29 czerwca 2022
Deklaracja Szczytu NATO w Madrycie
Przyjęta przez Szefów Państw i Rządów Sojuszu uczestniczących w sesji Rady Północnoatlantyckiej w Madrycie w dniu 29 czerwca 2022 r.
- My, Szefowie Państw i Rządów Sojuszu Północnoatlantyckiego zebraliśmy się w Madrycie w chwili, kiedy wojna ponownie powróciła na kontynent europejski. Znajdujemy się w momencie krytycznym dla naszego bezpieczeństwa oraz dla pokoju międzynarodowego i stabilności. Jesteśmy tu razem w duchu solidarności i jedności oraz potwierdzamy trwałą więź transatlantycką łączącą nasze narody. NATO jest sojuszem obronnym i nie stanowi zagrożenia dla żadnego państwa. NATO pozostaje podstawą naszej kolektywnej obrony oraz zasadniczym forum konsultacji w dziedzinie bezpieczeństwa i podejmowania sojuszniczych decyzji. Nasze zobowiązanie wobec Traktatu Waszyngtońskiego, włączając w to Artykuł 5, jest niepodważalne. W obecnym radykalnie zmienionym środowisku bezpieczeństwa obecny Szczyt jest kamieniem milowym we wzmacnianiu naszego Sojuszu i przyspieszaniu jego adaptacji.
- Jesteśmy zjednoczeni w naszym zaangażowaniu na rzecz demokracji, wolności jednostki, praw człowieka i praworządności. Pozostajemy wierni przepisom prawa międzynarodowego oraz zasadom i celom Karty Narodów Zjednoczonych. Jesteśmy zaangażowani na rzecz podtrzymania międzynarodowego porządku w oparciu o przyjęte zasady.
- Potępiamy w najsurowszy możliwy sposób rosyjską wojnę przeciwko Ukrainie. Podważa ona w sposób zasadniczy międzynarodowe bezpieczeństwo i stabilność. Stanowi jawne naruszenie prawa międzynarodowego. Przerażające akty okrucieństwa ze strony Rosji spowodowały bezmiar ludzkiego cierpienia i masowe przemieszczanie się ludności, co w największej mierze dotyka kobiet i dzieci. Rosja ponosi pełną odpowiedzialność za tę humanitarną katastrofę. Rosja musi zapewnić bezpieczny, niezakłócony i trwały korytarz humanitarny. Sojusznicy współpracują z zainteresowanymi podmiotami społeczności międzynarodowej, by pociągnąć do odpowiedzialności wszystkich odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne, w tym za przestępstwa na tle seksualnym będące pokłosiem tego konfliktu. Rosja, między innymi w wyniku działań wojennych, doprowadziła także celowo do pogłębienia kryzysu żywnościowego i energetycznego, który dotyka miliardy ludzi na całym świecie. Sojusznicy ściśle współpracują ze sobą, by zapewnić wsparcie wysiłkom międzynarodowym, których celem jest umożliwienie eksportu ukraińskiego zboża i złagodzenie skutków kryzysu żywnościowego na całym świecie. Będziemy nadal sprzeciwiali się rosyjskim oszczerstwom i odrzucali nieodpowiedzialną retorykę ze strony tego państwa. Rosja musi natychmiast zaprzestać wojny i wycofać się z Ukrainy. Białoruś musi położyć kres swojemu współuczestnictwu w tej wojnie.
- Serdecznie witamy Prezydenta Zełenskiego jako uczestnika tego Szczytu. Wyrażamy pełną solidarność z rządem i narodem ukraińskim w ich heroicznych zmaganiach mających na celu obronę ich kraju. Potwierdzamy po raz kolejny nasze niezachwiane wsparcie dla niezależności, suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy w ramach jej międzynarodowo uznanych granic, w tym także wód terytorialnych. W pełni popieramy niezbywalne prawo Ukrainy do obrony i do wyboru swoich własnych rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa. Z satysfakcją odnotowujemy wysiłki ze strony wszystkich państw sojuszniczych zaangażowanych w niesienie pomocy Ukrainie. Będziemy je odpowiednio wspierać, uznając specyfikę każdego z tych państw.
