Szanowni Przedstawiciele Władz Uniwersytetu Santo Tomas,
Eminencje, Ekscelencje, Drodzy Studenci i Pracownicy Uniwersytetu,

To dla mnie ogromna przyjemność i zaszczyt znaleźć się tutaj, na Uniwersytecie Santo Tomas, podczas mojej oficjalnej wizyty na Filipinach – w kraju oddalonym od Polski o tysiące kilometrów, a jednak coraz nam bliższym pod względem wartości, interesów i ambicji. Jestem wdzięczny za zaproszenie i czuję się zaszczycony, że mogę dziś zwrócić się do Państwa mówiąc o mojej ojczyźnie – Polsce, o naszej historii, naszych osiągnięciach oraz naszej wizji dzisiejszego świata.

Spotykamy się w czasach, gdy zarówno wydarzenia w Europie, jak i te w Azji Południowo–Wschodniej są ze sobą coraz ściślej powiązane, a nasze dwa kraje mają szansę, ale także obowiązek przyczyniać się do budowania bezpieczniejszego, stabilniejszego i lepiej prosperującego świata. Moja wizyta – pierwsza oficjalna wizyta prezydenta Polski na Filipinach – jest czytelnym znakiem naszego zaangażowania w budowanie tego partnerstwa.

ENGLISH VERSION >> 

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Drodzy Studenci, Drodzy Przyjaciele, Ekscelencje,

Mój wykład będzie spojrzeniem na nasze relacje przez pryzmat dwóch wzajemnie powiązanych perspektyw: historii i współczesności. Łączą nas wspólne wartości, doświadczenia i interesy. Niezależnie od tego, czy spoglądamy w przeszłość, mówimy o teraźniejszości czy myślimy o przyszłości, trwałe partnerstwa buduje się na tym, co łączy ludzi i narody.

Pozwolą Państwo zatem, że rozpocznę od dwóch tematów, które ukształtowały oba nasze narody i nadal wpływają na nasze stosunki: wiara i wolność.

Chociaż Polskę i Filipiny dzieli odległość tysięcy kilometrów, religia odgrywa ważną rolę w obu naszych społeczeństwach. Katolicyzm pomógł ukształtować nasze wartości, wzmacniając nasze przywiązanie do rodziny, solidarności, odpowiedzialności i troski o innych.

Nasze pierwsze polskie związki z Filipinami zawiązały się za pośrednictwem Kościoła. Polscy misjonarze byli tu obecni już w XVII wieku. Wśród nich był ojciec Wojciech Męciński, jezuita z Krakowa, uważany za pierwszego Polaka, który odwiedził Filipiny.

Być może najważniejszą postacią łączącą nasze dwa narody jest Święty Papież Jan Paweł II. Odwiedził on Filipiny dwukrotnie, w 1981 i 1995 roku. Jego druga wizyta zbiegła się w czasie z pierwszymi Światowymi Dniami Młodzieży, które odbyły się w Azji, właśnie tutaj, w Manili – co stanowiło dobitne przypomnienie roli, jaką młodzież odgrywa w kształtowaniu przyszłości. Wiem, że odwiedził On również ten Uniwersytet i jestem dumny widząc, jak nadal pielęgnujecie i głęboko czcicie Jego dziedzictwo.

Z dumą wspominamy również takie postaci jak Mikołaj Kopernik, którego przełomowe dzieło O obrotach sfer niebieskich jest tutaj obecne w postaci egzemplarza przechowywanego w zbiorach biblioteki Uniwersytetu. Osiągnięcia polskich i filipińskich naukowców oraz działaczy kultury – od Marii Skłodowskiej–Curie i Fryderyka Chopina po Gabriela Fahrenheita, który urodził się w moim rodzinnym Gdańsku, oraz José Rizala – stanowią część naszego wspólnego dziedzictwa.

Nasze powiązania wykraczają jednak poza sfery religii, nauki i kultury. Istnieje jeszcze jedno doświadczenie, które silnie łączy Polskę i Filipiny: walka o wolność i suwerenność. Oba nasze narody wiedzą, co to znaczy zmagać się z obcą dominacją, zachowując jednocześnie tożsamość narodową i prawo do decydowania o własnej przyszłości.

W przypadku Polski nasze państwo zniknęło z mapy Europy na 123 lata w wyniku rozbiorów dokonanych przez ościenne mocarstwa, w tym Rosję, po 1795 roku. Jednak naród polski przetrwał dzięki swojemu językowi, kulturze, religii i determinacji, by pozostać wolnym. Po II wojnie światowej Polska znalazła się z kolei pod rządami komunistycznymi i dominacją radziecką.

