Uczestnicy i Organizatorzy uroczystości

                                                                                   wręczenia Medali Virtus et Fraternitas

                                                                                   w Belwederze w Warszawie

Czcigodni Odznaczeni i Bliscy Odznaczonych!

Szanowni Państwo!

Czasy naznaczone szczególnym dramatyzmem – lata wojen, okupacji, totalitarnych opresji – są wielką próbą człowieczeństwa. W takich okolicznościach nierzadko ujawniają się najgorsze rysy ludzkiej natury: nienawiść, pogarda, przemoc, okrucieństwo. W obliczu zagrożeń częstą postawą bywa też bierność, unikanie ryzyka, skupienie na chronieniu siebie i najbliższych. Tylko nieliczni zdobywają się na akty wielkiej odwagi. Trudno wskazać wspanialszy wzór heroizmu i solidarności międzyludzkiej niż wyciągnięcie ręki do prześladowanych i potrzebujących pomocy – zwłaszcza gdy są to osoby obce, a za niesiony im ratunek grożą okrutne represje i śmierć. Skłaniam głowę przed wszystkimi, którzy w ten sposób zaświadczyli, że dobro płynące z ludzkiego serca może przeciwstawić się złu wlewającemu się do naszego świata.

Niepodległa Rzeczpospolita honoruje zasługi tych cichych bohaterów szczególnym odznaczeniem – Medalem Virtus et Fraternitas. To znak wdzięczności i czci dla osób, które niosły pomoc naszym rodakom i obywatelom polskim innych narodowości – ofiarom prześladowań i zbrodni sowieckich, niemieckich i innych w XX wieku. Niestety upływ czasu sprawia, że odznaczenie to najczęściej nadawane jest pośmiertnie. Przyznanie Medalu przyczynia się do rozsławienia pamięci o osobach nim wyróżnionych. Wolna Polska pragnie bowiem, aby niczyje zasługi dla ratowania naszych prześladowanych rodaków nie zostały pominięte, bez względu na to, jak długi czas minął od przeszłych wojen, totalitarnych okupacji i zbrodniczych ideologii. Pragniemy też nagradzać zaangażowanie tych, którzy w swoich lokalnych i krajowych środowiskach poświęcają się obecnie pielęgnowaniu pamięci o polskich ofiarach historycznych dramatów.

Składam gratulacje i wyrazy najgłębszego uznania na ręce osób odbierających dzisiaj Medale Virtus et Fraternitas w imieniu swoich zmarłych bliskich. Wszyscy odznaczeni – obywatelki i obywatele Norwegii, Słowacji i Węgier – na zawsze pozostają we wdzięcznej pamięci Polaków jako wielcy przyjaciele naszego narodu, zaświadczający o potędze człowieczeństwa okazanego w mrocznych czasach przemocy i pogardy. Dziękuję za pomoc udzieloną naszym współobywatelom, która płynęła z fundamentalnego imperatywu serca i sumienia. Zwracam się również z serdecznymi podziękowaniami do odznaczonych mieszkańców Austrii, którzy zasłużyli się dla upamiętnienia martyrologii polskich więźniów w kompleksie niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych Gusen. Trzeba dociekliwie badać i w pełni ujawniać bolesne dziedzictwo historii, a także przełamywać ciągle jeszcze istniejące bariery milczenia o tych trudnych tematach – aby już nigdy więcej podobne tragedie nie mogły stać się udziałem współczesnych ani przyszłych pokoleń.

Pragnę raz jeszcze wyrazić uznanie Instytutowi Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego za zaangażowanie na rzecz idei, które symbolizuje Medal Virtus et Fraternitas. Pamięć o przeszłości jest drogowskazem pośród wyzwań XXI wieku, a traumatyczne doświadczenia, jakich doznał nasz naród w poprzednim stuleciu, pozostają przestrogą o wymiarze uniwersalnym. Łączmy się
w wysiłkach, aby pokonywać zło i pomnażać dobro i razem oddawajmy chwałę bohaterom.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

_________________________________________________________

W imieniu Prezydenta RP list odczytał Zastępca Szefa KPRP Piotr Ćwik.