Szanowny Panie Prezydencie, Drodzy Państwo, Drodzy Goście z Litwy.

Bardzo się cieszę, że mogę gościć dziś w Warszawie Pana Prezydenta Litwy, Gitanasa Nausėdę. To zawsze wielka przyjemność, ale też okazja do przedyskutowania najważniejszych spraw w naszym regionie, gdy Pan Prezydent Nausėda odwiedza Rzeczpospolitą czy też gdy spotykamy się na wielu forach.

Polskę i Litwę łączą nie tylko wielowiekowa historia i bliskie sąsiedztwo, ale przede wszystkim wspólne interesy, strategiczne partnerstwo i odpowiedzialność za bezpieczeństwo naszej części Europy i całej wschodniej flanki NATO.

Dzisiaj, co chciałbym podkreślić, obchodzimy 235. rocznicę uchwalenia Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów z 20 października 1791 roku. Ten wyjątkowy dokument, który za moment zobaczymy z Panem Prezydentem dzięki życzliwości Archiwum Akt Dawnych i dyrektora Roberta Kostry, jest dokumentem uzupełniającym postanowienia Konstytucji 3 maja i pozostaje potwierdzeniem wielowiekowych więzi łączących nasze narody oraz wspólnej tradycji państwowej, którą kontynuujemy.

Polska i Litwa doskonale rozumieją, że największym zagrożeniem dla bezpieczeństwa naszego regionu pozostaje agresywna polityka Federacji Rosyjskiej – dlatego naszymi wspólnymi priorytetami muszą być wzmacnianie wschodniej flanki NATO, i temu tematowi poświęciliśmy z Panem Prezydentem najwięcej czasu, oraz rozwijanie zdolności obronnych i utrzymanie silnej obecności Stanów Zjednoczonych w Europie.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa Polski i Litwy ma obrona przesmyku suwalskiego, co regularnie jest także tematem naszych wspólnych rozmów z Panem Prezydentem. Jego skuteczna obrona wymaga ścisłego współdziałania polskich i litewskich sił zbrojnych, wspólnego planowania obronnego oraz regularnych ćwiczeń wojskowych. Trwała obecność wojsk amerykańskich w Polsce i w państwach bałtyckich jest jednym z fundamentów skutecznego odstraszania. Polska konsekwentnie zabiega o dalsze wzmacnianie zaangażowania Stanów Zjednoczonych w naszym regionie, w Polsce, jak i na Litwie, te same wysiłki podejmuje państwo litewskie. Dzisiejsze spotkanie było więc okazją do wymiany doświadczeń i pewnych perspektyw w tym zakresie.

Rosja prowadzi przeciwko państwom naszego regionu działania hybrydowe, wykorzystując cyberataki, dezinformację, sabotaż, presję na granicach – to doświadczenie niestety dzielimy z Litwą.

Odpowiedzią musi być ścisła współpraca sojusznicza i konsekwentne wzmacnianie odporności naszych państw.

Wspólnej refleksji wymaga również kwestia porozumienia Stanów Zjednoczonych z Rosją dotyczącego dostaw rosyjskiego oleju napędowego na światowe rynki. Stabilizacja sytuacji energetycznej – w moim przekonaniu, ale także, jak rozumiem, w przekonaniu Prezydenta Litwy – nie powinna prowadzić do osłabienia presji na Rosję ani podważenia bezpieczeństwa państw naszego regionu. Tutaj Polska jest konsekwentna. Z drugiej strony musimy dostrzegać także sytuację, w której zgodnie z raportem jednej z fińskich pracowni badawczych i analitycznych od początku wojny aż 238 miliardów euro zostało zainwestowane w rosyjską ropę i inne surowce energetyczne – jest to więc problem ogólny, który dotyczy Europy, a po ostatnich deklaracjach także Stanów Zjednoczonych.

Nasze stanowisko – stanowisko Polski – jest w tej kwestii jasne: system sankcyjny nałożony na Federację Rosyjską przynosi skutki i jest jedynym kierunkiem, jaki w Polsce praktykujemy.

