Uczestnicy i Organizatorzy uroczystości
wręczenia Nagrody im. Benedykta Polaka
w Sali Senatu Uniwersytetu Warszawskiego

Wysoka Kapituło!
Dostojni Laureaci!
Szanowni Państwo!

Serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na uroczystości w Pałacu Kazimierzowskim, w Sali Senatu Uniwersytetu Warszawskiego – największej polskiej uczelni, o niezwykle bogatej tradycji. Pałac ten to dawna rezydencja polskich królów i siedziba Szkoły Rycerskiej, gdzie kształcili się młodzi patrioci, tacy jak Tadeusz Kościuszko, aby służyć Rzeczypospolitej swą specjalistyczną wiedzą i znajomością zadań publicznych. Siedziba władz stołecznej uczelni to zatem jeden z najważniejszych symboli dziejów i dorobku nauki polskiej oraz etosu i misji uczonego. Dlatego jest to wspaniałe miejsce dla ceremonii wręczenia – już po raz dziewiąty – Nagród im. Benedykta Polaka, przyznawanych za wybitne osiągnięcia badawcze, przyczyniające się do promocji nauki polskiej w świecie, oraz za rozwijanie współpracy naukowej i kontaktów międzykulturowych.

Patron lauru, nasz znakomity rodak żyjący w XIII wieku, jest wzorem odkrywcy nowych sfer rzeczywistości i nowych horyzontów. Wypełniając papieskie poselstwo wraz z Włochem Janem di Piano Carpini odbył on długą i ryzykowną podróż do chana Mongołów w Karakorum i zdał z niej pisemną relację. Był to szczegółowy opis krain Azji Środkowej i Północnej, zamieszkujących tam ludów i ich obyczajów. Kilkadziesiąt lat przed Marco Polo Europa otrzymała fascynujący zasób wiedzy geograficznej, politologicznej, religioznawczej i etnograficznej. Benedykt Polak zasłużył na upamiętnienie w europejskich annałach kontaktów międzycywilizacyjnych. Jesteśmy dumni z jego dziedzictwa i z tego, że jego wyprawa rozpoczęła się w Łęczycy pod rządami polskiego księcia Konrada Mazowieckiego. Cieszę się, że łęczycki samorząd miejski i powiatowy mają – wspólnie z Oddziałem Polskim The Explorers Club i Towarzystwem Naukowym Warszawskim – istotny udział w ustanowieniu Nagrody i kultywowaniu idei patrona. Dziękuję wszystkim zaangażowanym w to przedsięwzięcie.

Składam serdeczne gratulacje tegorocznej Laureatce Nagrody Głównej, Pani Profesor Marcie Kolanowskiej. Pani dokonania przynoszą chlubę nauce polskiej i rozsławiają naszą Ojczyznę w świecie. Chcę wyrazić uznanie dla badań przeprowadzonych przez Laureatkę podczas ponad 20 ekspedycji naukowych na trudno dostępnych terenach, głównie w Kolumbii. Pani Profesor jest wybitną biolożką, która odkryła 370 gatunków orchidei nieznanych dotąd nauce. Zebrane w trakcie wypraw obserwacje mają istotne znaczenie dla rozwoju wiedzy o zmniejszaniu się powierzchni lasów tropikalnych i ocieplaniu klimatu. Podziwu godna jest bibliografia Pani prac, obejmująca 10 monografii naukowych i ponad 150 artykułów. Życzę powodzenia w podejmowanych przez Panią Profesor staraniach na rzecz utworzenia rezerwatu przyrody w Dolinie Sibundy w południowej Kolumbii oraz powołania tam stacji badawczej pod auspicjami Uniwersytetu Łódzkiego.

Z serdecznymi gratulacjami zwracam się także do Pana Profesora Rimvydasa Petrauskasa, Rektora Uniwersytetu Wileńskiego. Cieszę się, że w ręce Magnificencji trafia Nagroda Główna w kategorii dla Cudzoziemca. Pan Profesor jest znakomitym historykiem, znawcą dziejów Wielkiego Księstwa Litewskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów po zawarciu unii lubelskiej. Pana prace znacząco przyczyniły się do zbliżenia poglądów polskich i litewskich badaczy, a także opinii publicznej obu krajów na temat dorobku naszych narodów, stworzonego we wspólnym organizmie państwowym. Jest dla mnie ogromną satysfakcją, że Polacy i Litwini dzisiaj szczycą się wspaniałym wspólnym dziedzictwem, czego dowodem obchodzone razem jubileusze: 230–lecie uchwalenia Konstytucji 3 maja i Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów, 160–lecie powstania styczniowego i inne. Serdecznie dziękuję Magnificencji za otwieranie nowych dróg w badaniach historycznych i za wkład w umacnianie polsko–litewskiego partnerstwa, tak ważnego w obliczu współczesnych wyzwań.

Wreszcie, chciałbym pogratulować zdobywcy wyróżnienia specjalnego, którym jest Pan Doktor Odpurev Gankhuyag. To znamienne, że prestiżowe wyróżnienie, któremu patronuje Benedykt Polak – wielki podróżnik i badacz przecierający poznawcze szlaki między Europą i Azją, między Polską i Mongolią – zostaje przyznane wybitnemu mongolskiemu archeologowi i animatorowi kultury. Dziękuję Panu Doktorowi za zaangażowanie w kulturalną i naukową współpracę polsko–mongolską, a szczególnie za starania poświęcone wspólnemu projektowi badawczemu na pustyni Gobi. Jak znakomite owoce przynosi partnerstwo naszych krajów, miałem okazję przekonać się osobiście podczas wizyty w Mongolii przed dwoma miesiącami.

Wszystkim laureatom składam życzenia kolejnych pięknych sukcesów i wszelkiej pomyślności. Raz jeszcze pragnę wyrazić uznanie organizatorom za pomnażanie dorobku i prestiżu Nagrody. Łączę się z Państwem w radości, dumie i satysfakcji, które niesie dzisiejsza uroczystość.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

________________

List został odczytany przez Doradcę Prezydenta RP Tadeusza Deszkiewicza.