Pan Andrij Rukkas

                                                                                   Laureat Nagrody

im. Iwana Wyhowskiego

                                                                                   oraz Organizatorzy i Uczestnicy

                                                                                   uroczystości wręczenia Nagrody

Dostojny Laureacie, Szanowni Wyróżnieni, Panie i Panowie!

Proszę przyjąć serdeczne gratulacje z okazji uhonorowania prestiżowym wyróżnieniem, jakim jest Nagroda im. Iwana Wyhowskiego. Laur ten – ustanowiony w 2014 roku przez Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, które było jego inicjatorem, oraz przez czołowe polskie uczelnie i instytucje naukowe – jest pięknym symbolem więzi łączących Polskę i Ukrainę. Nagroda stanowi wyraz uznania polskich środowisk intelektualnych dla dokonań obywateli Ukrainy, którzy w szczególny sposób przyczyniają się do rozwoju nauki, kultury i społeczeństwa obywatelskiego
w swoim kraju, a także pogłębiają partnerstwo między naszymi niepodległymi państwami – w imię najlepszych tradycji dawnej Rzeczypospolitej Wielu Narodów i wspólnej pomyślnej przyszłości
w strukturach jednoczącej się Europy. Pragnę podziękować za wszystko, co uczynił Pan i nadal z wielkim zaangażowaniem czyni dla pielęgnowania bogatego historycznego dziedzictwa łączącego nasze narody oraz dla budowania mostów współpracy między Polakami a Ukraińcami.

W nowych, współczesnych okolicznościach kontynuuje Pan przesłanie patrona Nagrody – XVII–wiecznego hetmana kozackiego i wojewody kijowskiego z ramienia Rzeczypospolitej. Iwan Wyhowski był orędownikiem fundamentalnego porozumienia Kozaków z Polakami i utworzenia na tej podstawie Rzeczypospolitej Trzech Narodów: polskiego, litewskiego i ruskiego. Dwa stulecia później do tej wizji nawiązali przywódcy zrywu 1863 roku, czego symbolem stała się pieczęć władz powstańczych – z wizerunkami Orła, Pogoni i Archanioła Michała, zwieńczonymi jagiellońską koroną – opatrzona inskrypcją: „Rząd Narodowy – Równość, Wolność, Niepodległość”. Wspólnota naszych interesów narodowych mogła urzeczywistnić się w 1658 roku, gdy Wyhowski w imieniu Siczy Zaporoskiej zawarł z Rzecząpospolitą ugodę hadziacką, tworzącą polsko–litewsko–ruską unię polityczną, a następnie na czele połączonych sił kozacko–polsko–tatarskich odniósł
w bitwie pod Konotopem miażdżące zwycięstwo nad wojskami moskiewskimi. Niestety nie dane nam było spożytkować i utrwalić owoców tego sukcesu. Jednak pamięć o tych wielkich chwilach historii, mówiących o naszej solidarności, mądrości politycznej i wspólnym zmyśle odpowiedzialności obywatelskiej, pozostaje cennym drogowskazem także pośród współczesnych wyzwań.

Kwestie te są Panu doskonale znane jako badaczowi dziejów ukraińskiej i polskiej wojskowości, w tym sojuszu polsko–ukraińskiego z czasów zmagań z bolszewicką Rosją i współpracy militarnej Polaków i Ukraińców w okresie międzywojennym. Dla każdego, kto wnikliwie i dalekowzrocznie ocenia spuściznę doświadczeń i układ geopolityczny naszej części Europy, nie ulega wątpliwości, że niepodległość Polski i Ukrainy są ściśle powiązane, a łączące nas partnerstwo ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa i stabilności całego regionu.

Niepodległa Ukraina stoi dziś przed wielką dziejową próbą, walecznie odpierając brutalną agresję rosyjską. Już czwarty rok trwa pełnoskalowa wojna rozpętana przez Kreml, którego celem jest odebranie Ukrainie suwerenności i podmiotowości. Trudno o wymowniejszy i oczywistszy dowód, że zasadnicze dążenia imperialnej polityki Moskwy są takie same od stuleci – mimo zmian władców, ustrojów i okoliczności historycznych. W walce, którą toczy obecnie Ukraina, Polska stoi solidarnie po jej stronie i wspiera ją we wszechstronny sposób – to konsekwentne, niezłomne stanowisko oparte jest na konsensusie wszystkich najważniejszych sił politycznych w naszym kraju. Ufam, że z wojennych zmagań Ukraina wyjdzie ostatecznie zwycięsko, będzie mogła cieszyć się trwałym, sprawiedliwym pokojem i spełniać swoje proeuropejskie aspiracje.

Raz jeszcze gratuluję zaszczytnej nagrody, która honoruje zarówno Pana zasługi dla niepodległej, demokratycznej Ukrainy, jak i dla rozwijania współpracy obu naszych sąsiedzkich krajów. Pragnę też przekazać gratulacje i wyrazy uznania wszystkim wyróżnionym, którzy w ramach Nagrody im. Iwana Wyhowskiego odbędą czteromiesięczne staże na polskich uniwersytetach. Życzę Państwu, aby pobyt w Polsce i prowadzona tu działalność naukowa zaowocowały kolejnymi osiągnięciami badawczymi i dały okazję do zawiązania wartościowych kontaktów i przyjaźni.

Z wyrazami szacunku

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda

___________________________________

List odczytał Michał Wołłejko – przedstawiciel Biura Polityki Międzynarodowej Kancelarii Prezydenta RP.