Organizatorzy i Uczestnicy uroczystości

                                                                                   odsłonięcia pomnika Jana Olszewskiego

                                                                                   w Słupsku

Szanowni Państwo!

Z radością przyjąłem wiadomość, że przy słupskim placu Powstańców Warszawskich zostanie upamiętniony jeden z nich – zasłużony dla Polski, odznaczony Orderem Orła Białego mąż stanu Jan Olszewski. Serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na uroczystości odsłonięcia jego pomnika. Dziękuję za obecność tutaj, za manifestację przywiązania do ideałów, którym konsekwentnie służył Premier Olszewski. Pragnę też wyrazić wdzięczność i uznanie inicjatorom uczczenia jego pamięci – radnym miejskim z klubu Prawa i Sprawiedliwości – oraz przedstawicielom Instytutu Pamięci Narodowej, który udzielił materialnego wsparcia.

Wybór dokonań Jana Olszewskiego, które zapisano na cokole pomnika, był trudnym wyzwaniem. Premier Olszewski pochodził z rodziny o tradycjach patriotycznej lewicy niepodległościowej. Służbę wolnej Polsce, sprawiedliwości i prawdzie podjął już podczas II wojny światowej jako harcerz Szarych Szeregów; uczestniczył w powstaniu warszawskim jako łącznik. Po wojnie ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim, był pracownikiem naukowym i publicystą otwarcie krytycznym wobec władz komunistycznych. Jako adwokat bronił czołowych opozycjonistów w głośnych procesach politycznych. Sygnatariusz słynnych listów protestacyjnych – Listu 59 i Listu 14, współtworzył Polskie Porozumienie Niepodległościowe i Komitet Obrony Robotników. Był doradcą Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” i współautorem statutu Związku, prowadził jego postępowanie rejestracyjne. Był też pełnomocnikiem oskarżyciela posiłkowego w procesie morderców księdza Jerzego Popiełuszki; zabiegał o wyjaśnienie spraw zabójstw księży Stanisława Suchowolca, Stefana Niedzielaka i Sylwestra Zycha. W obradach Okrągłego Stołu pełnił funkcję eksperta opozycji solidarnościowej.

Po przełomie 1989 roku był wiceprzewodniczącym Trybunału Stanu, aktywnym i cenionym parlamentarzystą, współtwórcą i jednym z czołowych przedstawicieli ugrupowań akcentujących potrzebę radykalnego zerwania z komunizmem, wyzwolenia polskiego życia publicznego spod wpływów ludzi dawnego reżimu oraz środowiska dawnych funkcjonariuszy i współpracowników służb specjalnych PRL, a także od ingerencji służb innych państw. Opowiadał się za prawdziwie suwerenną Rzecząpospolitą, wierną ponadtysiącletniemu dziedzictwu tradycji, wartości i kultury. Zarazem dążył do trwałego włączenia Polski do euroatlantyckiej strefy wolności, pokoju, demokracji, bezpieczeństwa i cywilizacyjnego rozwoju.

Poczesne miejsce w najnowszej historii naszego kraju zyskał jako Prezes Rady Ministrów, pierwszej wyłonionej przez Sejm wybrany w całkowicie wolnych wyborach. Wraz ze swoimi ministrami podjął działania zmierzające do wyprowadzenia wojsk sowieckich z Polski i zatrzymania procesu uwłaszczania się komunistycznej nomenklatury. Jako pierwszy szef rządu głównym celem polityki zagranicznej wolnej Polski uczynił oficjalnie członkostwo w NATO i ówczesnych Wspólnotach Europejskich. Premier Olszewski zapobiegł również próbom ponownego związania bezpieczeństwa Polski i jej rozwoju gospodarczego z Rosją.

Ostatnim, dramatycznym epizodem działalności rządu Jana Olszewskiego były wydarzenia związane z częściowym wykonaniem uchwały lustracyjnej Sejmu z 28 maja 1992 roku. W pamiętnej mowie sejmowej wygłoszonej 33 lata temu, 4 czerwca 1992 roku, tuż przed przegłosowaniem wotum nieufności dla swojego gabinetu przez utworzoną ad hoc koalicję antylustracyjną, Premier Olszewski zadał pytanie, które wciąż rozbrzmiewa jako jego moralny i patriotyczny testament i które powinniśmy zadawać sobie nieustannie: czyja będzie Polska? Czy będzie należeć do całego narodu, rządzona przez wyłanianych przez niego lojalnych przedstawicieli? Czy też ulegnie obcym mocom, poddana władzy osób, które powtarzają wzniosłe hasła, lecz swoimi czynami dowodzą, że patriotycznych treści nie noszą w sercu?

Wybory prezydenta Polski sprzed trzech dni przyniosły jednoznaczny wynik i imponujący rekord frekwencji. Ale jednocześnie po raz kolejny ujawniły skalę podziałów ideowych, politycznych i społecznych, znaczny poziom wzajemnej nieufności i niechęci między głosującymi. Wierzę, że mój następca, prezydent elekt Karol Nawrocki, oraz wszyscy obywatele angażujący się w politykę pojmowaną jako rozumne zabieganie o dobro wspólne znajdą sposób, aby polskie sprawy znowu bardziej nasz naród łączyły niż dzieliły. Tak abyśmy u stóp tego pomnika mogli powiedzieć: „Panie Premierze, dziękujemy za wszystko, co Pan zrobił dla naszej Ojczyzny! Cieszymy się, że możemy Panu oznajmić: Rzeczpospolita jest i pozostanie nasza, Polaków! Jest i zawsze będzie największym wspólnym skarbem nas wszystkich, jej obywateli”.

Z wyrazami szacunku

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda

_____________________________________

List podczas uroczystości odczytał Doradca Prezydenta RP Piotr Karczewski.