Ekscelencje – Szanowny Panie Prezydencie, Szanowny Panie Premierze,

Wielce Szanowni Państwo!

Właśnie zakończyła się przed momentem sesja plenarna 10. jubileuszowego szczytu liderów państw inicjatywy Trójmorza, która odbywa się u nas, w Warszawie. Chcę z tego powodu wyrazić ogromną satysfakcję i wdzięczność wszystkim – przede wszystkim Panom Prezydentom, Panu Premierowi, Ministrom, przedstawicielom wszystkich państw uczestniczących w tym jubileuszowym szczycie.

To bardzo podniosły moment dla nas wszystkich, przede wszystkim dla mnie, jako Prezydenta Rzeczypospolitej, bo – za co jestem ogromnie wdzięczny – wielokrotnie podkreślano dzisiaj, że ta inicjatywa istniejąca od 2015 roku, od kiedy razem z Panią Prezydent Chorwacji wówczas, Kolindą Grabar–Kitarović, spotkaliśmy się po raz pierwszy, rozmawiając o współpracy w zakresie rozwoju infrastruktury, to spotkanie zaowocowało tą ideą stworzenia takiego forum współpracy właśnie dotyczącego rozwoju infrastruktury i relacji gospodarczych pomiędzy naszymi krajami tutaj, w Europie Środkowej.

Od tamtego czasu minęło wiele lat. I z satysfakcją, i wzruszeniem dzisiaj słyszałem wiele słów podkreślających znakomity rozwój tej inicjatywy i jej znaczenie, jakie ona ma dla państw Europy Centralnej. Chcę podziękować wszystkim tym, którzy przez te 10 lat uczestniczyli w rozwijaniu inicjatywy – głowom państw, szefom rządów, ministrom, ale również i przedstawicielom samorządów regionalnych, a także i przedstawicielom biznesu. Dzisiaj w Warszawie – równolegle obok szczytu przywódców państw Trójmorza – trwa także Forum Gospodarcze państw Trójmorza, na którym spotykają się przedstawiciele biznesu z krajów zrzeszonych w Trójmorzu.

Dzisiaj też bardzo ważny moment – i dla mnie też ogromnie poruszający – albowiem dzisiaj doszło do największego w historii jak do tej pory w ciągu ostatnich 10 lat powiększenia tego forum współpracy. Dołączyły do współpracy w ramach Trójmorza nowe państwa – dwa w charakterze uczestników stowarzyszonych, czyli państw, które aspirują do członkostwa w Unii Europejskiej, ale na tym etapie chcą już współpracować z państwami członkowskimi Trójmorza. Dzisiaj tymi państwami, które przyjęliśmy do tej formuły współpracy, są Albania i Czarnogóra. Cieszę się z tego ogromnie i wyrażam też wielką satysfakcję i podziękowanie wszystkim państwom członkowskim, które muszą wyrazić jednomyślnie zgodę na przyjęcie nowych państw w ramach właśnie uczestnictwa stowarzyszonego.

I dzisiaj również przyjęliśmy dwa państwa jako nowych partnerów strategicznych Trójmorza. To również spotkało się z pełną aprobatą wszystkich państw członkowskich, za co jestem ogromnie wdzięczny. Tymi nowymi państwami partnerskimi, nowymi partnerami strategicznymi – oprócz Stanów Zjednoczonych, które już od lat są partnerem strategicznym, oprócz Republiki Federalnej Niemiec, oprócz Japonii i, oczywiście, od samego początku Komisji Europejskiej – od dziś są także Turcja, jako jedno z państw, które dołączyło do naszej formuły współpracy, i bardzo się z tego cieszę, oraz także i Hiszpania.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Gościliśmy dzisiaj już reprezentantów wszystkich tych państw – Panów Prezydentów, Panów Ministrów – uczestniczyli w naszej dyskusji. W sumie były 23 wystąpienia wszystkich uczestników dzisiejszego spotkania. W tym jedno, którego wysłuchaliśmy zdalnie, ale w bezpośrednim połączeniu. Poprzez internet łączył się z nami Prezydent Wołodymyr Zełenski. Cieszę się, że mogliśmy przedyskutować te kwestie, które dotyczą właśnie najważniejszych spraw związanych z rozwojem infrastruktury. Cieszę się, że wszyscy akcentowali to, że ta współpraca tak znakomicie na przestrzeni tych 10 lat się sprawdziła. Przy wielu wystąpieniach podkreślano te inwestycje, które zostały przeprowadzone.

