Pan
Jacek Chlebny
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Uczestnicy
Zgromadzenia Ogólnego Sędziów
Naczelnego Sądu Administracyjnego
Szanowny Panie Prezesie!
Szanowni Państwo, Panie i Panowie Sędziowie!
Dziękuję za kolejny rok Państwa niezastąpionej, fundamentalnie ważnej i owocnej pracy na rzecz obywateli Rzeczypospolitej – w służbie pryncypiów naszego porządku prawnego. Gratuluję wysokiego poziomu orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych zarówno w aspekcie merytorycznym, jak i formalnym. Profesjonalizm i determinacja, z jakimi strzegą Państwo standardów nowoczesnego państwa prawa, a jednocześnie skłaniają do tego inne organy i instytucje publiczne, są dla mnie motywem nadziei, że polski system prawny jest i pozostanie odporny na wszelkiego rodzaju zagrożenia, w tym kryzysy ustrojowe. Niech spokojna, rzetelna praca pionu administracyjnego sądownictwa będzie punktem odniesienia i inspiracją dla wszystkich osób i organów zaangażowanych w proces tworzenia i stosowania prawa w Polsce.
Coroczna informacja o działalności sądów administracyjnych również tym razem potwierdza tezę, że ich orzecznictwo należy do szczególnie istotnych, a przy tym jednoznacznie pozytywnych czynników regulujących stosunki prawne i społeczne w naszym kraju. W pierwszym rzędzie pragnę wyrazić aprobatę dla konsekwentnego stanowiska NSA w sprawie bezwzględnej skuteczności powołania sędziego przez Prezydenta RP. W tym kontekście ważny jest wyrok z 4 listopada 2021 roku, w którym czytamy: „W aspekcie unijnych i konwencyjnych standardów prawa do sądu można uznać, że jeżeli w składzie orzekającym wojewódzkiego sądu administracyjnego zasiada sędzia bądź asesor sądowy spełniający konstytucyjne standardy niezależności, niezawisłości i bezstronności, nawet jeżeli został powołany przez Prezydenta na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., to taki sąd należy uznać za sąd europejski w rozumieniu art. 2 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1–3 TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Sprawując urząd Prezydenta RP, konsekwentnie bronię trójpodziału władzy, w tym w szczególności gwarancji związanych ze statusem i zasadą nieusuwalności sędziów. Obecnie obserwujemy próby, bezprecedensowe od czasów powojennych, kwestionowania ważności powołań sędziowskich. Nie było i nie będzie na to mojej zgody. Należy zauważyć, że tego typu działania mogą w konsekwencji prowadzić do podważania powołań dokonanych przed zmianami demokratycznymi z roku 1989, jak również powołań dokonanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa działającej na podstawie przepisów kilkakrotnie kwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny. Nie neguję konieczności reform wymiaru sprawiedliwości, zawsze jednak muszą się one odbywać z poszanowaniem ram konstytucyjnych, w tym w szczególności prawa obywateli do sądu.
W tym kontekście z satysfakcją przyjąłem również wiadomość o kolejnych uchwałach, postanowieniach i wyrokach NSA, które zwiększają zakres ochrony prawnej obywateli, a w konsekwencji także ich zaufanie i szacunek dla państwa. Tytułem przykładu warto wskazać wyrok z 13 lutego 2024 roku, którym NSA sprzeciwił się automatycznemu domniemaniu nadużycia prawa podatkowego, zwracając uwagę na konieczność respektowania i gruntownej analizy konkretnych dowodów przedstawianych w procesie decyzyjnym organów podatkowych, a także uchwałę siedmiu sędziów NSA z 27 marca 2023 roku dotyczącą przepisów o zapobieganiu i zwalczaniu epidemii Covid–19 w zakresie zawieszania biegu terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego.
Choć sprawa ta będzie zapewne przedmiotem przyszłorocznej informacji o działalności sądów administracyjnych, chciałbym również przywołać uchwałę NSA sprzed kilku dni, tj. z 10 kwietnia br. Dotyczy ona obrotu roszczeniami do gruntów warszawskich, a wynika z niej, że umowa przelewu wierzytelności, czyli sam zakup roszczeń z tzw. dekretu Bieruta z 1945 roku, nie może być podstawą do odzyskania gruntu – nabywca nie jest bowiem w takiej sprawie stroną postępowania. Cieszę się, że także w sprawach drażliwych, wywołujących szeroki oddźwięk społeczny – a do takich należy z pewnością afera reprywatyzacyjna w Warszawie – Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje swoje władztwo w sposób niezależny i stanowczy, na mocnych podstawach litery i doktryny prawa oraz swojego dotychczasowego, niezwykle cennego dorobku orzeczniczego.
Sprawowanie urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nakłada na mnie obowiązek działania z uwzględnieniem bardzo szerokiego oglądu spraw państwowych, z całym ich zróżnicowaniem w aspekcie wewnętrznym i międzynarodowym. Pozwala mi to stwierdzić bez cienia wątpliwości, że Polska stoi obecnie wobec poważnych wyzwań – przede wszystkim związanych z zapewnieniem wszechstronnie rozumianego bezpieczeństwa – a jednocześnie rysują się przed nami niezwykłe, historyczne szanse. Naszym wspólnym obywatelskim obowiązkiem jest sprawić, aby Rzeczpospolita sprostała tym pierwszym i dobrze wykorzystała te drugie. Ufam, że jako współodpowiedzialni za jeden z kluczowych elementów systemu władz publicznych będą Państwo realizować swoje posłannictwo ze świadomością wagi dokonywanych przez Państwa rozstrzygnięć. Raz jeszcze dziękując za całoroczny trud Pań i Panów Sędziów, proszę o przyjęcie życzeń wszelkiej pomyślności w życiu zawodowym i osobistym.
Z wyrazami szacunku
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda
_________________________________________________
List odczytała Minister Małgorzata Paprocka.
Najnowsze
