Organizatorzy i Uczestnicy obchodów
stulecia przyłączenia części Górnego Śląska do Polski
w Katowicach

Szanowni Państwo!

Serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na obchodach stulecia przyłączenia części Górnego Śląska do Polski w Katowicach. Łączę się z Państwem, składając hołd pamięci narodowych bohaterów – uczestników trzech powstań śląskich. Ze czcią pochylam głowę przed wieloma pokoleniami Ślązaków, którzy żyjąc pod władzą obcych mocarstw, zachowali własną tożsamość, mowę i zwyczaje, a w sercach miłość Ojczyzny i nadzieję na powrót na te ziemie niepodległej Rzeczypospolitej. Przed stu laty ich marzenia się ziściły. Dzięki niezłomnej wierności mieszkańców regionu i wysiłkowi zbrojnemu powstańców odrodzona Polska objęła władzę nad częścią Górnego Śląska, przyłączoną na mocy traktatów międzynarodowych.

Ogromnie się cieszę, że jubileusz obchodzimy po raz pierwszy jako nowe święto państwowe: Narodowy Dzień Powstań Śląskich, który odtąd przypadać będzie rokrocznie 20 czerwca. Wyrażam najwyższe uznanie i gorąco dziękuję inicjatorom ustanowienia tego święta – władzom samorządowym, organizacjom społecznym, licznym środowiskom i mieszkańcom województw śląskiego i opolskiego, które zwróciły się do mnie z apelem w tej sprawie. Chcę też podziękować parlamentarzystom: posłom i senatorom Rzeczypospolitej, którzy zgodnie poparli tę ideę. Uważam za niezwykle ważne i cenne, że nasza wspólnota narodowa jednoczy się ponad wszelkimi podziałami w imię łączących nas wartości: niepodległości i dziedzictwa, wolności i pamięci, suwerenności i szacunku dla wiekopomnych dzieł naszych przodków i poprzedników.

Kiedy 20 czerwca 1922 roku na Górny Śląsk wkraczało Wojsko Polskie, od dotychczasowej granicy na moście w Szopienicach witali je delegaci władz lokalnych, a tutaj, w Katowicach, jeden z ojców niepodległości – Wojciech Korfanty – i inni dostojnicy. Nade wszystko żołnierzy polskich tłumnie i radośnie witali Ślązacy. Tamtego też dnia polska administracja objęła rządy na Górnym Śląsku. Akt ten przypieczętował opór cywilny i walkę Ślązaków o powrót ich małej ojczyzny do Macierzy. Rok później, 17 i 18 czerwca 1923 roku, tu, w Katowicach, odbyły się uroczystości rocznicowe z udziałem prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, który razem z Korfantym odsłonił wtedy pomnik Nieznanego Powstańca na placu Wolności. Został on potem zniszczony przez hitlerowskich okupantów, a po II wojnie światowej komuniści zastąpili go pomnikiem czerwonoarmistów. Ten ostatni osiem lat temu przeniesiono na cmentarz sowiecki. A dziś my, obywatele na powrót suwerennej Polski, świętując Narodowy Dzień Powstań Śląskich, nawiązujemy także do tradycji z czasów II Rzeczypospolitej.

Bo mimo wielu dramatycznych doświadczeń, które były naszym udziałem w XX wieku, duch niepodległości, polska duma i wola samostanowienia nigdy nie zostały złamane – ani tu, na Śląsku, ani nigdzie indziej w naszej Ojczyźnie. Choć musieliśmy w owym stuleciu tyle razy bronić prawa do posiadania własnego suwerennego państwa, walczyć przeciw agresorom i w konspiracji dążyć do odzyskania wolności, to ostatecznie zwyciężyliśmy i teraz znów żyjemy w niepodległej Ojczyźnie. I mocno wierzę, że Polska pozostanie na kolejne stulecia silnym, wolnym, demokratycznym państwem.

Teraz, kiedy za naszą wschodnią granicą naród ukraiński toczy heroiczny bój o niepodległość, uświadamiamy sobie z całą mocą, jak wielką wartością jest wolność i własne państwo. My, Polacy, doskonale rozumiemy, że suwerenność nie jest dana, lecz zadana; że wymaga stałego zaangażowania obywateli, aktywności w służbie publicznej i codziennej pracy, wymaga solidarności społecznej, a czasem gotowości do poświęceń. I jesteśmy w pełni zdeterminowani, aby ten wspaniały, zaszczytny, chociaż często niełatwy trud podejmować dla dobra wspólnego, dla pomyślności nas, współczesnych, dla dobrej przyszłości naszych dzieci, wnuków i prawnuków. Ta świadomość jest szczególnie głęboka tutaj, na Śląsku, którego społeczność kultywuje wyjątkowy etos pracy i szacunek dla ludzkiego wysiłku. Bardzo dziś Państwu za to dziękuję. Dziękuję też za solidarność z Ukrainą i wsparcie dla uchodźców wojennych – to piękne świadectwo solidarności z bliźnimi, z bratnim narodem ukraińskim.

Wreszcie, dziękuję Państwu za pielęgnowanie pamięci o zmaganiach sprzed wieku, których zwycięski finał obecnie wspominamy. Stulecie przyłączenia Górnego Śląska do Polski jest zwieńczeniem jubileuszu odrodzenia się, obrony i odbudowy niepodległej Rzeczypospolitej, który od czterech lat obchodzimy. Dziękuję wszystkim, którzy włączyli się w świętowanie, upamiętniając setne rocznice trzech powstań i czcząc bohaterów odrodzonej Polski – mężów stanu znanych w całym kraju, ale zwłaszcza tych lokalnych, których wspomnienie umacnia tradycje regionu i poszczególnych miejscowości. Inaugurując jubileusz, liczyłem, że będzie to dzieło wspólnotowe, współtworzone przez mieszkańców miast, miasteczek i wsi w całym kraju. I tak właśnie się stało dzięki licznym inicjatywom także tu, na Śląsku. Chciałem też, byśmy wracali do wydarzeń sprzed stu lat nie tylko ze względu na historię, ale głównie na nasze dzisiaj; byśmy w przeszłości znajdowali inspirację i zachętę do służby naszej wolnej Polsce teraz. Uważam za największy sukces tego jubileuszu, że tak właśnie się stało: że stał się on patriotycznym przygotowaniem do mierzenia się z nowymi wyzwaniami, które właśnie nadeszły.

Raz jeszcze składając gratulacje wszystkim mieszkańcom Śląska z okazji obecnej rocznicy, z serca życzę Państwu i wszystkim Polakom, abyśmy wzorem naszych rodaków sprzed wieku razem, solidarnie, ofiarnie i wytrwale budowali siłę i pomyślność Ojczyzny.

Cześć pamięci Powstańców Śląskich!

Niech żyje wolna, niepodległa, suwerenna Rzeczpospolita!

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

List odczytał podczas uroczystości Sekretarz Stanu w KPRP Wojciech Kolarski. Minister Kolarski reprezentował Prezydenta RP również podczas uroczystości otwarcia w Katowicach Panteonu Górnośląskiego.

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Fot. Arkadiusz Ławrywianiec