Organizatorzy i Uczestnicy
uroczystości patriotyczno–religijnej
na Cmentarzu–Mauzoleum w Palmirach

Szanowni Państwo!

Pozdrawiam uczestników dzisiejszej uroczystości na cmentarzu wojennym w Palmirach – miejscu pochówku ponad dwóch tysięcy ofiar egzekucji dokonanych przez Niemców w latach 1939–1941. Podczas okupacji hitlerowskiej Puszcza Kampinoska stała się świadkiem okrucieństwa, które na zawsze zmieniło jej charakter. W palmirskim lesie przeprowadzano masowe rozstrzelania więźniów Pawiaka, a także zatrzymanych podczas łapanek i pojmanych w akcjach przeciwko polskiemu podziemiu. Do dziś nie wiemy, jak wielu zamordowanych spoczywa w miejscach zbrodni. Wiemy jednak, za co zapłacili najwyższą cenę.

Znaczna większość z nich padła ofiarą Nadzwyczajnej Akcji Pacyfikacyjnej, znanej jako Akcja „AB” – prowadzonych na terenie Generalnego Gubernatorstwa planowych prześladowań polskich elit. Akcja „AB” była częścią eksterminacji Polaków, dokonanej przez obu okupantów. Podobnie jak Akcja „Inteligencja”, Sonderaktion Krakau, mord katyński i przeprowadzona przez Sowietów jeszcze przed II wojną światową operacja polska NKWD, aresztowania i egzekucje w ramach Akcji „AB” miały na celu złamanie oporu i trwałe zniewolenie naszego narodu. Polscy nauczyciele, duchowni, lekarze, urzędnicy masowo ginęli, bo sami nie poddawali się germanizacji i sowietyzacji – i podtrzymywali innych rodaków w wierności wolnej Rzeczypospolitej. Zbiorowe mogiły, takie jak w Palmirach, są świadectwem patriotyzmu poległych tutaj bohaterów, lecz także bezradności okupantów, którzy bezskutecznie starali się wymusić na Polakach, by wyrzekli się Ojczyzny. W każdej ze wspomnianych zbrodni, podobnie jak tu, w Puszczy Kampinoskiej, życie tracili ludzie wykształceni, twórczy, niepospolici. Gdyby wówczas zgodzili się na współpracę z wrogiem, mogliby uniknąć śmierci. Ale nie dali się złamać, choć wielu z nich wiedziało, czym ryzykuje.

My, współcześni, jesteśmy depozytariuszami pamięci o losach poległych w Palmirach, dlatego bardzo dziękuję wszystkim, którzy co roku gromadzą się, by uczcić ich wierność Polsce. Dziękuję historykom z tutejszego muzeum i Instytutu Pamięci Narodowej za dokumentowanie i opisywanie tamtych wydarzeń. Szczególne podziękowania kieruję do młodzieży i jej wychowawców, którzy odwiedzają ten i inne podwarszawskie cmentarze wojenne, porządkują je i uczestniczą w lokalnych obchodach. Każdy gest czci dla znanych nam z imienia i nazwiska rodaków, ale często też dla anonimowych bohaterów, spoczywających w tej ziemi, jest godnym upamiętnieniem ofiary, którą złożyli oni na ołtarzu Ojczyzny. O ich dramacie przypominają leśne krzyże – i my, odwiedzający leśne mogiły i pamiętający o poległych za Polskę.

Cześć ich pamięci!

Z wyrazami szacunku