- Nadal stajemy w obliczu konkretnych zagrożeń płynących ze wszystkich kierunków strategicznych. Federacja Rosyjska jest najważniejszym i bezpośrednim zagrożeniem dla bezpieczeństwa Sojuszu oraz spokoju i stabilizacji w obszarze euroatlantyckim. Terroryzm, we wszystkich swoich formach i przejawach, nadal pozostaje bezpośrednim zagrożeniem dla bezpieczeństwa naszych społeczeństw, a także dla międzynarodowego dobrobytu i stabilności. Kategorycznie odrzucamy i z całą mocą potępiamy terroryzm. Sojusznicy, z determinacją, zdecydowaniem i w duchu solidarności będą nadal dawać odpór groźbom rosyjskim i odpowiadać na jej wrogie działania, a także zwalczać terroryzm w sposób zgodny z przepisami prawa międzynarodowego.
- Stoimy także w obliczu zagrożeń cybernetycznych, dotyczących przestrzeni kosmicznej oraz innych hybrydowych i asymetrycznych zagrożeń, a także złośliwego wykorzystania nowych przełomowych technologii. Na tym polu doświadczamy konkurencji, także pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej, która rzuca wyzwania naszym interesom, naszemu bezpieczeństwu i wartościom, starając się podważyć międzynarodowy ład oparty na zasadach. Destabilizacja poza naszymi granicami przyczynia się także do nieregularnych napływów migracyjnych i przemytu ludzi.
W tym kontekście podjęliśmy następujące decyzje: - Zatwierdziliśmy nową Koncepcję Strategiczną. Opisuje ona środowisko bezpieczeństwa, w którym znalazł się Sojusz, potwierdza po raz kolejny nasze wartości i wyraźnie wskazuje na kluczowy cel i największy obowiązek nałożony na NATO, czyli zapewnienie naszej kolektywnej obrony w oparciu o podejście 360°. Ponadto wylicza ona trzy kluczowe zadania sojusznicze: odstraszanie i obronę, zapobieganie kryzysom oraz bezpieczeństwa kooperatywne. Strategia będzie w kolejnych latach przyświecać naszym pracom podejmowanym w duchu transatlantyckiej solidarności.
- Będziemy kontynuować i intensyfikować poparcie polityczne i praktyczne na rzecz naszego bliskiego partnera: Ukrainy, która nadal toczy walki w obronie swojej suwerenności i integralności terytorialnej, stawiając czoła rosyjskiej agresji. Wraz z Ukrainą podjęliśmy decyzję o wzmocnionym pakiecie wsparcia. Spowoduje to przyspieszenie dostaw nieśmiercionośnego sprzętu obronnego, poprawi zdolności i odporność Ukrainy w zakresie cyber–obrony, wesprze modernizację sektora obronnego na jego drodze do wzmocnienia interoperacyjności. W dłuższej perspektywie czasowej będziemy pomagać Ukrainie i wspierać jej wysiłki na drodze do powojennej odbudowy i przeprowadzenia reform.
- Wyznaczyliśmy nową linię odniesienia dla naszej postawy odstraszania i obrony. NATO będzie nadal chronić nasze społeczeństwa i bronić każdego centymetra terytorium sojuszniczego w każdych warunkach. Będziemy bazować na naszej wzmocnionej teraz postawie oraz znacząco polepszymy nasze zdolności odstraszania i obrony w dłuższej perspektywie, aby zapewnić bezpieczeństwo i obronę wszystkich sojuszników. Zrobimy to zgodnie z naszym podejściem 360o, na lądzie, w powietrzu, na morzu, w cyberprzestrzeni i przestrzeni kosmicznej oraz wobec wszystkich zagrożeń i wyzwań. Rola NATO w walce z terroryzmem jest integralną częścią tego podejścia. Sojusznicy zobowiązali się do rozmieszczenia na naszej wschodniej flance dodatkowych znaczących, gotowych do walki sił, które w razie potrzeby zostaną powiększone z istniejących batalionowych grup bojowych do jednostek wielkości brygady, przy wsparciu wiarygodnych, szybko dostępnych posiłków, wstępnie rozmieszczonego sprzętu oraz wzmocnionego dowodzenia i kontroli. Z zadowoleniem przyjmujemy współpracę między Państwami Ramowymi a Państwami Przyjmującymi w zakresie wzmocnienia sił oraz dowodzenia i kontroli, w tym w zakresie tworzenia struktur na poziomie dywizji. Z satysfakcją odnotowujemy wstępne oferty sojuszników dotyczące nowego modelu sił NATO, który wzmocni i zmodernizuje strukturę sił Sojuszu oraz zasili nasze plany wojskowe nowej generacji. Ulepszymy nasze ćwiczenia obrony kolektywnej, aby być przygotowanym do operacji o wysokiej intensywności na wielu płaszczyznach oraz zapewnić wzmocnienie każdego sojusznika w krótkim czasie. Wszystkie te kroki znacząco wzmocnią odstraszanie i wysuniętą obronę NATO. Pomoże to zapobiec jakiejkolwiek agresji na terytorium NATO, nie dając możliwości ewentualnemu przeciwnikowi odniesienia sukcesu w realizacji jego celów.