Przełom nastąpił wraz z pojawieniem się „Solidarności”, ruchu, który zjednoczył miliony Polaków wokół ideałów wolności, godności i demokratycznych przemian. Jego sukces pomógł przekształcić Polskę oraz całą Europę Środkowo–Wschodnią.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Filipiny również doświadczyły długich okresów obcej dominacji. Doświadczenia te ukształtowały filipińskie społeczeństwo i państwowość, ale także wzmocniły determinację Filipińczyków, by zachować swoją tożsamość i wytyczać własny kierunek rozwoju.

Te wspólne doświadczenia pomagają wyjaśnić, dlaczego wolność, suwerenność i niepodległość narodowa zajmują tak szczególne miejsce w obu naszych narodach. Dla Polaków i Filipińczyków suwerenność, integralność terytorialna oraz prawo narodów do decydowania o własnej przyszłości nie są abstrakcyjnymi pojęciami. Są to fundamentalne wartości, których bronimy i które wyznajemy.

Jest zatem naturalne, że Polskę i Filipiny łączy niesłabnące zaangażowanie na rzecz prawa międzynarodowego oraz pokojowego porządku międzynarodowego opartego na Karcie Narodów Zjednoczonych. Agresja, przymus i groźby nie mogą być uznawane za prawomocne instrumenty polityki zagranicznej ani za środki służące poszerzaniu stref wpływów. Spoczywa na nas wspólna odpowiedzialność – należy otwarcie potępiać działania jakiegokolwiek państwa, które naruszają suwerenność lub integralność terytorialną innego kraju – czy to w Europie, Azji, czy gdziekolwiek indziej na świecie. Jest to jedna z podstaw, na których zbudowano nasze partnerstwo – i która nie traci na aktualności aż do dziś.

Szanowni Państwo, Drodzy Studenci, Drodzy Przyjaciele,

Pozwolę sobie powiedzieć kilka słów na temat obecnej sytuacji w Europie oraz Rosji, którą Polska uważa za największe zagrożenie dla swojego bezpieczeństwa i suwerenności.

Dla Polaków rosyjska agresja na Ukrainę nie jest zjawiskiem oderwanym od historii. Nasze doświadczenia z Rosją – zarówno imperialną, jak i sowiecką – naznaczone są próbami dominacji, stosowaniem przymusu i naruszaniem prawa narodów do suwerenności i samostanowienia. Dziś Rosja prowadzi pełnoskalową wojnę przeciwko Ukrainie, jednocześnie przeprowadzając ataki hybrydowe przeciwko Polsce i innym krajom europejskim, w których nie cofa się przed dezinformacją, cyberatakami i sabotażem.

Odpowiedź Polski jest jednoznaczna: skuteczne odstraszanie wymaga siły. Dlatego, jako zaangażowany sojusznik w NATO i bliski partner Stanów Zjednoczonych w dziedzinie bezpieczeństwa, przeznaczamy znaczne środki na obronność i konsekwentnie wzmacniamy nasze zdolności wojskowe.

Filipiny mierzą się z własnymi wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa, zwłaszcza w dziedzinie bezpieczeństwa morskiego.. Działania podważające suwerenne prawa, zagrażające swobodzie żeglugi lub narażające na niebezpieczeństwo infrastrukturę krytyczną – mogą w efekcie destabilizować całe regiony i zakłócać światowy handel.

Dlatego Polska zdecydowanie popiera pokojowe rozwiązywanie sporów zgodnie z prawem międzynarodowym. Rozumiemy znaczenie bezpieczeństwa morskiego, ponieważ sami borykamy się z podobnymi wyzwaniami na Morzu Bałtyckim, które mają wpływ na transport, infrastrukturę energetyczną i łańcuchy dostaw.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Choć dzieli nas geografia, łączy nas wiele wspólnych trosk. Stwarza to solidną podstawę do pogłębienia współpracy. Dzieląc się doświadczeniem, technologią i wiedzą specjalistyczną nasze kraje mogą wzmocnić swoją odporność i przyczynić się do bezpieczeństwa zarówno w regionie Indo–Pacyfiku, jak i w regionie euroatlantyckim.

Nasza współpraca nie ogranicza się jednak wyłącznie do kwestii bezpieczeństwa. To właśnie bezpieczeństwo zapewnia stabilność, w ramach której mogą się rozwijać gospodarka, handel i inwestycje. Dobrym przykładem jest transformacja Polski. Od 1990 roku nasz PKB na mieszkańca wzrósł ponad trzykrotnie, a eksport wzrósł prawie trzydziestokrotnie.

Obecnie Polska jest szóstą co do wielkości gospodarką w UE, największą w Europie Środkowo–Wschodniej oraz jedną z dwudziestu największych gospodarek świata. Dzięki głębokiej integracji z europejskim jednolitym rynkiem i globalnymi łańcuchami dostaw Polska stała się europejskim przykładem sukcesu.

Filipiny to również dynamiczna i szybko rozwijająca się gospodarka, a także brama do rynku ASEAN. Ich największym atutem są ludzie – młoda, kreatywna i dobrze wykształcona populacja. W 2025 r. gospodarka odnotowała wzrost o 4,4%, stwarzając możliwości w wielu sektorach.

Za tymi statystykami kryje się jednak znacznie więcej. To historia determinacji, ambicji i ciężkiej pracy. Polska dostrzega ten sam potencjał na Filipinach. Dostrzegają go również polscy przedsiębiorcy. Dlatego podczas tej wizyty towarzyszy mi tak liczna delegacja biznesowa: wierzymy, że razem możemy wiele osiągnąć.

Drodzy Studenci, Drodzy Przyjaciele,

Pozwólcie, że teraz przejdę do innego wymiaru naszego partnerstwa: roli, jaką Polska i Filipiny mogą odgrywać w sprawach regionalnych i globalnych.

W ostatnich dziesięcioleciach oba nasze kraje osiągnęły znaczący postęp. W rezultacie coraz częściej powstaje oczekiwanie, że nie ograniczymy się do czerpania korzyści z systemu międzynarodowego, ale że będziemy go także współtworzyć. Jako dynamiczne średnie mocarstwa, choć pochodzimy z różnych regionów, podzielamy to samo dążenie do stabilności, współpracy oraz  zapewnienia silniejszego głosu krajom, które nie zawsze są odpowiednio reprezentowane w globalnych debatach.

Ma to szczególne znaczenie, biorąc pod uwagę fakt, że w tym roku Filipiny – pod hasłem „Wspólnie kształtujemy naszą przyszłość” – przewodniczą organizacji ASEAN. Dzięki wsparciu Filipin mogliśmy ostatnio przystąpić do Traktatu o przyjaźni i współpracy w Azji Południowo–Wschodniej.

Odzwierciedla to zarówno długofalowe zaangażowanie Polski w sprawy Azji Południowo–Wschodniej, jak i nasze zamiary pogłębienia współpracy z ASEAN i jego państwami członkowskimi. Postrzegamy ASEAN jako jedną z najważniejszych organizacji regionalnych na świecie w sposób kluczowy przyczyniającą się do stabilności, wzrostu gospodarczego i dialogu w regionie Indo–Pacyfiku.

Tymczasem Polska odgrywa coraz bardziej aktywną rolę w sprawach globalnych. W tym roku uczestniczymy w pracach grupy G20, a ja wezmę udział w Szczycie w Miami. Chcemy wnieść na to forum perspektywy krajów i regionów, które zbyt często były niedostatecznie reprezentowane w globalnych debatach. Wierzymy, że silniejszy głos regionów wschodzących, dynamicznych, może sprawić, że reakcje systemu międzynarodowego na realia dzisiejszego świata będą bardziej adekwatne.

W tym kontekście Polska i Filipiny mają podobne ambicje. Dzięki wspólnej pracy możemy przyczynić się do stworzenia bardziej inkluzywnego, zrównoważonego i reprezentatywnego porządku międzynarodowego. Dlatego też postrzegam ściślejsze zaangażowanie Polski w działania ASEAN oraz nasze coraz silniejsze partnerstwo z Filipinami nie tylko jako szansę dla naszych dwóch krajów, ale także jako wkład w zacieśnienie współpracy między naszymi kontynentami.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Drodzy Studenci, Drodzy Filipińscy Przyjaciele Polski,

Na zakończenie chciałbym zwrócić się bezpośrednio do Was.

Wy, studenci – młodzi, utalentowani i ambitni – jesteście przyszłością Filipin i ważną częścią przyszłości stosunków polsko–filipińskich. Nasze partnerstwo opiera się na ludziach.

Dziś rano, podczas Polsko–Filipińskiego Szczytu Biznesu, poświęconego technologii informatycznej, spotkałem młodych filipińskich programistów biorących udział w hackathonie i tworzących rozwiązania przydatne w codziennym życiu dla funkcjonowania inteligentnych miast. Teraz mam zaszczyt przemawiać do Was – studentów tej renomowanej uczelni, przyszłych prawników, ekonomistów, polityków i historyków.

Macie doskonałe warunki, by w naturalny sposób stać się ambasadorami stosunków polsko–filipińskich: Odwiedźcie Polskę. Nawiążcie przyjaźnie. Wzmacniajcie więzi między naszymi społeczeństwami. Ponieważ my, jako przywódcy, możemy otwierać drzwi, ale trwałe relacje budują ludzie.

Jak napisał św. Tomasz z Akwinu: „Miłość, dzięki której kochamy Boga i bliźniego, jest najdoskonalszą formą przyjaźni”. Chociaż Filipiny pozostają geograficznie odległe od Polski, traktujemy Was rzeczywiście jak bliskich sąsiadów i doskonałych przyjaciół.

I zapewniam Was, że Wasz wkład w tę przyjaźń ma znaczenie. Dziękuję.