Organizatorzy i Uczestnicy uroczystości
odsłonięcia pomnika Katarzyny Filipek
w Tokarni

Szanowni Państwo!

Serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na uroczystościach ku czci Katarzyny Filipek. Dziękuję inicjatorom budowy pomnika skromnej, ale niezwykłej bohaterki z Tokarni. W tej miejscowości upłynęło całe jej życie, tutaj została aresztowana przez Niemców 6 marca 1944 roku i stąd wywieziona na rychłą śmierć. Zginęła za to, że ukrywała swoich żydowskich sąsiadów. Oddała życie w imię najwyższych wartości łączących naszą wspólnotę: solidarności międzyludzkiej i chrześcijańskiego miłosierdzia. Dlatego składamy hołd i przekazujemy następnym pokoleniom pamięć o jej heroicznej postawie.

Ten akt historycznej sprawiedliwości dokonuje się dopiero teraz: 80 lat po tamtych tragicznych wydarzeniach. Aż tak długo potomni wraz ze społecznością lokalną przechowywali dramatyczne wspomnienia, zanim ta wspaniała bohaterka doczekała się godnego uczczenia. Dziękuję badaczom oraz wszystkim osobom i instytucjom, które przyczyniły się do powstania tego upamiętnienia i organizacji obecnych obchodów. Dziękuję mieszkańcom Tokarni i całego regionu za to, że strzegą prawdy o zbrodniach, których na tej ziemi dokonali funkcjonariusze nazistowskiej III Rzeszy, i o takich postaciach, jak Katarzyna Filipek.

Cieszę się, że ta nieustraszona kobieta – matka siedmiorga dzieci, młoda wdowa, która nie wahała się udzielić schronienia żydowskiej rodzinie – będzie odtąd miała pomnik w swojej rodzinnej wsi. Rzeźbiarz ukazał ją w tradycyjnej chuście na głowie, z podniesionym dumnie czołem, ze spojrzeniem pełnym zaufania Opatrzności i pewności, że postępuje właściwie. Tak właśnie mogła wyglądać, gdy szła dobrowolnie oddać się w ręce gestapowców. Miała nadzieję, że w ten sposób uchroni przed karą śmierci swoich najbliższych. Dzisiaj wiemy, że dzieci Katarzyny i Mateusza Filipków uniknęły zbiorowej odpowiedzialności. Wiemy też, że przeżyła jedna osoba z żydowskiej rodziny ukrywanej na strychu ich domu. Katarzyna świadomie poświęciła swoje życie, by ocalić bliskich i bliźnich. Pamięć o jej ofierze i wstrząsającym losie będzie zawsze trwać w naszych sercach.

My, współcześni Polacy, żyjący we własnym suwerennym państwie, mamy bowiem szczególną powinność i zobowiązanie: pielęgnować pamięć o naszych rodakach, którzy nigdy, nawet w obliczu najtrudniejszej dziejowej próby, nie ulegli okrucieństwu i terrorowi, lecz mimo ogromnych cierpień wytrwali do końca wierni uniwersalnym ideałom dobra i człowieczeństwa. Polacy ratujący Żydów od Zagłady zgotowanej przez niemieckich okupantów – tacy jak Katarzyna Filipek z Tokarni – są naszymi bohaterami narodowymi na równi z żołnierzami Armii Krajowej i obrońcami Ojczyzny z września 1939 roku.

Polska nigdy o niej nie zapomni! Cześć i chwała bohaterce!

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

____________________________________________________

Podczas uroczystości list odczytał Zastępca Szefa Kancelarii Prezydenta RP Piotr Ćwik.

fot. Sylwester Jamrozik / KCK Tokarnia Kliszczackie Centrum Kultury