Menu rozwijane

01 czerwca 2025

Prezydent Andrzej Duda wraz z liderami państw B9 oraz nordyckich w poniedziałek weźmie udział w szczycie poświęconym m.in. wzmacnianiu obronności wschodniej flanki w Wilnie. – To będzie miejsce do rozmowy o konieczności zwiększania wydatków na obronność – zapowiedział Minister KPRP Wojciech Kolarski.

Szczyt w Wilnie, którego gospodarzem będzie Prezydent Litwy Gitanas Nausėda, odbędzie się w najbliższy poniedziałek w wileńskim pałacu Wielkich Książąt Litewskich. W spotkaniu wezmą udział liderzy z krajów bałtyckich: Litwy, Łotwy i Estonii, nordyckich: Szwecji, Finlandii, Danii, Norwegii i Islandii, a także Bukaresztańskiej Dziewiątki, czyli inicjatywy łączącej państwa wschodniej flanki NATO. Poza krajami bałtyckimi i Polską są to: Czechy, Słowacja, Węgry, Rumunia i Bułgaria.

Wśród gości szczytu będzie także Sekretarz Generalny NATO Mark Rutte i Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Polskę będzie reprezentował Prezydent Andrzej Duda, który wraz z Małżonką Agatą Kornhauser–Dudą udał się do Wilna w niedzielę wieczorem.

Spotkanie w Wilnie jest formą przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO, zaplanowanym na ostatni tydzień czerwca w niderlandzkiej Hadze. Jak zapowiadają organizatorzy, najważniejszymi tematami rozmów będzie wzmacnianie bezpieczeństwa i obronności wschodniej flanki NATO, a także dalsze wsparcie broniącej się przed Rosją Ukrainy.

Szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej Wojciech Kolarski podkreślił, że kluczowym tematem rozmów będzie zwiększanie wydatków państw NATO na obronność.

– Dla Prezydenta Dudy to oczywiście kolejna okazja do przedstawienia inicjatywy – z którą wystąpił oficjalnie do Sekretarza Generalnego NATO, a następnie o której poinformował wszystkich przywódców krajów Sojuszu Północnoatlantyckiego – by każde państwo NATO wydawało na obronność minimum 3 proc. PKB – wskazał.

Może Cię zainteresować Andrzej Duda: Państwa Sojuszu powinny przeznaczać 3 proc. PKB na obronność

– Na szczycie będzie obecny Sekretarz Generalny NATO, będą także reprezentowane kraje skandynawskie. Jest to więc formuła szersza niż tradycyjne spotkania Bukaresztańskiej Dziewiątki. To będzie doskonałe miejsce do rozmowy o konieczności zwiększania wydatków na obronność – mówi Wojciech Kolarski.

Jak zaznaczył, „nikt nie wie lepiej niż Polska i kraje naszego regionu o tym, że jest taka konieczność”. – Nikt nie zna lepiej imperialnej polityki Rosji i jej konsekwencji – dodał Minister KPRP. – Ten głos z naszej strony bardzo mocny, i z całą pewnością ten głos wybrzmi, będzie płynął również z tego szczytu – powiedział.

Zapytany, czy w planach jest np. przyjęcie wspólnej deklaracji, w której uczestniczące w szczycie państwa zadeklarują zwiększanie wydatków na obronność do określonego pułapu i zaapelują o to do pozostałych sojuszników Kolarski powiedział, że trwają rozmowy w tej kwestii.

Szef BPM dodał, że stałym tematem rozmów B9 jest również trwająca rosyjska agresja na Ukrainę i wsparcie Ukrainy. – Również tak będzie i tutaj – powiedział. Jak dodał, na marginesie szczytu w Wilnie najprawdopodobniej dojdzie do rozmowy przywódców Polski i Ukrainy.

Po poniedziałkowym szczycie Andrzej Duda we wtorek odbędzie szereg bilateralnych spotkań z litewskimi liderami, w tym Prezydentem Nausėdą i Premierem Gintautasem Paluckasem; w planach jest też spotkanie z mieszkającymi na Wileńszczyźnie Polakami.

Spotkanie przywódców Polski i Litwy – przekazał Wojciech Kolarski – „podsumuje dekadę współpracy polsko–litewskiej, wieloletnią i bardzo intensywną współpracę z Prezydentem Nausėdą”. Jak powiedział, będzie to „pożegnalna” kończącego niedługo kadencję Prezydenta RP wizyta – analogiczna do innych, które odbywał w ostatnich miesiącach w krajach, z których liderami blisko współpracował.

Według Szefa BPM, okres współpracy Prezydentów Dudy i Nausėdy „przejdzie do historii jako czas wyjątkowy, kiedy relacje polsko–litewskie został skierowane na zupełnie nowe tory”. Jak ocenił, Prezydent Nausėda – który sprawuje urząd od 2019 roku – był najprawdopodobniej tym zagranicznym przywódcą, z którym Prezydent Duda spotykał się i rozmawiał najczęściej.

Wśród najważniejszych obszarów rozwoju relacji Kolarski wskazał kwestie infrastrukturalne i energetyczne – jak budowę interkonektorów gazowych czy tras Rail Baltica i Via Baltica łączących oba kraje, jak również kwestie historyczne, łączące oba narody.

W tym kontekście wskazał m.in. na wspólne upamiętnianie powstańców styczniowych, w tym Konstantego Kalinowskiego i gen. Zygmunta Sierakowskiego, których szczątki zostały odnalezione i w 2019 roku uroczyście pochowane na cmentarzu na wileńskiej Rossie.

Bukaresztańska Dziewiątka to nieformalna platforma współpracy krajów wschodniej flanki NATO (Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Bułgarii), utworzona w 2015 r. w Bukareszcie z inicjatywy Prezydentów Polski i Rumunii, Andrzeja Dudy i Klausa Iohannisa. (PAP)