„Kimże, na Boga, jesteś, szary żołnierzu, bezimienny, zapomniany?”, pytał Ksiądz Profesor [Antoni] Szlagowski sto lat temu i odpowiadał: „Zowiesz się męstwo, zowiesz się poświęcenie, zowiesz się wolność”. W szczątkach jednego polskiego żołnierza zamknięto ponad tysiąc lat starań narodu polskiego i budowania polskiej państwowości na tak wielu frontach. Od wojów pod Cedynią do wojny polsko–bolszewickiej roku 1920. Nie wiedzieli ówcześni, że właśnie w tym miejscu będziemy też dziękować i oddawać hołd tym wszystkim, którzy zginęli na frontach II wojny światowej, i tym, którzy bili się w wielkim antykomunistycznym powstaniu po roku 1945.

Stoimy tu, moi Drodzy Żołnierze, Oficerowie, Generałowie, Funkcjonariusze, Panie Premierze, Panie Marszałek, Drodzy Państwo, mimo że w czasie II wojny światowej Niemcy zniszczyli Pałac Saski i umiejscowione w nim serce polskiego wojska – szefostwo Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Stoimy tu, mimo że Niemcy w czasie II wojny światowej na tym placu postawili wielką literę V, która miała być wyrazem dominacji żywiołu niemieckiego nad żywiołem polskim. A my jesteśmy wolni, niepodlegli, suwerenni. Stoimy tutaj świadomi tego, czym ta wolność i niepodległość jest. Mimo tego, że po roku 1945 komuniści nam wszystkim chcieli wmówić, że częścią naszego pięknego, narodowego, wolnościowego mitu są też potyczki komunistów w imię obcego mocarstwa, a nie w imię naszej niepodległości. My wiemy, czym jest wolność i niepodległość, i jesteśmy jej dzisiaj tutaj świadomi.

Grób Nieznanego Żołnierza to ołtarz naszej ojczyzny, ołtarz Rzeczypospolitej, ale to także dla nas wszystkich współczesnych zwierciadło, w którym przeglądamy się w czasie oficjalnych uroczystości i przeglądamy się często każdego dnia. To zwierciadło, w którym musimy zobaczyć, że jesteśmy narodem wolnym i niepodległym mimo wszystko.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Ale to też zwierciadło, które mówi nam, współczesnym, co musimy z naszą wolnością zrobić. Jak sprawić, aby w kolejnych dekadach nie pojawiały się na Grobie Nieznanego Żołnierza kolejne tablice bitew i kolejni nieznani i znani żołnierze? To zadanie dla mnie, dla Prezydenta Polski, ale także dla polskiego rządu. Co zrobić, aby polska armia była najsilniejszą armią NATO w Unii Europejskiej? Tak, to po naszej stronie jest wielka odpowiedzialność, aby wydawać na polskie zbrojenia 5 proc. PKB. Do tego zmuszają nas dzisiejsze czasy i to, co dzieje się na arenie międzynarodowej. W tym zwierciadle musimy zobaczyć, że każdy polski żołnierz i każdy polski funkcjonariusz musi od Prezydenta i od rządu usłyszeć: jesteście naszymi bohaterami współczesności i to na Was tak bardzo liczy polskie społeczeństwo – obywatele i obywatelki państwa polskiego – ale musicie mieć też świadomość, że będziemy zawsze się o Was upominać. Bo polski żołnierz i polski funkcjonariusz potrzebuje dziś sprzętu, potrzebuje dziś dobrych szkoleń, potrzebuje czuć się zaopiekowany przez władze państwowe, a nie potrzebuje czuć oddechu prokuratury na swoich plecach.

Ta odpowiedzialność i to zwierciadło, którym jest Grób Nieznanego Żołnierza, woła też do wszystkich obywateli Rzeczypospolitej. Bo niepodległość i troska o wolność rodzi się w sercu każdego z nas. Tak, to pragnienie pozostania w wolności, szacunek do naszego dziedzictwa, do naszej tożsamości, do symboli narodowych rodzi się w sercu każdej Polki i każdego Polaka.

A żyjemy dziś w czasach, w których być może będzie trzeba poświęcić odrobinę wyłącznie swojego codziennego komfortu, aby budować silne wojsko polskie, polskie służby, abyśmy żyli w kolejnych dekadach w wolności i w bezpieczeństwie. Z tego społecznego zrywu zrodził się także Grób Nieznanego Żołnierza. Jeszcze przed rokiem 1925 wielu społeczników, fundacje i stowarzyszenia upominały się o Grób Nieznanego Żołnierza w Polsce. Ten Grób, zrodził się także z miłości matki do syna, z pragnienia pamięci matki, która straciła swojego syna, Jadwigi Zarugiewicz. Ta matka straciła syna w roku 1920, bo został zasiekany przez Sowietów, przez bolszewików, i nie można było odnaleźć jego szczątków. Wcześniej bił się o polski Lwów z Ukraińcami, a zabili go Sowieci, bolszewicy. To pani Jadwiga wskazała szczątki tego, którego dziś nazywamy Nieznanym Żołnierzem, 14–letniego polskiego żołnierza – bez szarży, bez nazwiska, odnaleziony w maciejówce, na której był polski orzeł. Tak, to z miłości matki do syna – matki chrzestnej Grobu Nieznanego Żołnierza – też tutaj dzisiaj jesteśmy. I ani Pani Jadwiga, ani jej syn Konstanty nie mogli wiedzieć, że za sprawą Grobu Nieznanego Żołnierza my, współcześni Polacy dostaniemy tak wiele i pamięci, i dziedzictwa, i siły do walki o naszą wolność.

Dostał ją także największy z Polaków, Święty Papież Polak Jan Paweł II, który zanim przemówił na placu Zwycięstwa, modlił się tutaj. Szukał natchnienia do swoich słów tutaj, przy Grobie Nieznanego Żołnierza. I zanim powiedział: „Niech zstąpi Duch Twój”, to wypowiedział słowa, które powinny być dzisiaj z nami, w 2025 roku, i w kolejnych latach, i w kolejnych dekadach. Papież Polak powiedział, że nie ma sprawiedliwej Europy bez wolnej Polski na jej mapie.

Dla tej wolności – moi Kochani Oficerowie, Żołnierze i Funkcjonariusze, Panie Premierze, Drodzy Państwo – i naszej odpowiedzialności za wolność dziś tutaj się spotykamy i jej na zawsze pozostańmy wierni.

Niech żyje Polska!