Dzień dobry, proszę Państwa!

Tym razem spotykamy się w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, w Abu Zabi, gdzie – jak wiemy – przyjechaliśmy wczoraj. A dzisiaj rzeczywiście bardzo pracowity dzień. Przede wszystkim spotkanie z Prezydentem Zjednoczonych Emiratów Arabskich, z Jego Wysokością.

Mam nadzieję, że ta wizyta zaowocuje wieloma kontraktami, które zostaną tutaj w przyszłości zawarte przez polskie firmy, ale przede wszystkim – zwiększoną polską obecnością tutaj w sektorze technologicznym, odnawialnych źródeł energii, współpracy informatycznej, co tutaj w sposób niezwykle dynamiczny się rozwija. Jest to w tej chwili jeden z najbardziej rozwiniętych i najmocniejszych pod tym względem regionów w ogóle na świecie.

Z kolei my mamy nadzieję, że do nas przybędą fundusze inwestycyjne ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Że właśnie także te firmy, które zajmują się tutaj odnawialnymi źródłami energii i technologicznie się rozwijają, będą obecne także na naszym rynku. Wiemy doskonale, że w ramach polityki ochrony klimatu i budowania naszego miksu energetycznego potrzebujemy wiele energii odnawialnej, więc z pewnością ta współpraca bardzo by się nam przydała. Liczymy na to, że te firmy wejdą dynamicznie na nasz rynek.

Ta wizyta jest w jakimś sensie wizytą zaległą. Powinna się odbyć już dawno. Niestety, różne okoliczności, które miały miejsce, m.in. wojna, rosyjska napaść na Ukrainę, opóźniły tę wizytę. Odbywa się teraz i bardzo się cieszę, bo miałem dzisiaj rzeczywiście bardzo dobre rozmowy z Panem Prezydentem. Podpisaliśmy także dwa memoranda of understanding, czyli ramowe umowy o współpracy. Jedno właśnie w zakresie odnawialnych źródeł energii, a drugie w zakresie informatyzacji i cyfryzacji przede wszystkim w administracji. Wierzę, że stworzą one także już pierwszą traktatową bazę do tego, żeby dalej tę współpracę rozwijać.

Natomiast perspektywy są bardzo duże. Pan Prezydent wstępnie zasygnalizował wysłanie grupy roboczej do naszego kraju właśnie po to, by rozmawiać o perspektywach współpracy biznesowej. Dzisiaj nasz obrót gospodarczy ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi to około 1,4 mld dolarów. Mam nadzieję, że na przestrzeni najbliższych lat uda się go wielokrotnie zwiększyć. I tak się dzisiaj umawialiśmy z Panem Prezydentem, że będziemy starali się razem działać w tym kierunku.

Patrzę na to także z perspektywy współpracy naukowej – jaka może być tutaj rozwijana przez nasze uczelnie, przez naszych naukowców – jak również na rozwój sektora rolniczego. To jest także bardzo ważne. Rozmawialiśmy o tym przez ostatnie dwa dni wcześniej w Ad–Dausze na konferencji o państwach najmniej rozwiniętych. I tam mówiłem o naszym rolnictwie. Ale także tutaj – wiadomo, na Bliskim Wschodzie – to rolnictwo jest bardzo specjalistyczne, wymaga bardzo nowoczesnych metod.

Dzisiaj się rozwijamy, mamy uczelnie, które kształcą w tym zakresie i prowadzą badania, w związku z powyższym z całą pewnością jest tutaj pole do rozwoju współpracy i nie ukrywam, że także w tym zakresie bardzo na to liczę. Bardzo liczę też po prostu na eksport naszej żywności – tego, co wytwarzamy w Polsce, co produkują nasi rolnicy, co wytwarzają nasze przedsiębiorstwa z branży rolno–spożywczej. Powinniśmy być obecni mocniej na tym rynku. Chciałbym, żebyśmy to przez najbliższe lata realizowali. Ogólnie atmosfera tej wizyty jest bardzo dobra.

Zjednoczone Emiraty Arabskie bardzo dynamicznie przygotowują się w tej chwili do konferencji COP28, która właśnie tu będzie miała miejsce w listopadzie. Więc także o tym rozmawialiśmy właśnie po południu z osobami, które będą tworzyły przyszły board tej konferencji. Już w tej chwili pracują nad jej stworzeniem.

Przed chwilą byliśmy w eksperymentalnym mieście Masdar – dzielnicy Abu Zabi. Ta inwestycja rozpoczęła się właściwie niecałe 20 lat temu, około 2006 roku. Budują zupełnie nową dzielnicę, nowe miasto, które ma być całkowicie samowystarczalne energetycznie, wytwarzać we własnym zakresie energetykę właśnie ze źródeł odnawialnych; które jest jak najbardziej energooszczędne; gdzie poruszają się autonomiczne samochody napędzane energią elektryczną. Rzeczywiście robi to wrażenie, jest to bardzo ciekawe.

Uśmiechałem się, że jest tu trochę odwrotnie niż u nas, bo my chcemy, żeby do budynków dochodziło jak najwięcej światła, jak najwięcej słońca. A tutaj wszystko jest budowane tak, żeby jak najmniej słońca dochodziło do budynków. Ale panuje tu zupełnie inny klimat, to inna sytuacja – tutaj słońce świeci przez 365 dni w roku. Większość energii w Masdarze jest czerpana właśnie z paneli słonecznych, które są tam obecne właściwie wszędzie.

