Uczestnicy i Organizatorzy gali jubileuszowej
z okazji stulecia Instytutu Józefa Piłsudskiego
na Zamku Królewskim w Warszawie

Szanowni Członkowie i Współpracownicy
Instytutów Józefa Piłsudskiego w kraju i na obczyźnie!
Czcigodni Goście, Panie i Panowie!

Przedwojenny Instytut Józefa Piłsudskiego Poświęcony Badaniu Najnowszej Historii Polski oraz kontynuujące jego misję Instytuty w Nowym Jorku, Londynie i Warszawie należą do placówek naukowych wyróżniających się nie tylko znaczącym dorobkiem dokumentacyjnym i badawczym, ale też cennym wkładem w podtrzymanie tego, co najmocniej jednoczy pokolenia Polaków – narodowej tożsamości i kultury, ducha wolności oraz dumy z bohaterskiej walki o niepodległy byt państwowy. Nadto dzieje własne tych instytucji odzwierciedlają ogrom wyzwań, z jakimi zmagali się polscy patrioci w XX wieku. Dlatego z szacunku dla tych zasług objąłem patronat honorowy nad obchodami setnej rocznicy utworzenia Instytutu Józefa Piłsudskiego.

Z okazji jubileuszu najserdeczniej gratuluję oraz wyrażam uznanie i wdzięczność wszystkim, którzy od wieku gromadzą, porządkują i utrwalają bezcenne materiały źródłowe ukazujące złożoność losów naszej Ojczyzny. Dziękuję wszystkim, którzy solidarnie wspierali te wysiłki w okresie powojennym, przekazując obu emigracyjnym Instytutom materiały badawcze, datki finansowe lub choćby słowa umocnienia i otuchy. Szczególne gratulacje i podziękowania kieruję do osób, które otrzymują dzisiaj odznaczenia państwowe i medale pamiątkowe 80–lecia Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce. Wyróżnienia te są wyrazem uznania dla Państwa owocnej pracy na rzecz nauki polskiej oraz spoistości i rozwoju społeczności polskich na obczyźnie.

Wśród wielu cennych spostrzeżeń i przestróg, jakie pozostawił po sobie marszałek Józef Piłsudski, odnajdujemy myśl, którą bez wątpienia podzielali twórcy Instytutu Badania Najnowszej Historii Polski. Brzmi ona: „Naród, który traci pamięć, przestaje być narodem – staje się jedynie zbiorem ludzi czasowo zajmujących dane terytorium”. Istotnie, horyzonty wiedzy zawężone do wydarzeń ostatnich miesięcy lub lat nie pozwalają dostrzec przyczyn, logiki i kierunku zachodzących wokół nas przemian. Uniemożliwiają też świadome zaangażowanie społeczne, zgodne z interesem całej obywatelskiej wspólnoty, a przez to i własnym. Społeczeństwo zatomizowane i wykorzenione kulturowo może być tylko przedmiotem, a nie podmiotem dziejów – podporządkowanym agendom innych zbiorowości, tak narodowych, jak i ponadnarodowych. Dlatego świadomość historyczną, opartą na udokumentowanej i naukowo zobiektywizowanej wiedzy o faktach z bliskiej i dalszej przeszłości, należy uznać za jeden z filarów nowoczesnej demokracji oraz konieczny warunek budowy pomyślnej przyszłości Rzeczypospolitej.

Wyrażam nadzieję i oczekiwanie, że przesłanie to będzie nadal inspirować środowiska Instytutów Józefa Piłsudskiego w kraju i za granicą. Dziękując za Państwa wytrwałą służbę tej wielkiej sprawie, raz jeszcze proszę przyjąć uroczyste jubileuszowe gratulacje oraz życzenia wielu nowych sukcesów.

Z wyrazami szacunku

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

______________________________________________

List odczytał podczas uroczystości Szef Gabinetu Prezydenta RP Paweł Szrot.