Uczestnicy uroczystości odznaczenia
Medalami „Virtus et Fraternitas”
w Belwederze w Warszawie

Szanowni Państwo!

Witam wszystkich zgromadzonych na uroczystości odznaczenia Medalami „Virtus et Fraternitas” obywateli Ukrainy zasłużonych w niesieniu pomocy Polakom śmiertelnie zagrożonym przez nacjonalistycznych zbrodniarzy, a także pielęgnujących pamięć o polskich ofiarach ludobójstwa na Wołyniu.

Obecna uroczystość poprzedza obchody 80. rocznicy Krwawej Niedzieli – tragicznego 11 lipca 1943 roku, kiedy wołyńskie wsie spłynęły krwią Polaków. W najbliższych dniach będziemy mówić wiele i gorzko o tej najtrudniejszej karcie polsko–ukraińskiej historii.

Jednak dziś czcimy Ukraińców, którzy w obliczu zagłady grożącej ich polskim sąsiadom zachowali swoje człowieczeństwo. Ratowali mordowanych Polaków, ukrywali i wspierali, opiekowali się polskimi sierotami. Dowiedli heroicznej odwagi, choć im samym też groziła za to śmierć. Dali w tamtych mrocznych czasach wspaniałe świadectwo braterstwa, które przetrwało próbę terroru i zwaśnienia naszych narodów. Zasłużyli na najwyższe uznanie i docenienie przez Rzeczpospolitą, znakiem czego są wręczane dzisiaj – już pośmiertnie – odznaczenia.

Z wdzięcznością honorujemy dziś także Pana Wołodymyra Kryżuka, któremu dziękuję za pielęgnowanie pamięci o ofiarach rzezi wołyńskiej oraz troskę o utrzymanie grobów i miejsc kaźni.

Mówiąc o zasługach bohaterów tej uroczystości, nie sposób pominąć współczesnego kontekstu: agresji Rosji na Ukrainę. Dokumentowanie i ustalanie prawdy o wspólnej historii jest teraz nie tylko racją stanu naszych państw, ale też orężem przeciwko dezinformacji. Od wybuchu obecnej wojny kremlowska propaganda przez cały czas usiłuje podsycać resentymenty i rozdrapywać zabliźnione, lecz wciąż bolesne rany. Dlatego winniśmy pamiętać o 16 wyróżnianych dzisiaj osobach, a także o wszystkich, wielokrotnie liczniejszych, którym zawdzięczamy dzisiejsze przymierze między naszymi narodami.

Dziękuję Instytutowi Pileckiego i Ministerstwu Spraw Zagranicznych za udokumentowanie zasług odznaczonych i wystąpienie z inicjatywą nadania im Medali „Virtus et Fraternitas”. Dziękuję za obecność przedstawicielom Ambasady Ukrainy w Rzeczypospolitej, a także potomkom i krewnym osób odznaczonych. Ufam, że razem piszemy nową kartę w polsko–ukraińskich relacjach.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

______________________________________________________

Podczas uroczystości list – w imieniu Prezydenta RP – odczytał Szef Gabinetu Prezydenta Paweł Szrot.