- Odporność jest narodową odpowiedzialnością i zbiorowym zobowiązaniem. Zwiększamy naszą odporność, między innymi poprzez opracowane na poziomie krajowym cele i plany wdrażania, kierując się celami opracowanymi wspólnie przez Sojuszników. Wzmacniamy również nasze bezpieczeństwo energetyczne. Zapewnimy niezawodne dostawy energii dla naszych sił zbrojnych. Przyspieszymy naszą adaptację we wszystkich dziedzinach, zwiększając odporność na zagrożenia cybernetyczne i hybrydowe oraz wzmacniając interoperacyjność. Będziemy stosować instrumenty polityczne i wojskowe w sposób zintegrowany. Zatwierdziliśmy nową politykę obrony chemicznej, biologicznej, radiologicznej i jądrowej. Znacznie wzmocnimy naszą obronę cybernetyczną poprzez zacieśnienie współpracy cywilno–wojskowej. Rozszerzymy również partnerstwo z przemysłem. Sojusznicy postanowili, na zasadzie dobrowolności i przy wykorzystaniu zasobów krajowych, zbudować i przećwiczyć wirtualne zdolności szybkiego reagowania w cyberprzestrzeni, aby móc reagować na złośliwe działania w tej domenie.
- Tworzymy Akcelerator Innowacji Obronnych i uruchamiamy wielonarodowy Fundusz Innowacji, aby połączyć wysiłki podejmowane przez rządy, sektor prywatny i środowiska akademickie w celu zwiększenia naszej przewagi technologicznej. Zatwierdziliśmy strategię, która zapewni niezakłócone wprowadzenie lotniczego Systemu Wczesnego Ostrzegania i Kontroli nowej generacji (AWACS) oraz powiązanych z nim funkcjonalności.
- Zmiany klimatyczne są decydującym wyzwaniem naszych czasów, które ma ogromny wpływ na bezpieczeństwo Sojuszników. Jest to czynnik zwielokrotniający zagrożenie. Postawiliśmy sobie za cel znaczne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych przez struktury i obiekty polityczne i wojskowe NATO, przy zachowaniu efektywności operacyjnej, wojskowej i kosztowej. Będziemy integrować aspekty dotyczące zmian klimatu we wszystkich podstawowych zadaniach NATO.
- Podkreślamy podstawowe znaczenie bezpieczeństwa ludzkiego i zapewniamy, że zasady zapewnienia bezpieczeństwa ludzi są zintegrowane z naszymi trzema podstawowymi zadaniami. Rozwijamy kompleksowy program Kobiety, Pokój i Bezpieczeństwo oraz zapewniamy perspektywę rozwoju bez względu na płeć na wszystkich płaszczyznach działalności NATO.
- Spotkaliśmy się tutaj w Madrycie z wieloma partnerami NATO. Przeprowadziliśmy wartościową wymianę poglądów z Szefami Państw i Rządów Australii, Finlandii, Gruzji, Japonii, Republiki Korei, Nowej Zelandii, Szwecji i Ukrainy, a także z Przewodniczącym Rady Europejskiej i Przewodniczącą Komisji Europejskiej. Z zadowoleniem odnotowaliśmy spotkania zorganizowane z ministrami spraw zagranicznych Jordanii i Mauretanii oraz ministrem obrony Bośni i Hercegowiny.
- Biorąc pod uwagę nasz bezprecedensowy poziom współpracy z Unią Europejską, będziemy nadal wzmacniać nasze partnerstwo strategiczne w duchu pełnej wzajemnej otwartości, przejrzystości, komplementarności i poszanowania różnych mandatów organizacji, autonomii decyzyjnej i integralności instytucjonalnej oraz zgodnie z ustaleniami obu organizacji. Nasza wspólna determinacja w reakcji na wojnę Rosji z Ukrainą podkreśla siłę tego wyjątkowego i niezbędnego partnerstwa. Udział naszych partnerów z regionu Azji i Pacyfiku, obok innych partnerów, pokazał wartość naszej współpracy w stawianiu czoła wspólnym wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa.
