1 maja 2004 roku to był bardzo dobry dzień dla Polski. Kilka pokoleń marzyło, by powrócić do politycznej wspólnoty zachodniego świata, zjednoczonej Europy i stało się to naszym wspólnym udziałem – Prezydent Andrzej Duda.

Dziś obchodzimy 20. rocznicę przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. 1 maja 2004 roku Polska wraz z dziewięcioma innymi państwami: Cyprem, Czechami, Estonią, Litwą, Łotwą, Maltą, Słowacją, Słowenią i Węgrami otrzymała pełnoprawne członkostwo we wspólnocie. Przystąpienie do europejskich struktur było dla nas zwieńczeniem długoletniego okresu transformacji po upadku systemu komunistycznego w Europie Środowo–Wschodniej.

Wcześniej, 16 kwietnia 2003 roku w Atenach został podpisany Traktat akcesyjny, na mocy którego doszło do poszerzenia Unii Europejskiej o dziesięć państw. Uroczystego podpisania dokumentu dokonała polska delegacja na czele z Premierem Leszkiem Millerem, Ministrem Spraw Zagranicznych Włodzimierzem Cimoszewiczem i ówczesną Minister ds. europejskich Danutą Hübner.

Ważnym momentem ratyfikacji traktatu ateńskiego było przeprowadzenie ogólnokrajowego referendum. W dwudniowym głosowaniu do urn wyborczych poszło prawie 59 proc. uprawnionych do głosowania. 7 i 8 czerwca 2003 roku ponad 77 proc. głosujących opowiedziało się za przystąpieniem Polski do struktur Unii Europejskiej. 23 lipca 2003 roku traktat akcesyjny został ratyfikowany.

Podobnie jak miliony Polaków wziąłem wówczas udział w referendum i głosowałem „za”. Miałem w pamięci słowa Świętego Jana Pawła II, że Polska potrzebuje Europy, a Europa Polski; że nasza Ojczyzna powinna dołączyć do Unii, że powinniśmy uczestniczyć w jej kształtowaniu zgodnie z wartościami wyznawanymi przez nas, od kiedy ponad tysiąc lat temu dołączyliśmy do rodziny chrześcijańskich narodów Europy – mówił 20 lat później Prezydent Andrzej Duda w specjalnym orędziu.

W nocy z 30 kwietnia na 1 maja 2004 roku na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie miała miejsce uroczystość wciągnięcia na maszt flagi Unii Europejskiej z udziałem przedstawicieli władz państwowych i kościelnych: Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, Premiera Leszka Millera oraz Prymasa Polski kard. Józefa Glempa. – Dokonuje się to, o czym marzyły i do czego dążyły pokolenia Polaków. W tym wyjątkowym momencie wypowiedzmy słowa szacunku i wdzięczności tym, którzy uczynili dla Polski, dla Polaków, dla Europy tak wiele – mówił ówczesny Prezydent. Wskazywał, że „nasze członkostwo w Unii otwiera ogromne możliwości – dla nas, naszych dzieci, wnuków i przyszłych pokoleń”.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

fot. Eliza Radzikowska / KPRP

Nie bez przyczyny tego dnia także w Dublinie odbywały się uroczystości z udziałem przedstawicieli 25 państw członkowski oraz unijnych instytucji. W tym czasie przewodnictwo Rady Unii Europejskiej pełniła Irlandia, dlatego też w uroczystym podniesieniu flag – przy dźwiękach „Ody do radości” – wzięli udział przedstawiciele polskich władz. Na masztach przed rezydencją Prezydent Irlandii Mary McAleese w Phoenix Park powiewały flagi państw członkowskich i Unii Europejskiej, na znak jednoczącej się Europy.

Sukces Polski w Unii jest zasługą milionów Polek i Polaków, wielu środowisk, samorządów i organizacji. Wprowadzenie Polski do Unii, a następnie budowanie jej pozycji i zabieganie o jej interesy może stanowić również przykład współpracy rządów o różnych barwach politycznych – prawicy, lewicy, ludowców. Chciałbym wszystkim za to podziękować. Dobrze przysłużyliście się Polsce. Dziękuję – podkreślił Andrzej Duda.

Członkostwo Polski w strukturach unijnych jest efektem wieloletnich wysiłków podejmowanych przez polskie władze po zwycięstwie „Solidarności”. Przemiany ustrojowe, które nastąpiły po 1989 roku były czynnikiem przybliżającym Polskę do podjęcia rozmów na temat integracji z państwami Europy Zachodniej. Priorytetem polityki zagranicznej po 1989 roku było zapewnienie Polsce członkostwa zarówno w Unii Europejskiej, jak i największym pakcie obronnym – Sojuszu Północnoatlantyckim.

10 października 2009 roku, Prezydent Lech Kaczyński ratyfikował Traktat Lizboński. Traktat zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską wszedł w życie 1 grudnia 2009 roku.

Dzisiaj nadszedł dzień z punktu widzenia naszej historii, ale także historii Wspólnoty – dziś 27 państw – bardzo istotny. Za kilka minut podpiszę akt ratyfikacji przez Rzeczpospolitą Polską tzw. Traktatu Lizbońskiego. Traktatu, który wprowadza podstawowe zmiany do dotychczasowego działania Unii Europejskiej – powiedział wówczas Lech Kaczyński.