Więc było to bardzo ciekawe doświadczenie. Bardzo ciekawy design zarówno budynków, jak i różnych metod dopuszczenia powietrza do tego miasta. Mówiono nam, że temperatura nawet w lecie na uliczkach Masdaru jest o 10 stopni niższa niż obok, bo wszystko jest tam tak zbudowane, żeby te przejścia, pasy komunikacyjne znajdowały się po prostu w cieniu, aby słońce bezpośrednio tam nie oddziaływało.

Powtarzam: wszystko jest właśnie skrojone dokładnie na miarę nowoczesnej polityki klimatycznej, z odzyskiwaniem energii, z jej pozyskiwaniem także z odnawialnych źródeł. Więc było to bardzo ciekawe bezpośrednie doświadczenie. Można po prostu zobaczyć, jak to w tej chwili działa.

Panie Prezydencie, czy poruszaliście też w trakcie tych konsultacji politycznych z Prezydentem tutaj, Emiratów Arabskich, kwestię Ukrainy – to, co Pan wczoraj nam mówił, że chce Pan niejako zaświadczać o tym, co się dzieje na Ukrainie i w naszym regionie?

Tak, oczywiście, to także był jeden z elementów naszej rozmowy. Zjednoczone Emiraty Arabskie są w tej chwili niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa na lata 2022/2023 – więc jeszcze cały czas są. Mówiliśmy o Ukrainie. Dziękowałem też za pomoc, jaką Zjednoczone Emiraty przeznaczyły dla Ukrainy: 100 mln dolarów w ostatnim czasie na generatory prądotwórcze dla Ukrainy – więc to nie jest mała kwota. Więc oni także wspierają.

Wspierają Ukrainę również politycznie. Ale starają się zachowywać spokojny dystans. Zresztą proszę pamiętać, że sporo też robią – jako państwo, które pozostawało w przyjaźni zarówno z Rosją, jak i z Ukrainą – do tego, by szukać rozwiązań pokojowych, umożliwiać rozmowy w sprawie wymiany jeńców. Więc mają taką specyficzną rolę.

Panie Prezydencie, jakie plany na jutro? Bo wiemy, że Dubaj i rozmowy z Wiceprezydentem Emiratów. O czym Pan Prezydent będzie jutro w Dubaju rozmawiał?

Będziemy rozmawiali o tych samych kwestiach. Jest tutaj dwóch osobnych władców: jest Prezydent – to głowa najważniejszej rodziny tu, w Zjednoczonych Emiratach Arabskich; w Dubaju mamy drugi emirat, mamy inną rodzinę tam panującą i głowę tej rodziny w postaci szejka, który zarazem jest także Premierem Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Ale też będziemy rozmawiali właśnie o rozwoju.

Dubaj jest symbolem tego nowoczesnego rozwoju technologicznego. To zresztą miasto o zupełnie innym charakterze niż to tutaj. A władca Dubaju jest uważany za takiego – wszyscy doskonale o tym wiedzą – wizjonera, człowieka, który właściwie stworzył Dubaj jako centrum supernowoczesnych technologii, supernowoczesnej architektury, w dużym stopniu oparte właśnie na energii odnawialnej. Więc o tych kwestiach na pewno też będziemy rozmawiali.

Panie Prezydencie, pozostając w sprawach międzynarodowych, ale wracając trochę do naszego regionu. Sąd w Mińsku skazał zaocznie Swiatłanę Cichanouską i Pawła Łatuszkę na – odpowiednio – 15 i 18 lat więzienia. Jak Pan ten wyrok odbiera? I czy Polska, państwa zachodnie powinny w jakiś sposób zareagować? I jak?

Jest to kolejny wyrok pokazujący, że na Białorusi nie ma wolności, że jest to państwo autorytarne, gdzie władza nie ma legitymacji społecznej. Władza, która ma legitymację społeczną, nie skazuje protestujących ludzi na takie wyroki – ludzi, którzy po prostu domagają się przestrzegania demokratycznych reguł.

Znamy to doskonale z naszej historii. Takie wyroki skazujące ludzi opozycji też były w czasach, które nazywamy słusznie minionymi, czyli po prostu za czasów komuny, którą – na szczęście – udało się pokonać dzięki odwadze ludzi Solidarności.

Dzisiaj Białoruś walczy o to, by stać się państwem wolnym. Ci, którzy tę walkę prowadzą, w części są także obecni u nas, w naszym kraju – po prostu, niestety, musieli uciekać z Białorusi. Władza, która dzisiaj jest na Białorusi – Łukaszenka – nie ma legitymacji społecznej, nie jest właściwie prawie że uznawana międzynarodowo. W związku z powyższym jest to taka szczególna sytuacja.

Te wyroki tylko potwierdzają właśnie to, że mamy do czynienia z reżimem, który – tak jak zmiażdżył protesty społeczne, które były, gdy żądano po prostu uczciwych wyborów prezydenckich – tak samo konsekwentnie prowadzi politykę niewolenia swojego społeczeństwa, skazując ludzi, którzy mają odwagę powiedzieć prawdę, jaka jest sytuacja ich i ich kraju. My – oczywiście – działań Białorusi nie akceptujemy.

Dziękuję.

Więcej na temat wizyty Andrzeja Dudy w krajach Zatoki Perskiej:

• Abu Zabi | Rozmowy o współpracy w dziedzinie energii 
• Prezydent RP z wizytą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich
• V Konferencja ONZ w Katarze
• Wystąpienie Prezydenta RP w Debacie Ogólnej 5. Konferencji ONZ ws. państw najsłabiej rozwiniętych [PL/EN]
• Katar. Rozmowy z Premierem Republiki Mozambiku
• Katar. Spotkanie z Premierem Republiki Rwandy
• Doha. Prezydent RP na spotkaniu z mediami
• Prezydent z wizytą w państwach Zatoki Perskiej