Organizatorzy i Uczestnicy obchodów
47. rocznicy Radomskiego Czerwca'76

Szanowni Państwo!

Serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na obchodach 47. rocznicy Radomskiego Czerwca’76. W sposób szczególny chcę wyrazić uznanie dla bohaterów tamtych wydarzeń. Cieszę się, że uczestnicy obecnej uroczystości mogą dzisiaj stanąć razem z Państwem w miejscu pamiętnego zrywu.

Przed 47 laty w reakcji na zapowiedź wysokich podwyżek cen żywności robotnicy tutejszych Zakładów Metalowych ruszyli ówczesną ulicą 1 Maja w stronę gmachu Komitetu Wojewódzkiego PZPR, by wyrazić swój sprzeciw. Tak zaczęły się wydarzenia znane dziś pod nazwą Czerwca’76, w które włączyły się dziesiątki załóg zakładów produkcyjnych z całego kraju. Razem z Radomiem strajkowały Ursus, Płock, Łódź, Elbląg i dziesiątki innych ośrodków.

Siła oporu doprowadziła do odwołania zapowiedzianego wzrostu cen, jednak na protestujących spadła fala brutalnych represji. W całym kraju demonstracje były tłumione siłą, ale Radom dotknęły szykany o niespotykanej nigdzie indziej skali. Na „burzycieli socjalistycznego porządku” czekały więzienne cele, „ścieżki zdrowia”, procesy pokazowe i „wilcze bilety”. W tamtych dniach ludzie pracy dali przykład odwagi, bezkompromisowości i bohaterstwa w obliczu represji, którymi reżim próbował powstrzymać rosnącą falę krytyki.

Ulica, którą wówczas szli protestanci, nie nosi już nazwy 1 Maja, lecz 25 Czerwca. Ta wymowna zmiana obrazuje głębszy sens wydarzeń z 1976 roku. Cel tamtej walki nie ograniczał się bowiem jedynie do powstrzymania wzrostu cen żywności. W dalszej perspektywie prowadziła ona do wolnej Polski. Teraz tu, w Radomiu, i w wielu innych polskich miastach to już nie data 1 maja symbolizuje walkę o godność robotnika, lecz właśnie 25 czerwca.

Wielu z nas pamięta, jak w 1991 roku w miejscu dzisiejszej uroczystości modlił się św. Jan Paweł II. Papież przyjechał wówczas do Ojczyzny pierwszy raz po przełomie 1989 roku, by mówić, czym są dopiero co wywalczone: demokracja, suwerenność, swobody obywatelskie i prawa człowieka. Mamy zatem szczególne zobowiązanie nie tylko wobec uczestników protestów, ale i przez wzgląd na słowa Ojca Świętego, który prosił wtedy, byśmy ich dorobku nie zaprzepaścili.

Rzeczpospolita, aby cieszyć się wolnością, musi czerpać z dziedzictwa tych, którzy tę wolność dla nas wywalczyli. Bo wolność, raz osiągnięta, musi być pielęgnowana i chroniona. Tego nauczyli nas robotnicy Radomskiego Czerwca i tę troskę o wartości, których bronili, jesteśmy im dziś winni.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

_________________________________________________

Podczas obchodów w Radomiu list – w imieniu Prezydenta RP – odczytał Sekretarz Stanu w KPRP Andrzej Dera.