Menu rozwijane

11 sierpnia 2026

W 82. rocznicę powołania Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych odbyły się przy Grobie Nieznanego Żołnierza uroczystości zorganizowane przez Instytut Pamięci Narodowej. W imieniu Prezydenta Karola Nawrockiego uczestniczył w nich jego doradca Jan Józef Kasprzyk.  

– W ciągu blisko półwiecza PRL historia Narodowych Sił Zbrojnych należała do najbardziej zmanipulowanych i zafałszowanych rozdziałów naszych dziejów najnowszych. Komuniści ze szczególną zaciekłością prześladowali kadrę dowódczą NSZ. Wielu oficerów pod spreparowanymi zarzutami skazano na karę śmierci lub długoletnie więzienie. Przez dekady szykanowano nawet szeregowych żołnierzy i ich rodziny. Chciano też na trwałe oczernić pamięć całej tej formacji – napisał w liście skierowanym do uczestników uroczystości Prezydent RP. – Sformowana 82 lata temu Brygada Świętokrzyska NSZ chroniła rodaków przez Niemcami, przez Sowietami i ich komunistycznymi dywersantami, wreszcie przed pospolitymi bandami. „Brygada Świętokrzyska to Polski przednia straż! Ojczyźnie dar niesiemy ze krwi i naszych ran” – podkreślił Karol Nawrocki, przywołując hymn brygady.

Powstała 11 sierpnia 1944 roku Brygada Świętokrzyska NSZ była jedną z największych jednostek partyzanckich w okupowanej Polsce. Walczyła przeciwko niemieckiemu i sowieckiemu okupantowi, dywersantom komunistycznym, a także bandom rabunkowym. Na początku stycznia 1945 roku dowództwo brygady z płk. Antonim Szackim „Bohunem” na czele podjęło decyzję, aby przebić się na zachód i dołączyć do stacjonujących we Włoszech wojsk polskich. 5 maja 1945 roku żołnierze brygady wyzwolili w czeskim Holiszowie kobiecy obóz koncentracyjny, ratując od śmierci ponad tysiąc Polek, Żydówek, Francuzek i Holenderek. W Czechosłowacji brygada nawiązała kontakt z 3 Amią USA, której dowódca – gen. Georg Patton – uznał brygadę za jednostkę sojuszniczą i odmówił wydania jej Sowietom. W sierpniu 1945 roku żołnierze brygady zostali wcieleni do kompanii wartowniczych w amerykańskiej strefie okupacyjnej.