Zbliżające się przewodnictwo Litwy w Radzie Unii Europejskiej jest ważną szansą na wzmocnienie głosu Europy Środkowo–Wschodniej. Polska opowiada się za Unią bezpieczną, za Unią konkurencyjną i opartą na silnych i – co warto podkreślić – suwerennych państwach, które potrafią skutecznie współpracować w obronie wspólnych interesów. Liczę oczywiście, o tym rozmawialiśmy z Panem Prezydentem Nausėdą, że litewskie przewodnictwo będzie także okazją do wzmocnienia bezpieczeństwa Europy – to jeden z priorytetów prezydencji Litwy – rozwoju konkurencyjnej gospodarki, lecz także skuteczniejszego uwzględniania interesów naszego regionu.

Fundamentem Unii Europejskiej musi pozostać poszanowanie suwerenności państw członkowskich, dlatego regularnie sprzeciwiam się próbom odchodzenia od zasady jednomyślności w strategicznych obszarach decyzyjnych Unii Europejskiej.

Swoje stanowisko przekazałem Panu Prezydentowi, o tym także dyskutowaliśmy.

Poszanowanie interesów państw członkowskich powinno znajdować odzwierciedlenie również w polityce migracyjnej czy klimatycznej Unii Europejskiej. Europa dzisiaj potrzebuje skutecznej ochrony granic zewnętrznych, odpowiedzialnej polityki migracyjnej oraz w moim uznaniu głębokiej rewizji systemu ETS, do której dojrzewa coraz więcej państw europejskich, z czego bardzo się cieszę.

Polska i Litwa powinny jeszcze skuteczniej wykorzystywać potencjał współpracy regionalnej. Ta współpraca wygląda bardzo dobrze, zawsze przebiega w dialogu, we wzajemnym poszanowaniu i w dyskusji, z myślą o naszych narodach. Powinniśmy zabiegać o to zarówno na forum europejskim, jak i w relacjach z naszymi partnerami na świecie.

Naszym wspólnym celem – myślę, że tak mogę powiedzieć, Szanowny Panie Prezydencie – jest silna Europa Środkowo–Wschodnia, dobrze skomunikowana, bezpieczna energetycznie i zdolna do realizacji własnych interesów gospodarczych. Strategiczne partnerstwo Polski i Litwy musi opierać się również na wzajemnym poszanowaniu praw mniejszości narodowych, dlatego cieszę się z udanej misji doradcy Pana Prezydenta i mojego doradcy, która niedługo – mam nadzieję – pozwoli nam podzielić się dobrymi informacjami. Dziękuję Panu Prezydentowi za zainteresowanie losem szkoły w rejonie trockim, w Połukniu; to jest wyraz otwartości także na sygnały płynące od polskiej mniejszości, od polskiego Prezydenta. Dziękuję za tę rozmowę i za tę otwartość Pana Prezydenta.

Polska i Litwa są dziś nie tylko bliskimi sąsiadami, są przede wszystkim strategicznymi partnerami, których łączą wspólna historia – o czym za moment się przekonamy – oraz przywiązanie do wolności i odpowiedzialności za bezpieczeństwo naszego regionu. Jestem przekonany, że nasze partnerstwo musi nadal przekładać się na konkretne działania służące suwerenności, bezpieczeństwu i pomyślności obu naszych narodów. Przed 235 laty nasi przodkowie – przedstawiciele Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego – potrafili wznieść się ponad różnice, aby wspólnie umacniać Rzeczpospolitą Obojga Narodów.

Dziś Polska i Litwa są dwoma suwerennymi państwami, ale łączy nas ta sama odpowiedzialność za przyszłość naszego regionu. Naszym obowiązkiem jest zrobić wszystko, aby przyszłe pokolenia Polaków i Litwinów mogły żyć w wolności, pokoju i bezpieczeństwie.

Jeszcze raz dziękuję Panu Prezydentowi za współpracę, życzliwość, otwartość i dialog oraz za przyjaźń i partnerstwo łączące Polskę i Litwę.