Ja mówiłem w swoim wystąpieniu o Via Carpatii, którą realizujemy, mówiłem o Via Baltice, którą już zrealizowaliśmy w Polsce, mówiłem o Rail Baltice, którą zrealizowaliśmy w Polsce. Mówiłem o rozwoju interkonektorów, które stanowiły fundamentalny element naszego uzyskania suwerenności, jeżeli chodzi o zaopatrzenie Polski w gaz. Mówiłem o rozwoju sieci gazociągów, o współpracy państw, które mają u siebie gazoporty, od czego cała współpraca Trójmorza się zaczęła. Bo to był kiedyś przedmiot mojego spotkania z Panią byłą Prezydent Chorwacji, Kolindą Grabar–Kitarović.

Mówiliśmy o wszystkim tym, co najważniejsze. Również o tym, jak bardzo wiele dzisiaj realizujemy projektów. Bo w sumie tych projektów w tej chwili w realizacji w ramach Trójmorza jest aż 140, które są takimi projektami, które nazywamy infrastrukturą podwójnego zastosowania, tzn. zarówno taką, która służy użytkowi codziennemu, dla zwykłych mieszkańców naszych państw, dla zwykłych obywateli. Ale również ta infrastruktura ma swoje drugie znaczenie – i to jest jej znaczenie dla tworzenia systemu bezpieczeństwa. I w tym aspekcie na pewno możemy mówić właśnie o infrastrukturze energetycznej.

Ja bardzo mocno chcę podkreślić obecność przedstawicieli Stanów Zjednoczonych jako partnera strategicznego na tym szczycie Trójmorza. Przede wszystkim przez ostatnie dni tutaj, w Warszawie, [obecność] z nami Sekretarza ds. Energii, Pana Chrisa Wrighta.

Chcę z satysfakcją podkreślić, że dzięki temu, że Pan Sekretarz ds. Energii został oddelegowany przez Prezydenta Donalda Trumpa do tego, aby wziąć tutaj udział w naszych spotkaniach i Forum Biznesu Trójmorza, udało się także i przeprowadzić ostateczne sfinalizowanie rozmów dotyczących umowy pomostowej pomiędzy polską firmą zajmującą się jednym z najważniejszych zadań infrastrukturalnych, jeżeli chodzi o infrastrukturę energetyczną, jakie dzisiaj mamy w Polsce, czyli budową elektrowni atomowej na potrzeby naszego kraju, a więc Polskimi Elektrowniami Jądrowymi, i – proszę Państwa – także i amerykańskimi firmami, które uczestniczą w tej inwestycji. Albowiem podjęliśmy decyzję, że będziemy tę pierwszą elektrownię nuklearną w Polsce realizowali we współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, w amerykańskiej technologii.

Cieszę się, że dzięki obecności Sekretarza ds. Energii podpisanie tej umowy pomostowej wyznaczającej kolejne etapy w realizacji tej inwestycji było możliwe. Mam nadzieję, że ta inwestycja nadal będzie realizowana w przyszłości bez przeszkód i że terminowo uda nam się zrealizować to jedno z najważniejszych zadań w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, jakie dzisiaj tutaj u nas, dla Polski, są. Mam nadzieję, że będziemy mogli wtedy nie tylko zapewnić ciągłość i bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej naszemu krajowi, ale jeżeli będzie taka potrzeba – także i naszym sąsiadom.

