Prezydent Andrzej Duda wraz z liderami państw B9 oraz nordyckich w poniedziałek weźmie udział w szczycie poświęconym m.in. wzmacnianiu obronności wschodniej flanki w Wilnie. – To będzie miejsce do rozmowy o konieczności zwiększania wydatków na obronność – zapowiedział Minister KPRP Wojciech Kolarski.
Szczyt w Wilnie, którego gospodarzem będzie Prezydent Litwy Gitanas Nausėda, odbędzie się w najbliższy poniedziałek w wileńskim pałacu Wielkich Książąt Litewskich. W spotkaniu wezmą udział liderzy z krajów bałtyckich: Litwy, Łotwy i Estonii, nordyckich: Szwecji, Finlandii, Danii, Norwegii i Islandii, a także Bukaresztańskiej Dziewiątki, czyli inicjatywy łączącej państwa wschodniej flanki NATO. Poza krajami bałtyckimi i Polską są to: Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia i Bułgaria.
Wśród gości szczytu będzie także Sekretarz Generalny NATO Mark Rutte i Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Polskę będzie reprezentował Prezydent Andrzej Duda, który wraz z Małżonką Agatą Kornhauser–Dudą udał się do Wilna w niedzielę wieczorem.
Spotkanie w Wilnie jest formą przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO, zaplanowanym na ostatni tydzień czerwca w niderlandzkiej Hadze. Jak zapowiadają organizatorzy, najważniejszymi tematami rozmów będzie wzmacnianie bezpieczeństwa i obronności wschodniej flanki NATO, a także dalsze wsparcie broniącej się przed Rosją Ukrainy.
Szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Wojciech Kolarski podkreślił, że kluczowym tematem rozmów będzie zwiększanie wydatków państw NATO na obronność.
– Dla Prezydenta Dudy to oczywiście kolejna okazja do przedstawienia inicjatywy – z którą wystąpił oficjalnie do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie o której poinformował wszystkich przywódców krajów Sojuszu Północnoatlantyckiego – by każde państwo NATO wydawało na obronność minimum 3 proc. PKB – wskazał.
Może Cię zainteresować Andrzej Duda: Państwa Sojuszu powinny przeznaczać 3 proc. PKB na obronność– Na szczycie będzie obecny Sekretarz Generalny NATO, będą także reprezentowane kraje skandynawskie. Jest to więc formuła szersza niż tradycyjne spotkania Bukaresztańskiej Dziewiątki. To będzie doskonałe miejsce do rozmowy o konieczności zwiększania wydatków na obronność – mówi Wojciech Kolarski.
Jak zaznaczył, „nikt nie wie lepiej niż Polska i kraje naszego regionu o tym, że jest taka konieczność”. – Nikt nie zna lepiej imperialnej polityki Rosji i jej konsekwencji – dodał Minister KPRP. – Ten głos z naszej strony bardzo mocny, i z całą pewnością ten głos wybrzmi, będzie płynął również z tego szczytu – powiedział.
Zapytany, czy w planach jest np. przyjęcie wspólnej deklaracji, w której uczestniczące w szczycie państwa zadeklarują zwiększanie wydatków na obronność do określonego pułapu i zaapelują o to do pozostałych sojuszników Kolarski powiedział, że trwają rozmowy w tej kwestii.
Szef BPM dodał, że stałym tematem rozmów B9 jest również trwająca rosyjska agresja na Ukrainę i wsparcie Ukrainy. – Również tak będzie i tutaj – powiedział. Jak dodał, na marginesie szczytu w Wilnie najprawdopodobniej dojdzie do rozmowy przywódców Polski i Ukrainy.
Po poniedziałkowym szczycie Andrzej Duda we wtorek odbędzie szereg bilateralnych spotkań z litewskimi liderami, w tym Prezydentem Nausėdą i Premierem Gintautasem Paluckasem; w planach jest też spotkanie z mieszkającymi na Wileńszczyźnie Polakami.
Spotkanie przywódców Polski i Litwy – przekazał Wojciech Kolarski – „podsumuje dekadę współpracy polsko–litewskiej, wieloletnią i bardzo intensywną współpracę z Prezydentem Nausėdą”. Jak powiedział, będzie to „pożegnalna” kończącego niedługo kadencję Prezydenta RP wizyta – analogiczna do innych, które odbywał w ostatnich miesiącach w krajach, z których liderami blisko współpracował.
Według Szefa BPM, okres współpracy Prezydentów Dudy i Nausėdy „przejdzie do historii jako czas wyjątkowy, kiedy relacje polsko–litewskie został skierowane na zupełnie nowe tory”. Jak ocenił, Prezydent Nausėda – który sprawuje urząd od 2019 roku – był najprawdopodobniej tym zagranicznym przywódcą, z którym Prezydent Duda spotykał się i rozmawiał najczęściej.
Wśród najważniejszych obszarów rozwoju relacji Kolarski wskazał kwestie infrastrukturalne i energetyczne – jak budowę interkonektorów gazowych czy tras Rail Baltica i Via Baltica łączących oba kraje, jak również kwestie historyczne, łączące oba narody.
W tym kontekście wskazał m.in. na wspólne upamiętnianie powstańców styczniowych, w tym Konstantego Kalinowskiego i gen. Zygmunta Sierakowskiego, których szczątki zostały odnalezione i w 2019 roku uroczyście pochowane na cmentarzu na wileńskiej Rossie.
Bukaresztańska Dziewiątka to nieformalna platforma współpracy krajów wschodniej flanki NATO (Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Bułgarii), utworzona w 2015 r. w Bukareszcie z inicjatywy Prezydentów Polski i Rumunii, Andrzeja Dudy i Klausa Iohannisa. (PAP)