Uczestnicy i Organizatorzy konferencji
„Pięćdziesiąt pokoleń Polaków”
z okazji tysiąclecia koronacji
dwóch pierwszych królów Polski:
Bolesława Chrobrego i Mieszka II Lamberta
w Belwederze w Warszawie

Szanowni Państwo!

Najstarsza kronika opisująca dzieje Polski powstała ponad 900 lat temu. Jej autor, Gall Anonim – w którym wielu dzisiejszych badaczy upatruje Wenecjanina, być może rodem z Dalmacji – tak streszczał położenie, status i losy państwa polskiego: „Kraina owa […] w tym przodkuje najbardziej przed innymi, że jakkolwiek opasana jest od tylu rodów, bądź chrześcijańskich, bądź bałwochwalczych, a przez wszystkie pospołu lub pojedynczo po wielekroć napastowana, nigdy jednak od żadnego pod jarzmo nie była ugięta”.

Jest to kwintesencja polskiej historii – wymownie rozbrzmiewająca z głębiny wieków. Pamiętamy o późniejszych dramatycznych doświadczeniach naszego narodu z czasów zaborów i obcych okupacji. A jednak stwierdzamy, że wielki, ponadtysiącletni bilans Polaków wypada nad wyraz chlubnie. Syntezą polskich dziejów jest bowiem dumne trwanie naszego niepodległego narodu – wbrew wielowiekowym zakusom naszych wrogów, którzy próbowali Polskę od siebie uzależnić, podbić czy wręcz unicestwić.

Tu, w środku Europy – na przecięciu geopolitycznych wektorów, wpływów oraz nacisków z zachodu i wschodu, północy i południa – potrafiliśmy ufundować i umocnić własne ojczyste miejsce, stworzyć oryginalną i niepodważalną tożsamość narodową, osiągnąć ponadczasową suwerenność, podmiotowość i sprawczość. Mimo licznych dziejowych burz, które tak silnie miotały Polską zwłaszcza w ostatnich stuleciach, nigdy nie ulegliśmy przemocy i zawsze odradzaliśmy się do niepodległego bytu. Nasze biało–czerwone barwy są znakiem historycznego zwycięstwa.

Odczuwamy to szczególnie mocno teraz, gdy zbliża się wielki dziejowy jubileusz – milenium koronacji pierwszego polskiego króla, Bolesława Chrobrego, oraz niewiele późniejszej koronacji jego syna, Mieszka II Lamberta. Uzyskanie godności królewskiej przez wybitnego władcę, obdarzonego ogromną energią i przenikliwością, jakim był Chrobry, nie dokonało się przez przypadek. Wręcz przeciwnie – stanowiło wspaniałe zwieńczenie dynastycznego i państwowotwórczego dzieła Piastów. W połowie X wieku emanujący z Gniezna zamysł skonsolidowania domen plemiennych i ustanowienia silnego władztwa zabłysnął jak intensywny płomień, a wraz z epokową, suwerenną decyzją księcia Mieszka I o chrystianizacji Polski nasz kraj trwale umocnił swoje miejsce w kręgu cywilizacji europejskiej.

Przejąwszy tak znakomite dziedzictwo po ojcu, Bolesław Chrobry u kresu swego długiego i świetnego panowania poprzez akt koronacji uzyskał wymowne uznanie pozycji i znaczenia Polski. Królewskie namaszczenie Bolesława Chrobrego, które dokonało się najpewniej w archikatedrze w Gnieźnie w Wielkanoc przypadającą 18 kwietnia 1025 roku, było jednym z najdonioślejszych wydarzeń w naszej historii – niepodważalnym świadectwem niepodległości i suwerenności młodego państwa, wpisaniem naszej Ojczyzny do trzonu konstrukcji średniowiecznej christianitas, a zarazem potwierdzeniem naszej geopolitycznej rangi, która jest udziałem Polaków od tysiąca lat.

Istotnego znaczenia Królestwa Polskiego dowiodła także natychmiastowa wręcz koronacja Mieszka II Lamberta, który objął tron pod koniec 1025 roku, po śmierci ojca. Mimo zmiennych kolei losu, jakich doświadczył nasz kraj w późniejszych wiekach, tradycja monarsza zrosła się ze statusem Polski.

Milenium koronacji Bolesława Chrobrego i Mieszka II Lamberta to okazja do historiozoficznej refleksji i do złożenia hołdu pokoleniom Polaków – w tym również przedstawicielom innych narodów współtworzącym nasz ojczysty dom, którzy w długim łańcuchu patriotycznego dziedzictwa pielęgnowali i bronili polskiej niepodległości. Jesteśmy winni cześć nie tylko władcom i wodzom, lecz także mężom stanu, koryfeuszom polskiej myśli politycznej, uczonym, artystom, twórcom kultury; duchownym i świeckim orędownikom wiary i fundamentalnych wartości; budowniczym, mistrzom rzemiosła i przedsiębiorcom; edukatorom, wychowawcom i społecznikom. Słowem: wszystkim ludziom szabli, pióra i codziennej wytrwałej pracy, którzy na przestrzeni wieków, aż po czasy najnowsze, byli strażnikami polskości i mocy naszego suwerennego państwa. W imieniu Rzeczypospolitej pragnę dziś, w tym szczególnym czasie, uczcić ich zasługi, a także dzielić z Państwem poczucie zobowiązania i dumę z tego, że możemy rozwijać ich wspaniały dorobek, który pozostanie dla nas inspiracją i wezwaniem do budowania nowoczesnego, bezpiecznego i silnego państwa.

Bardzo się cieszę, że obchody tysiąclecia koronacji pierwszych polskich królów uświetnia konferencja, rozpoczynająca się właśnie w Belwederze – miejscu, gdzie bije puls naszej historii. Wyrażam uznanie dla organizatorów oraz uczestników tej cennej debaty. Serdecznie dziękuję także za publikację stanowiącą podsumowanie Państwa namysłu i dociekań. Bez wątpienia będzie to ważny głos na temat polskiego dziedzictwa, tożsamości i przyszłości. Już teraz zachęcam rodaków do lektury tego wydawnictwa. Wszystkim zgromadzonym na dzisiejszej konferencji życzę owocnych obrad.

Z wyrazami szacunku

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

________________________________________________________ 

List odczytała Minister Katarzyna Pawlak–Mucha.