Uczestnicy uroczystości pogrzebowych

                                                                                   śp. Prof. Jadwigi Puzyniny

                                                                                   w Warszawie

Wielce Szanowni Państwo!

Z głębokim smutkiem żegnamy Panią Profesor Jadwigę Puzyninę – wielką patriotkę, znakomitą humanistkę, legendę polonistyki, wybitną znawczynię kultury i literatury, a nade wszystko języka polskiego, stanowiącego źródło naszej tożsamości. W imieniu Rzeczypospolitej składam hołd Zmarłej i Jej wspaniałemu dorobkowi, jaki nam pozostawia. Zachowuję w pamięci tak jeszcze niedawną chwilę, gdy w ostatnie Święto Narodowe Trzeciego Maja miałem zaszczyt uhonorować Panią Profesor najwyższym odznaczeniem państwowym: Orderem Orła Białego. To bolesne, że przychodzi nam dzisiaj żegnać wielką damę i mistrzynię nauki polskiej. Jej życie i dokonania na zawsze pozostaną inspiracją, jak służyć Ojczyźnie i dobru wspólnemu, jak bronić wolności i ludzkiej godności. Profesor Jadwiga Puzynina pozostawiła nam piękne przesłanie, by pielęgnować, stale poznawać i coraz lepiej rozumieć dziedzictwo poprzednich pokoleń. Pokazała również, w jaki sposób kierować się fundamentalnymi wartościami w badaniach naukowych.

W biografii Pani Profesor jak w zwierciadle przegląda się polska historia. Rodem z Wołynia, swoje życie i karierę naukową związała z Warszawą. W latach II wojny światowej, zanim jeszcze weszła w dorosłość, Jadwiga Puzynina złożyła świadectwo odwagi i wierności Ojczyźnie, służąc w Szarych Szeregach. Po wojnie, ukończywszy studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim, przez kilka dekad właśnie na macierzystej uczelni rozwijała swoje pasje i talenty naukowe. Jako znakomita badaczka, promotor licznych doktoratów, dziekan Wydziału Polonistyki, a także autorka cennych rozpraw i współpracowniczka innych prestiżowych uniwersytetów w kraju i za granicą, zdobyła Pani Profesor powszechne uznanie i autorytet w środowisku naukowym. Ale nigdy nie zamykała się w świecie wiedzy jak w wieży z kości słoniowej odseparowanej od otoczenia i rodaków. „Mędrca szkiełko i oko” zawsze łączyła z gorącym sercem, patriotycznym i obywatelskim zaangażowaniem, niezgodą na zło i empatią wobec prześladowanych. W 1976 roku była sygnatariuszką Memoriału 101 w proteście przeciw haniebnym zmianom w Konstytucji PRL. Współpracowała z Komitetem Obrony Robotników. Wspierała studentów i pracowników UW represjonowanych w stanie wojennym, za co została internowana przez władze komunistyczne.

Jej opus vitae była bez wątpienia Pracownia Języka Cypriana Norwida i spopularyzowanie spuścizny poety w słowniku Norwidowskim. Z równie wielką pasją poświęciła się aksjolingwistyce, dziedzinie nauki badającej relacje między językiem a wartościami, której była współtwórcą. Dobrze, że możemy sięgać do Jej dorobku, iść śladem Jej przemyśleń o tym, że język nie służy jedynie komunikacji, ale również budowaniu więzi, doskonaleniu naszego człowieczeństwa, tworzeniu wspólnoty skupionej wokół ideałów prawdy, dobra i piękna. Zwłaszcza w skomplikowanym i niespokojnym świecie współczesnym, gdzie formy i treści przekazu mogą burzyć ludzkie umysły, często wręcz z premedytacją skłócać i podżegać do nienawiści – potrzebujemy odpowiedzialności za słowo. Warto uważnie odczytywać przemyślenia Profesor Jadwigi Puzyniny, która z ogromnym zaangażowaniem rozwijała pouczające przesłanie Cypriana Kamila Norwida, iż „wyrazy i słowa nasze są także i na to, że nas sądzą, nie tylko że nas wyrażają”.

Skłaniam się przed wybitną postacią Pani Profesor i dziękuję za wszystko, co ofiarowała naszej Ojczyźnie, polskiej nauce i kulturze. Wyrazem uznania dla Jej osiągnięć są liczne wyróżnienia i zaszczytne odznaczenia, a szczególnym dowodem naszej wdzięczności pozostanie pamięć i kontynuowanie Jej dzieł. Wraz z odejściem Profesor Jadwigi Puzyniny ponieśliśmy wielką stratę, ale ciągle będziemy czerpać z Jej dokonań jak z obfitego, życiodajnego źródła. Cześć Jej pamięci!

Rodzinie i Bliskim Zmarłej składam wyrazy serdecznego współczucia.

Wieczny odpoczynek racz Jej dać, Panie!

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

List odczytała Paulina Malinowska–Kowalczyk, Doradca Prezydenta RP.