Organizatorzy i Uczestnicy obchodów
160. rocznicy bitwy pod Krzykawką

Szanowni Państwo!

Serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na Polanie im. Płk. Francesco Nullo z okazji 160. rocznicy bitwy pod Krzykawką. Cieszę się, że spotykają się Państwo w tym historycznym miejscu, gdzie połączone oddziały pułkowników Józefa Minerskiego i Francesco Nullo stoczyły heroiczny bój z przeważającymi siłami rosyjskimi. Polacy, Włosi i Francuzi, walcząc ramię w ramię, przeciwstawili się carskiej tyranii i choć wielu z nich poległo, to zostawili nam, potomnym, zawsze aktualne przesłanie wolności i solidarności. Łączę się dzisiaj z Państwem, składając hołd bohaterom zmagań o niepodległą Polskę.

Powstanie styczniowe było największym i najdłużej trwającym zrywem niepodległościowym na ziemiach Rzeczypospolitej rozdartych przez zaborców. Polacy wystąpili z bronią w ręku przeciw carskiemu imperium, nieuznającemu naszych praw do samostanowienia i niszczącemu polskość w procesie zaciekłej rusyfikacji. Nasz naród przemówił potężnym głosem dumy i protestu, który stopniowo narastał w coraz liczniejszych, krwawo tłumionych manifestacjach patriotycznych, aż po płomień niepodległościowej insurekcji.

Od 22 stycznia 1863 roku do wiosny 1864 roku powstańcy stoczyli około 1200 bitew i potyczek. Wojna partyzancka ogarnęła wielkie tereny przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, sięgając Litwy, Białorusi i Ukrainy. Niestety, w sensie militarnym powstanie poniosło klęskę. Mimo początkowych sukcesów i ogromnego poświęcenia oddziały powstańcze nie były w stanie pokonać przeważających sił armii carskiej. W walkach zginęło blisko 20 tysięcy powstańców. Polacy doświadczyli brutalnych represji. Tysiącom uczestników insurekcji przypadł gorzki los emigrantów. Trauma po okrutnie zdławionym powstaniu położyła się cieniem na egzystencji całego społeczeństwa.

A jednak przesłanie „Gloria victis! – Chwała zwyciężonym!” krzepiło serca, budziło ducha, dodawało sił, aby wierzyć, że „jeszcze Polska nie zginęła”. Przypominało o powstańczym testamencie wolności i patriotycznej powinności niezłomnego trwania. Z pamięci o styczniowym zrywie uformowały się drogi prowadzące do niepodległości w roku 1918.

Powstanie styczniowe na zawsze pozostanie świadectwem nieujarzmionej siły wolności. „Za wolność naszą i waszą” walczyli wspólnie przedstawiciele narodów dawnej Rzeczypospolitej, co tak wspaniale obrazowała pieczęć Rządu Narodowego, przedstawiająca Orła, Pogoń i Archanioła Michała, czyli godła Polski, Litwy i Ukrainy. Aby wesprzeć walczące o niepodległość ludy naszej części Europy i stawić czoła carskiemu despotyzmowi, dołączali do powstańczych oddziałów reprezentanci również innych narodów, m.in. Włosi, Francuzi, Węgrzy, Niemcy, a także – pamiętamy o tym – wyznający demokratyczne wartości Rosjanie. Myśląc o epopei powstania styczniowego, nie sposób nie dostrzec wielu analogii z dramatycznymi wydarzeniami obecnego czasu – z wojną, którą toczy dzisiaj Ukraina, broniąca swojej suwerenności i integralności przed brutalną rosyjską napaścią. Widzimy, że mimo upływu czasu natura agresywnego rosyjskiego imperializmu pozostaje niezmienna, a odpowiedzią na to zagrożenie musi być solidarność wolnych narodów.

Pochylamy głowy przed heroizmem powstańców styczniowych. Miejsca bitew i powstańcze mogiły stały się w narodowej świadomości miejscami uświęconymi, symbolami walki, patriotycznej ofiarności i męczeństwa. Kolejne polskie pokolenia otaczały je i zawsze będą otaczać troskliwą opieką oraz pełną wdzięczności czcią. W imieniu niepodległej Rzeczypospolitej serdecznie dziękuję władzom i mieszkańcom Gminy Bolesław, krakowskiemu Oddziałowi Żandarmerii Wojskowej im. Francesco Nullo oraz wszystkim osobom, organizacjom, instytucjom i środowiskom lokalnym, które tutaj, w Krzykawce, i innych miejscowościach otaczają opieką miejsca, świadectwa i bezcenne pamiątki zrywu oraz pielęgnują pamięć o bohaterach naszej historii z lat 1863–1864. Składam wyrazy uznania wszystkim, którzy włączyli się w obecne uroczyste obchody 160. rocznicy powstania styczniowego. Z dumą i wrażliwością, z poczuciem odpowiedzialności za losy Ojczyzny odczytujmy tę wielką lekcję historii i przekazujmy to patriotyczne dziedzictwo młodemu pokoleniu rodaków.

Cześć walczącym o wolność i niepodległość Rzeczypospolitej!
Chwała bohaterom powstania styczniowego!

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda