w tej dyskusji, to biorąc pod uwagę możliwą stopę zwrotu dla inwestorów prywatnych, dynamikę rozwoju Inicjatywy Trójmorza i to, o czym rozmawialiśmy w ciągu całego dnia, i te prognozy do 2030 roku – że jest to region najszybciej rozwijający się w Unii Europejskiej – to stopa zwrotu inwestycyjnego w tym regionie jest także atrakcyjna dla inwestorów prywatnych, a dowodem tego jest zainteresowanie biznesu nie tylko z Europy, ale także z całego świata. Więc myślę, że wokół tych trzech punktów powinniśmy się poruszać, ale także w kierunku instytucjonalizacji Inicjatywy Trójmorza i wykorzystania już całego zakresu instrumentów dla naszego regionu Europy.

Pytanie dziennikarki z Chorwacji o współpracę energetyczną

Jeśli wychodzimy poza region, to ja także w kilku słowach odniosę się do samej współpracy ze Stanami Zjednoczonymi w zakresie energetycznym. Polska ma zero gazu z Federacji Rosyjskiej – jesteśmy z tego bardzo dumni, że postawiliśmy na niezależność surowcową za sprawą z jednej strony Baltic Pipe, a więc gazu z Norwegii, z drugiej strony za sprawą inwestycji poprzedniego rządu polskiego w terminal w Świnoujściu. Stany Zjednoczone dostarczają Polsce gaz, jak zapewne Państwo wiedzą, kontrakty są podpisane do roku 2047. Co więcej, o tym już mówiłem – Polska jest gotowa do tego, aby za sprawą dostępu do Morza Bałtyckiego i naszej struktury terminalowej obsługiwać także inne regiony Europy. Jesteśmy gotowi do tego, aby być północną bramą dla amerykańskiego gazu na cały teren Europy Środkowej i Wschodniej. O tym także dzisiaj rozmawialiśmy z Panem Ministrem Wrightem.

Myślę, że to jest droga dla całej Europy, aby po prostu pozbyć się raz na zawsze rosyjskiego gazu, bo Rosja w sposób oczywisty używa swojego gazu także do celów politycznych. I niemal wszystkie państwa – albo większość – nie tylko Inicjatywy Trójmorza, ale całej Europy mogły się o tym przekonać. Dziękuję.