Rozmawialiśmy o wszystkich tych zagadnieniach właśnie najważniejszych. Mówiliśmy również o rozwoju infrastruktury, w szczególności tej infrastruktury krytycznej, także infrastruktury energetycznej w przestrzeni pomiędzy państwami Trójmorza a Ukrainą, która jest właśnie uczestnikiem stowarzyszonym forum Trójmorza.

Wszyscy – proszę Państwa – podkreśliliśmy bardzo mocno, że jesteśmy z Ukrainą, że stoimy twardo jako wspólnota państw demokratycznych przy Ukrainie. Zawarliśmy to we wspólnej deklaracji, która została przyjęta na zakończenie tego szczytu przywódców państw Trójmorza. Określiliśmy – jako uczestnicy tego szczytu przywódców – że jednoznacznie potępiamy rosyjską agresję na Ukrainę, oczekując tego, że wojna się zakończy sprawiedliwym i trwałym pokojem, który zapewni także bezpieczeństwo i możliwości spokojnego rozwoju naszej części Europy – naszym tutaj obywatelom i współmieszkańcom.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Rozmawialiśmy również o przyszłych zadaniach inwestycyjnych. Rozmawialiśmy o kwestiach bezpieczeństwa w różnych jego obszarach, podkreślając, jak właśnie czas w okresie tych 10 lat pokazał, jak bardzo byliśmy przewidujący, budując tę formułę współpracy w ramach Trójmorza, jak również grupując wokół tej współpracy państwa także i będące partnerami strategicznymi, także i starające się właśnie o to stowarzyszone uczestnictwo w ramach Trójmorza.

Proszę Państwa, chcę podkreślić z wielką satysfakcją, że ta współpraca w opinii wszystkich uczestników sprawdziła się. Zresztą jednoznacznym tego potwierdzeniem jest – jak już powiedziałem – wstępowanie coraz to nowych, kolejnych państw do tego forum współpracy. Tak jak sygnalizowałem wcześniej, dzisiaj – jako partnera stowarzyszonego – przyjęliśmy Hiszpanię. I ten specyficzny zbieg okoliczności, jakim jest wczorajsza awaria sieci energetycznej, do jakiej doszło w Hiszpanii, którą Hiszpania została dotknięta, co skutkuje blackoutem w Hiszpanii, dzisiaj także był przedmiotem naszej rozmowy.

Pytaliśmy przedstawiciela rządu hiszpańskiego, Pana Ministra, czy jest w stanie nam coś bliżej powiedzieć o przyczynach tej bardzo poważnej awarii – co ją w szczegółach spowodowało. Powiedział, że są jeszcze w tej chwili w trakcie wyjaśniania, że ta sprawa jest w szczegółach badana, że najprawdopodobniej jest to zbieg kilku okoliczności, które wystąpiły po prostu jednocześnie i skutkują tak poważnym kryzysem, jakim Hiszpania została dotknięta w ciągu tej ostatniej doby.

Proszę Państwa, powiem tak: dla nas wszystkich to jest taki swoisty sygnał ostrzegawczy. Bo sieci energetyczne są niesłychanie sensytywnym elementem, jeżeli chodzi o infrastrukturę energetyczną – bezpieczeństwo energetyczne w zakresie dostaw energii elektrycznej nie tylko do gospodarstw domowych, ale także do przemysłu i instytucji, które są odpowiedzialne za nasze bezpieczeństwo. Wszyscy wiemy, że dzisiaj trudno sobie w ogóle wyobrazić funkcjonowanie świata i jego instytucji bez energii elektrycznej. Ma fundamentalne znaczenie, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo.

