W piątek Prezydent Andrzej Duda udaje się z wizytą do litewskiej Kłajpedy, gdzie przy okazji przekazania Litwie statku–mobilnego gazoportu spotka się z Prezydentami: Litwy, Łotwy i Estonii.

Szef Biura Polityki Międzynarodowej Mieszko Pawlak przekazał, że wśród tematów rozmów będą kwestie bezpieczeństwa w kontekście ataków hybrydowych na państwa bałtyckie, a także toczącej się wojny na Ukrainie. Rozmowy będą dotyczyły także wydarzeń w Gruzji, po decyzji tamtejszych władz o zawieszeniu rozmów o wstąpieniu tego państwa do Unii Europejskiej.

Poza uroczystością przekazania jednostki „Independence” Prezydent RP weźmie także udział w śniadaniu roboczym oraz spotkaniu z Prezydentem Litwy Gitanasem Nausėdą, Prezydentem Łotwy Edgarsem Rinkēvičsem oraz Prezydentem Estonii Alarem Karisem.

„Independence” to wybudowany przez południowokoreańskiego Hyundaia gazowiec – statek przystosowany do transportu ciekłego gazu, o pojemności ok. 170 tys. metrów sześciennych. Od 2014 roku jest wykorzystywany w Kłajpedzie jako FSRU, czyli pływająca jednostka służąca do przechowywania i regazyfikacji ciekłego gazu ziemnego.

Do tej pory od 10 lat jednostka była wykorzystywana przez litewskiego operatora jako instalacja pozwalająca na redukcję uzależnienia od dostaw rosyjskiego gazu. Zacumowana w Kłajpedzie „Independence” służy jako mobilny terminal i magazyn gazu transportowanego na Litwę drogą morską. Mimo, że jednostka od 2014 roku operuje na Litwie, jej właścicielem pozostaje norweska firma transportowa; zgodnie z planem jednak po piątkowej uroczystości „Independence” stanie się oficjalnie własnością litewskiego państwa.

Minister Mieszko Pawlak wskazał, że chociaż jednostka służy już na Litwie od lat, to ceremonia przekazania jej na własność państwu litewskiemu będzie miało znaczący ładunek symboliczny.

Wszyscy mamy świadomość, jakie znaczenie ma bezpieczeństwo dostaw gazu w naszej części świata. Ten pływający terminal, podobnie jak inne gazoporty, pozwoliły nam w ostatnich latach uniezależnić się od dostaw z jednego kierunku, kierunku rosyjskiego – podkreślił.

Zwrócił uwagę, że współpraca w obszarze energetyki, w tym dostaw i przesyłu gazu, to kluczowa kwestia we współpracy Polski z Litwą i pozostałymi państwami bałtyckimi, a także jeden z filarów Inicjatywy Trójmorza. – Ona się tak naprawdę zrodziła z pomysłu połączenia gazoportów w Polsce czy Chorwacji – zaznaczył Szef BPM.

Minister akcentował, że piątkowa wizyta, to okazja do spotkania czterech prezydentów i rozmów na najważniejsze bieżące tematy. – To pokazuje, jak dużą wagę przywiązujemy do kwestii bezpieczeństwa energetycznego i połączeń infrastrukturalnych w tym obszarze między naszymi krajami – mówił.

Pytany, jakie inne tematy zostaną poruszone na spotkaniu, Mieszko Pawlak zwrócił uwagę na sprawę Gruzji, gdzie od przeszło tygodnia trwają protesty wspierane przez gruzińską Prezydent Salome Zurabiszwili, które wybuchły po decyzji gruzińskich władz o zawieszeniu do 2028 roku rozmów o wstąpieniu Gruzji do UE.

Tutaj wszyscy Prezydenci są silnie zaniepokojeni tym, w jakim kierunku sytuacja w Gruzji zmierza; również o tym będą rozmawiać. Spodziewamy się, że temat zostanie jutro gruntownie omówiony i zobaczymy, czy i jakie inicjatywy na szczeblu prezydenckim zostaną podjęte – powiedział Minister Pawlak.

Szef BPM odniósł się również do doniesień, wedle których również w piątek ma zostać podpisana umowa między Rosją a Białorusią, przewidująca m.in. ściślejszą współpracę wojskową obu armii, a także utworzenia nowych baz szkoleniowych w Obwodzie Królewieckim oraz w okolicy nieodległego od polskiej i litewskiej granicy Grodna.

Gdy mamy spotkania Prezydentów: Polski, Litwy, Łotwy i Estonii, to temat Rosji i Białorusi, w tym kwestia rosyjskiej obecności na Białorusi, ataków hybrydowych na nasze granice, pojawia się zawsze; to oczywiście będzie jeden z najistotniejszych tematów rozmów. Podobnie zresztą jak obecna sytuacja na Ukrainie, w tym w kontekście zmiany administracji w USA, która dokona się już za półtora miesiąca – powiedział.

Szef BPM odniósł się także to niedawnych wyborów na Litwie, w których zwyciężyła dotychczas opozycyjna Litewska Partia Socjaldemokratyczna. W środę Prezydent Gitanas Nauseda zatwierdził nowy rząd centrolewicowej koalicji. Mieszko Pawlak pytany, jak ta zmiana może wpłynąć na relacje polsko–litewskie, zauważył, że nowym Ministrem Spraw Zagranicznym Litwy został Kestutis Budrys – „bliski współpracownik Prezydenta Nausedy, który był jego głównym doradcą ds. bezpieczeństwa”. Zapewnił, że to postać znana w polskim Pałacu Prezydenckim i BBN, z którym „mamy bardzo dobre kontakty”.

(PAP/ Inf. własna)