Dzisiaj jesteśmy świadkami wielkiego sporu o przyszły kształt Unii Europejskiej. Pojawiają się niepokojące tendencje do federalizacji, mówi się o zmianach traktatów, które ograniczą suwerenność państw członkowskich. Nasza obecność w Unii Europejskiej to polska racja stanu, ale opowiadamy się za Europą wolnych narodów! Europą Ojczyzn – Prezydent Andrzej Duda.

♦♦♦

Podczas Jubileuszowego XXV Forum Ekonomicznego w Krynicy–Zdroju Andrzej Duda uczestniczył – wraz z Prezydentami: Chorwacji Kolindą Grabar–Kitarović i Macedonii Ǵorge Iwanowem – w debacie „Jak zbudować silną Europę? Strategie dla przyszłości”.

 Widzę wielki potencjał rozwojowy w Unii Europejskiej, także poprzez rozszerzanie o kolejne państwa. Natomiast uważam, że powinniśmy zdecydowanie wrócić do korzeni. Unia powinna być unią suwerennych państw narodowych – wskazywał polski przywódca.

Podkreślał trzy kwestie ważne dla przyszłości wspólnoty: jedność, bezpieczeństwo i wolność. Zwracał uwagę na potrzebę respektowania i uznawania interesów poszczególnych państw członkowskich i utrzymywania trwałych relacji sąsiedzkich, działając na zasadzie porozumienia.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

– Każdy, kto zna sytuację Polski i jej historię od 1989 roku – po upadku komunizmu – rozumie, jak ważna była dla nas akcesja do Unii Europejskiej i ile zyskaliśmy – mówił Prezydent Andrzej Duda w wywiadzie dla agencji Reutera. – I to, nie tylko biorąc pod uwagę aspekt czysto finansowy, czy też stopę życiową czy infrastrukturę, lecz również  swobodę – jak ją nazywamy – przemieszczania się bez granic – wskazywał polski przywódca, odnosząc się do badania opinii publicznej wskazującej na wysokie poparcie wśród Polaków naszego członkostwa w Unii.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Podczas II Ogólnopolskiego Kongresu Europeistyki „Państwo w Unii Europejskiej” organizowanego przez Uniwersytet Szczeciński Prezydent wskazywał na zagrożenia wynikające z chęci dominacji silniejszych członków w ramach wspólnoty.

Istnieje dziś w Europie pokusa przywrócenia systemu polegającego na supremacji silniejszych, wbrew podstawowym zasadom europejskiej wspólnoty – zauważył Andrzej Duda.

Podkreślił, że Polska opowiada się za modelem Europy wolnych narodów i równych państw. – Chcemy Europy, która potrafi skutecznie odpowiadać na realne zagrożenia i wyzwania – akcentował Prezydent.

Na początku 2022 roku polski przywódca spotkał się w Brukseli z Szefową Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen i Przewodniczącym Rady Europejskiej Charlesem Michelem. Rozmowy dotyczyły spraw bezpieczeństwa, gdy wokół granic Ukrainy Rosja gromadziła swoje wojska. Polski przywódca rozmawiał z przedstawicielami unijnych instytucji o jedności Zachodu wobec zagrożeń i napięć międzynarodowych.

Zarówno w Unii Europejskiej, jak i NATO powinniśmy działać wspólnie. Ci, którzy tworzą napięcia międzynarodowe, powinni widzieć naszą jedność, bo tylko tą drogą jesteśmy w stanie obronić pokój i prawo międzynarodowe, które ma znaczenie fundamentalne – mówił Prezydent podczas briefingu, relacjonując przebieg rozmów.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

W ubiegłym roku – w 19. rocznicę członkostwa Polski w Unii Europejskiej – Prezydent Andrzej Duda na wspólnej konferencji prasowej z ówczesnym Premierem Mateuszem Morawieckim przedstawił priorytety polskiej prezydencji przypadającej na pierwsze półrocze 2025 roku. Wskazywał na potrzebę zacieśnienia więzi euroatlantyckich, członkostwo Ukrainy, Mołdawii i państw Bałkanów zachodnich w Unii oraz transformację energetyczną. 

Priorytetem naszej prezydencji będzie zacieśnienie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi – akcentował polski przywódca.

Zapowiedział także skierowanie do parlamentu prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej oraz ustawy o Komitecie do Spraw Europejskich.

– Chcemy, żeby ta współpraca była przez polskie władze realizowana jak najbardziej sprawnie. Polska w każdym przypadku mówi jednym głosem: w Radzie Europejskiej, na szczytach NATO czy w ONZ. To jest właśnie ta znakomita realizacja zasady współdziałania – podkreślił polski przywódca.

Ustawa została podpisana przez Prezydenta Andrzeja Dudę 7 września 2023 roku.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

W orędziu wygłoszonym w 20. rocznicę ogólnokrajowego referendum w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej Prezydent mówił, że „z perspektywy czasu widać wyraźnie, jak dobrą decyzją było wejście Polski do Unii”. – Członkostwo we Wspólnocie przyniosło nam wzrost gospodarczy, pozwoliło na otwarcie granic oraz wzmocniło nasze bezpieczeństwo w wielu wymiarach – zauważył.

Polska jest dziś bezpieczna, dynamicznie się rozwija, ma dobre perspektywy, ale nasza historia uczy nas, że nic nie jest dane raz na zawsze. Dlatego o pomyślność i dobrą przyszłość naszej Ojczyzny należy nieustannie zabiegać. To jest nasze wielkie zobowiązanie, które płynie z wielkich historycznych momentów – podkreślił Prezydent w orędziu wygłoszonym w przeddzień rocznicy.