Zasygnalizuję tylko, że ja – jako Prezydent Rzeczypospolitej – w związku z tym zdecydowałem o tym, że w niedługim czasie zwołam Radę Bezpieczeństwa Narodowego tutaj, u nas, oczywiście, w Polsce, w ramach moich konstytucyjnych uprawnień. Ponieważ chciałbym te kwestie bezpieczeństwa polskiego systemu energetycznego, naszej sieci energetycznej przedyskutować z partnerami, kiedy już będziemy mieli także i informacje co do przyczyn awarii w Hiszpanii, kiedy będziemy mieli także i oceny naszych ekspertów dotyczące tej kwestii. Chciałbym – tak jak tradycyjnie to robimy – z najważniejszymi podmiotami polskiej sceny politycznej te zagadnienia omówić, wysłuchać także informacji ze strony przedstawicieli rządu w tej kwestii, którzy są za te zagadnienia odpowiedzialni.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Termin tej Rady w szczegółach podam, oczywiście go ogłoszę. Natomiast w tej chwili już zapowiadam, uspokajam też tutaj moich rodaków, że tego typu spotkanie na poziomie konstytucyjnym w niedługim czasie się odbędzie. Bo chciałbym – jeszcze zanim rozpocznie się w Polsce sezon letni, a więc zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną – żebyśmy taką debatę i taką informację tutaj uzyskali i mogli przekazać. A tym samym dokonali też swoistego sprawdzenia, jeśli chodzi o bezpieczeństwo naszego systemu energetycznego.

Proszę Państwa, bardzo dziękuję Panu Prezydentowi i Panu Premierowi też za udział nie tylko w dzisiejszym szczycie Trójmorza i za reprezentowanie tutaj i Litwy, i Chorwacji, ale przede wszystkim chcę podkreślić, że jesteśmy tutaj dzisiaj w trzech z Państwem, na tej konferencji prasowej. Bo – jak Państwo pamiętacie zapewne – Pan Prezydent Gitanas Nausėda jako Prezydent i gospodarz Litwy gościł nas w zeszłym roku na szczycie Trójmorza, był jego organizatorem. A Pan Premier Andrej Plenković – Premier Chorwacji – w przyszłym roku, w roku 2026, będzie gospodarzem szczytu Trójmorza w Chorwacji.

Dla mnie osobiście to wzruszające i znaczące, bo mogę w tym momencie tylko – kończąc już to moje wystąpienie podsumowujące dzisiejszy jubileuszowy szczyt – powiedzieć, że ten pierwszy, z prawdziwego zdarzenia szczyt Trójmorza, który miał miejsce w 2016 roku, kiedy sformułowaliśmy z Panią Prezydent Kolindą Grabar–Kitarović pierwsze ramy tej inicjatywy, miał miejsce właśnie w Chorwacji. To ona była wtedy gospodarzem tego szczytu niedaleko Dubrownika. Spotkaliśmy się wtedy w jeszcze dosyć wąskiej formule współpracy. I kiedy porównamy te dwa zdarzenia – tamten szczyt z 2016 roku i ten dzisiejszy, z 2025 roku – to właśnie widać, jak bardzo inicjatywa Trójmorza się rozwinęła.

Pani Prezydent Kolinda Grabar–Kitarović była wczoraj tutaj, w Warszawie. Spotkała się z nami – z przywódcami państw Trójmorza. Mieliśmy wzruszające spotkanie. I podkreślałem bardzo mocno jej zasługi w zakresie powstania tej inicjatywy. Podkreślam jeszcze raz: fundamentalnie ważnej dla naszej współpracy, dla bezpieczeństwa, dla rozwoju infrastruktury, a tym samym dla rozwoju gospodarczego w naszej części Europy. W przyszłym roku szczyt ponownie odbędzie się w Chorwacji. Dziękuję ogromnie Panu Premierowi Andrejowi Plenkoviciowi za przyjęcie tego przewodnictwa.

I życzę [jeszcze] tylko tutaj moim Kolegom i Koleżankom – przywódcom państw Trójmorza – powodzenia w dalszym rozwijaniu tej inicjatywy i dalszym budowaniu potencjału naszych państw tutaj, w Europie Centralnej, dzięki także i temu forum współpracy.

Dziękuję bardzo.