Organizatorzy i Uczestnicy
obchodów 80. rocznicy powstania
w obozie zagłady w Sobiborze

Dostojni Goście, Panie i Panowie!

Łączę się z Państwem, składając hołd więźniom niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze – uczestnikom powstania i wszystkim ofiarom Holokaustu. Przed 80 laty miejsce to było świadkiem nieopisanego cierpienia oraz heroicznej odwagi, o których mamy obowiązek pamiętać i mówić. Jesteśmy to winni pomordowanym i ocalonym, ale też pokoleniom, które przyjdą po nas i będą kształtować jutro Polski, Europy i świata. Jest naszą powinnością, by przekazać im prawdę, która pozwoli budować przyszłość na mocnym fundamencie sprawiedliwości i pokoju. Państwo polskie wypełnia to zobowiązanie, dbając o zachowanie dowodów Holokaustu i upamiętniając jego ofiary. Dlatego chcę dziś podziękować kustoszom opiekującym się tym miejscem za przechowywanie świadectw i upowszechnianie wiedzy o zbrodniach, których podczas II wojny światowej dopuścili się hitlerowcy. Pozdrawiam też delegacje innych państw, których obywatele zostali w tym niemieckim obozie zgładzeni. Dziękuję za przybycie na uroczystości i wspólną zadumę nad Shoah.

Ludobójstwo, które tu popełniono, zawsze będzie wstrząsać ludzkimi sumieniami. Przez nieco ponad półtora roku działania obozu zamordowano 180 tysięcy Żydów z Polski, Słowacji, Holandii, Francji i innych krajów okupowanych przez III Rzeszę Niemiecką. Kiedy 14 października 1943 roku grupa konspiratorów rozpoczęła zryw, w obozie przebywało 600 więźniów. Podczas popołudniowego apelu stanęli oni przed koniecznością decyzji: pozostać na placu obozowym czy dołączyć do powstańców i wspólnie z nimi próbować ucieczki. Każdy wybór niósł ryzyko śmierci. Mimo to 300 osób podjęło walkę o wolność, nadzieję, godność.

Oddajemy dziś cześć wszystkim więźniom niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze. Tym, którzy przeżyli bunt i ocaleli. Tym, którzy zginęli w trakcie ucieczki. Także tym, którzy zostali w niewoli i wkrótce potem zapłacili najwyższą cenę, zabici w akcie zemsty przez hitlerowców. Pamiętamy też o wszystkich ofiarach Holokaustu, zgładzonych w tym i innych miejscach kaźni. Pamiętamy o całym zorganizowanym przemysłowym ludobójstwie, które przynieśli tutaj niemieccy okupanci: o gettach, obozach, komorach gazowych, krematoriach. Pamiętamy i nigdy tego nie zapomnimy.

Temu służą podejmowane przez polskie władze i instytucje publiczne starania o należyte upamiętnienie tych, którzy doświadczyli piekła obozu w Sobiborze. Dziękuję za widoczne efekty tych starań z ostatnich lat: nowy budynek muzeum i ekspozycję, Ścianę Pamięci i Polanę Mogił. Dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do nadania temu miejscu godnego kształtu i upamiętnienia tragedii więźniów. Niech dzięki temu teren dawnego niemieckiego obozu w Sobiborze pozostanie na zawsze przestrogą i świadectwem tego, do jakiego odczłowieczenia i jak potwornych zbrodni może doprowadzić rasizm i nienawiść wobec ludzi innych narodowości.

Chwała uczestnikom powstania w Sobiborze! Wieczna pamięć wszystkim ofiarom Zagłady!

Z wyrazami szacunku

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej 
Andrzej Duda

_________________________________

List odczytał Doradca Prezydenta RP Dariusz Dudek.