W wieczornej rozmowie w Telewizji Trwam minister Agnieszka Jędrzak opowiedziała o powodach odebrania Prezydentowi Ukrainy Orderu Orła Białego, obecnych relacjach z Ukrainą i możliwych scenariuszach rozwoju sytuacji. 

Minister przyznała, że Order Orła Białego to najwyższe odznaczenie państwa polskiego za zasługi cywilne i wojskowe, często przyznawane na zakończenie kariery jako wzór do naśladowania. 

Nadanie nazwy bohaterów UPA jednej z jednostek specjalnych wojska ukraińskiego niestety nie pozwala na zachowanie tego orderu przez Prezydenta Ukrainy i na pozostanie kawalerem Orderu Orła Białego – stwierdziła, pytana o decyzję Prezydenta Karola Nawrockiego. 

Wyjaśniła, że wspomniana jednostka UPA to nacjonalistyczna, banderowska i zbrodnicza formacja odpowiedzialna za czystki etniczne i ludobójstwo Polaków, w wyniku którego mogło zginąć nawet 100 tysięcy osób, często w bestialski sposób. 

Minister podkreśliła, że Prezydent Ukrainy musiał mieć świadomość konsekwencji swoich działań, ponieważ „rana wołyńska to rana otwarta, niezabliźniona”. 

Od lat prosimy o rozliczenie przeszłości, badania naukowe, ekshumacje i godny pochówek ofiar. Tego oczekują ich bliscy i potomkowie. Domagamy się zadośćuczynienia za tę historyczną niesprawiedliwość – wskazała. 

Przypomniała, że podczas wizyty w grudniu 2025 roku Prezydenta Wołodymyra Zełenskiego w Warszawie ukraińska delegacja otrzymała od strony polskiej publikację IPN na temat zbrodni wołyńskiej. 

– Była to książka naukowa. Odwołuję się tylko do tego, że Prezydent Zełenski i jego otoczenie doskonale wiedzieli, jak ważny jest dla nas ten temat. Rozliczenia z przeszłością to nie tylko kwestia relacji z Ukrainą – wystarczy wspomnieć Niemcy czy Litwę – podkreśliła. 

Wyjaśniła, że wręczenie książki było gestem pojednania, a zapoznanie się z badaniami naukowymi i prawdą historyczną mogło stać się początkiem pogodzenia obu narodów. 

– Chciałabym oddzielić te dwie kwestie: nasza bezkompromisowa pomoc Ukraińcom pokazuje, że historyczne zaszłości nie wpływają na bieżące relacje. Wiemy, po której stronie stoi Polska – po stronie wartości chrześcijańskich, godności ofiar, sprawiedliwości i prawdy – zaznaczyła. 

Ukraina, odrzucając te wartości, oddala się od Europy i Unii Europejskiej. Jedynym pozytywem odebrania orderu jest to, że świat usłyszał o Wołyniu. Dotąd zbrodnia była badana głównie przez historyków polskich i ukraińskich, a brakowało zewnętrznej perspektywy. Nasz konflikt nie był zrozumiały dla świata – dodała. 

Minister Agnieszka Jędrzak odniosła się także do najnowszego sondażu zaufania IBRiS i rekordowego wyniku Prezydenta Karola Nawrockiego. 

– Wynik nie jest zaskakujący. Prezydent konsekwentnie realizuje obietnice. Warto dodać, że ponad 70 proc. młodych ludzi popiera Prezydenta, a ta liczba jest stabilna – powiedziała.