Uczestnicy i Organizatorzy
Conference on Combating
Anti–Semitism in the OSCE Region
w Warszawie
Szanowny Panie Przewodniczący!
Szanowna Pani Sekretarz Generalna!
Szanowni Państwo!
Trudno opisywać historię ostatnich dekad, nie uwzględniając dorobku, jaki do kształtowania ładu międzynarodowego wnosi Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Już niedługo,
w 2025 roku, obchodzić będziemy 50. rocznicę Aktu Końcowego z Helsinek. Proces helsiński miał wielkie znaczenie dla dialogu, odprężenia i zapobiegania konfliktom. Wprowadzenie kwestii praw człowieka i podstawowych wolności do agendy relacji między Zachodem a Wschodem przyczyniło się do przełomowych przemian w Europie, zapoczątkowanych przez ruch „Solidarność” w naszej Ojczyźnie. Pamiętając o tym oraz żywiąc przekonanie, że potencjał Organizacji może znacząco wpływać na stabilizowanie sytuacji w Europie, Polska pojmuje swoje przewodnictwo w OBWE jako zadanie zaszczytne i odpowiedzialne. ENGLISH VERSION >>>
Pragnę wyrazić satysfakcję, że wśród wydarzeń rozpoczynających to przewodnictwo poczesne miejsce zajmuje dzisiejsza konferencja poświęcona zwalczaniu antysemityzmu. Jednym z głównych celów i zadań OBWE w wymiarze ludzkim jest bowiem zapobieganie prześladowaniom i dyskryminacji ze względu na pochodzenie etniczne, wyznanie czy miejsce zamieszkania. Prawa człowieka byłyby pustym pojęciem, gdybyśmy nie okazywali czujności wobec tak fundamentalnych naruszeń ludzkiego bezpieczeństwa i godności.
Antysemityzm jest zjawiskiem najbardziej niebezpiecznym spośród wszystkich form rasizmu i dyskryminacji. Niedawno, 27 stycznia, obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu, przypadający w rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz–Birkenau. To straszne miejsce stało się symbolem całego ludobójstwa popełnionego przez hitlerowskich zbrodniarzy na sześciu milionach osób narodowości żydowskiej. Holokaust stanowił wstrząsający rezultat i apogeum antysemityzmu. To właśnie rasizm, nienawiść i pogarda znalazły się u źródeł Shoah, Zagłady Żydów – bezprecedensowego w dziejach świata, zaplanowanego z premedytacją i przeprowadzonego na przemysłową wręcz skalę zniszczenia całego narodu. Pamiętamy również, że podobnie zbrodnicze następstwa przyniosły też szerzone przez władze nazistowskich Niemiec uprzedzenia wobec Romów, których dotknęła tragedia Porajmos, eksterminacji narodu romskiego. Pamięć o strasznych skutkach nienawiści i obłędnej ideologii musi trwać niezachwianie, przekazywana całej ludzkości z pokolenia na pokolenie.
Muzeum POLIN, miejsce dzisiejszego spotkania, stanowi świadectwo prawie tysiącletniego przyjaznego współistnienia Żydów i Polaków na polskiej ziemi, ale też tragedii, której doświadczyli Żydzi z rąk niemieckich oprawców w latach II wojny światowej. Można tu również przekonać się, jak po upadku komunizmu i odzyskaniu przez Polskę wolności w 1989 roku, odrodziły się różne formy aktywności religijnej, społecznej czy kulturalnej społeczności żydowskiej w naszej Ojczyźnie. Podobny proces odrodzenia po Zagładzie dokonał się także w innych krajach Europy. Cieszę się, że zagadnienia te będą dyskutowane podczas III sesji warszawskiej konferencji.
Szanowni Państwo!
W imię pamięci o tragicznej przeszłości i w imię pomyślnego jutra nas wszystkich, cała społeczność międzynarodowa musi łączyć wysiłki, aby nigdy więcej nie dopuścić do dramatów na tle rasistowskim i skutecznie zwalczać zmorę antysemityzmu. Antysemityzm nie ma narodowości – może objawiać się w różnych formach i w różnych miejscach na mapie. Dlatego tak ważne jest odpowiednio wczesne dostrzeganie zagrożeń oraz przeciwstawianie się im, zło bowiem potrafi kiełkować i narastać, jeśli będziemy bierni i obojętni.
Niestety, odradzaniu się antysemityzmu oraz wszystkich innych form wrogości sprzyjają trudne, niespokojne czasy, w których żyjemy. Ksenofobia, nienawiść i zwykła podłość chętnie chodzą
pod rękę z irracjonalnością, z obawą przed złożonymi, niełatwymi do pojęcia zjawiskami społecznymi, gospodarczymi czy cywilizacyjnymi. To pożywka dla ulegania manipulacji i szerzenia się teorii spiskowych. Paradoksalnie, do narastania postaw antysemickich i rasistowskich nieraz przyczynia się rozwój nowych technologii i przyspieszenie obiegu informacji. W mediach społecznościowych nie tylko głosi się antysemickie poglądy, ale wręcz wzywa do kolejnego Holokaustu. Tego zjawiska absolutnie nie wolno lekceważyć. Trzeba pamiętać, że droga od werbalnej agresji do fizycznej przemocy wcale nie musi być długa. Zło powinniśmy likwidować w zarodku, a wolność słowa nie może służyć do szerzenia nienawiści. Zwalczanie antysemityzmu wymaga kompleksowej strategii i umiejętnego wykorzystania różnych środków i metod – od edukacji, poprzez mądrą, rzetelną politykę informacyjną, aż po stosowne środki prawne.
Nie możemy być bezbronni wobec kłamstwa i wrogości.
Jestem przekonany, że podczas tej konferencji zostaną sformułowane trafne i dalekowzroczne wnioski, które pozwolą na skuteczną realizację zadań OBWE w dziedzinie walki z antysemityzmem. Serdecznie dziękuję organizatorom tej debaty oraz wszystkim Państwu za tak liczny w niej udział. Życzę owocnych obrad i serdecznie Państwa pozdrawiam.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda
Podczas wydarzenia Prezydenta reprezentował minister Wojciech Kolarski.