- Będziemy dalej wzmacniać nasze partnerstwa, aby nadal służyły interesom zarówno Sojuszników, jak i partnerów. Będziemy omawiać wspólne podejścia do globalnych wyzwań w zakresie bezpieczeństwa, które dotykają bezpośrednio NATO, dzielić się perspektywami poprzez głębsze zaangażowanie polityczne oraz szukać konkretnych obszarów współpracy w celu rozwiązania wspólnych problemów w zakresie bezpieczeństwa. Będziemy teraz dążyć do wzmocnienia naszego zaangażowania u istniejących i potencjalnych nowych rozmówców poza obszarem euroatlantyckim.
- W świetle zmienionego środowiska bezpieczeństwa w Europie podjęliśmy decyzję o nowych środkach mających na celu zwiększenie dostosowanego do potrzeb politycznego i praktycznego wsparcia dla partnerów, w tym Bośni i Hercegowiny, Gruzji oraz Republiki Mołdawii. Będziemy z nimi współpracować w celu budowania ich integralności i odporności, rozwijania zdolności i utrzymywania ich politycznej niezależności. Zwiększymy również nasze wsparcie w zakresie budowania potencjału dla partnerów z Południa.
- Potwierdzamy nasze zaangażowanie w politykę otwartych drzwi NATO. Dziś podjęliśmy decyzję o zaproszeniu Finlandii i Szwecji do członkostwa w NATO i ustaliliśmy podpisanie Protokołów Akcesyjnych. Przy każdym przystąpieniu do Sojuszu niezwykle ważne jest właściwe uwzględnienie uzasadnionych obaw o bezpieczeństwo wszystkich Sojuszników. Z zadowoleniem przyjmujemy zawarcie trójstronnego memorandum między Turcją, Finlandią i Szwecją w tej sprawie. Przystąpienie Finlandii i Szwecji uczyni je bezpieczniejszymi, NATO silniejszym, a obszar euroatlantycki bezpieczniejszym. Bezpieczeństwo Finlandii i Szwecji ma bezpośrednie znaczenie dla Sojuszu, także w trakcie procesu akcesyjnego.
- Z zadowoleniem odnotowujemy znaczny postęp w zakresie zwiększania sojuszniczych wydatków na obronę od 2014 roku. Zgodnie z naszym zobowiązaniem zawartym w Artykule 3 Traktatu Waszyngtońskiego będziemy dalej wzmacniać naszą indywidualną i zbiorową zdolność do odparcia wszelkich form ataku. Potwierdzamy w całości nasze zaangażowanie w zobowiązanie do inwestycji obronnych. Będziemy traktować to zobowiązanie jako punkt odniesienia i w przyszłym roku podejmiemy decyzję w sprawie kolejnych zobowiązań po 2024 roku. Dopilnujemy, by nasze decyzje polityczne miały oparcie w odpowiednich środkach. W oparciu o poczyniony postęp zapewnimy, że zwiększone krajowe wydatki na obronę i wspólne finansowanie NATO będą współmierne do wyzwań związanych z coraz bardziej kontestowanym porządkiem bezpieczeństwa. Inwestowanie w naszą obronę i kluczowe zdolności jest niezbędne.
- Składamy hołd wszystkim kobietom i mężczyznom, którzy codziennie służą na rzecz naszego wspólnego bezpieczeństwa, i oddajemy cześć wszystkim tym, którzy poświęcili się, aby zapewnić nam bezpieczeństwo.
- Wyrażamy uznanie dla szczodrej gościnności ze strony Królestwa Hiszpanii w 40. rocznicę przystąpienia do NATO. Mamy nadzieję spotkać się ponownie w Wilnie w 2023 roku.
- Poprzez nasze dzisiejsze decyzje wyznaczyliśmy pewny kierunek dalszej adaptacji Sojuszu. NATO pozostaje najsilniejszym Sojuszem w historii. Dzięki naszej więzi i wzajemnemu zaangażowaniu będziemy nadal chronić wolność i bezpieczeństwo wszystkich Sojuszników, a także nasze wspólne wartości demokratyczne, teraz i dla przyszłych pokoleń.